کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری

کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری نوشته‌ی زهرا ترک‌زبان با ویراستاری علمی و ادبی محمدسینا یعقوب‌نژاد به موضوع لجبازی کودکان و پیوند آن با رشد روانی و اختلالات رفتاری می‌پردازد. نویسنده که روان‌شناس کودک است تلاش کرده است تجربه‌های بالینی، پرسش‌های والدین و مفاهیم روان‌شناسی رشد را در قالب متنی منظم و قابل‌استفاده برای خانواده‌ها کنار هم قرار دهد. انتشارات رازنهان آن را منتشر کرده است و ساختار کتاب از تعریف لجبازی تا تشخیص مرز رفتار طبیعی و مشکل‌ساز و سپس راهکارهای مداخله و پیشگیری را دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری

کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری با تمرکز بر تجربه‌های روزمره والدین و مفاهیم روان‌شناسی رشد توضیح می‌دهد لجبازی کودک چگونه از دل نیازهای طبیعی او به استقلال، کنترل و احساس امنیت شکل می‌گیرد و در چه شرایطی می‌تواند به نشانه‌ی یک مشکل رفتاری تبدیل شود. زهرا ترک‌زبان در مقدمه و سخن نویسنده نشان داده است که دغدغه‌ی اصلی او کاهش اضطراب والدین و کمک به دیدن لجبازی به‌عنوان بخشی از فرایند رشد است، نه صرفاً تهدیدی برای تربیت. در کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری فصل‌ها به‌صورت تدریجی و هدفمند چیده شده‌اند؛ از فصل اول با عنوان «لجبازی دقیقاً چیست؟» و بحث تفاوت لجبازی با نافرمانی و نقش «نه» گفتن در رشد، تا فصل دوم که به چرایی لجبازی، نیاز به کنترل، خستگی، گرسنگی، هیجان‌های تنظیم‌نشده و سبک فرزندپروری می‌پردازد. در فصل سوم مرز میان لجبازی طبیعی و لجبازی نگران‌کننده توضیح داده شده و نمونه‌هایی از رفتارهای رشدی سالم در برابر نشانه‌های هشداردهنده آورده شده است. کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری در فصل‌های بعدی به این سؤال می‌پردازد که چه زمانی لجبازی می‌تواند مشکل رفتاری باشد، چه نشانه‌هایی از اختلال در کارکردهای روزمره، آسیب به خود یا دیگران و ناتوانی در آرام‌شدن دیده می‌شود و در این مرحله چه گام‌هایی برای والدین پیشنهاد شده است. سپس اشتباه‌های رایج والدین مانند جنگ قدرت، تهدید، تنبیه، برچسب‌زنی و کوتاه‌آمدن از سر خستگی بررسی شده و جایگزین‌های سازنده معرفی شده‌اند. در فصل‌های پایانی، تمرکز کتاب بر «در لحظه لجبازی چه کار کنیم؟»، پیشگیری از بروز لجبازی، ترمیم رابطه والد-کودک و وضعیت لجبازی در مهدکودک و نقش روان‌شناس کودک است.

خلاصه کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری

کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری ابتدا نگاه رایج به لجبازی را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد بسیاری از رفتارهایی که برچسب لجبازی می‌گیرند درواقع زبان کودک برای بیان نیازهایی مانند استقلال، پیش‌بینی‌پذیری، احساس قدرت و کمک در تنظیم هیجان‌ها هستند. نویسنده توضیح داده است که «نه» گفتن بخشی از رشد سالم است و باید از نافرمانی پایدار و رفتارهای مشکل‌ساز متمایز شود. در ادامه کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری عواملی مانند رشد استقلال در ۲ تا ۶ سالگی، نیاز به کنترل، خستگی، گرسنگی، کم‌خوابی، هیجان‌های تنظیم‌نشده و سبک‌های فرزندپروری کنترل‌گر یا سهل‌گیر به‌عنوان زمینه‌های تشدید لجبازی بررسی شده‌اند. سپس ویژگی‌های لجبازی سالم و رفتارهای طبیعی کودک در برابر نشانه‌های هشداردهنده‌ای که می‌توانند به اختلال رفتاری نزدیک باشند توضیح داده می‌شوند. در بخش‌های پایانی، نویسنده به والدین کمک کرده است در لحظه‌ی لجبازی آرام بمانند، انتخاب‌های محدود بدهند، احساس را تأیید کنند نه رفتار را، از جنگ قدرت دور شوند و با ایجاد روتین، قوانین شفاف و ترمیم رابطه، احتمال بروز لجبازی‌های فرساینده را کاهش دهند.

چرا باید کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری را بخوانیم؟

کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری به‌جای تمرکز بر خاموش‌کردن رفتار کودک، زاویه‌ی نگاه را عوض کرده است تا لجبازی به‌عنوان پیام نیازهای رشدی و هیجانی دیده شود. خواننده با معیارهای تشخیص لجبازی طبیعی و نگران‌کننده، خطاهای رایج والدین، شیوه‌ی واکنش در لحظه و راه‌های پیشگیری و ترمیم رابطه آشنا می‌شود و می‌تواند از سردرگمی و احساس گناه فاصله بگیرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب لجبازی و اختلالات رفتاری به والدین کودکان ۲ تا ۶ سال، مربیان مهدکودک، دانشجویان و علاقه‌مندان به روان‌شناسی کودک پیشنهاد می‌شود که با مقاومت، «نه» گفتن و رفتارهای چالش‌برانگیز کودکان روبه‌رو هستند و به‌دنبال درک عمیق‌تر ریشه‌های این رفتارها و شیوه‌های برخورد آرام‌تر و مؤثرترند.