کتاب از پایش تا آفرینش

کتاب از پایش تا آفرینش نوشته‌ی عمار حیدری با ویراستاری شرکت آراد رایانه لیان به پرسش‌های تازه‌ی انسان در عصر فناوری و داده می‌پردازد. انتشارات خانه‌ی ایاز آن را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر رابطه‌ی انسان، ماشین، شبکه‌های اجتماعی و سازوکارهای پایش دیجیتال را در زندگی روزمره دنبال کرده است و نشان داده است چگونه «دیده شدن» مداوم، آزادی، هویت و صمیمیت را دگرگون می‌کند. ساختار کتاب سه‌بخشی است و از توصیف جهان زیر نگاه آغاز می‌شود و به امکان آفرینش‌گری و سازندگی در دل همین جهان می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از پایش تا آفرینش

کتاب از پایش تا آفرینش اثری است که عمار حیدری در آن تجربه‌ی زیستن در جهانی «زیر نگاه» را از زاویه‌ای انسانی و وجودی بررسی کرده است. نویسنده از لحظه‌ی بیدار شدن با نور سرد صفحه‌ی گوشی شروع کرده است و نشان داده است چگونه ردپاهای دیجیتال، دوربین‌ها، حسگرها و الگوریتم‌ها، روزمرگی را به شبکه‌ای از داده تبدیل کرده‌اند. در این کتاب، جهان معاصر نه فقط به‌عنوان فضایی تکنولوژیک، بلکه به‌عنوان محیطی روانی و اجتماعی تصویر شده است که در آن انسان همواره احساس دیده شدن دارد و همین احساس، رفتار، زبان و رؤیاهای او را تغییر می‌دهد. کتاب از پایش تا آفرینش در سه بخش تنظیم شده است. بخش اول با عنوان «جهان زیر نگاه» فصل‌هایی مانند «چشم همیشه بیدار»، «تنهایی در ازدحام» و «ماشین‌ها و من» را دربرمی‌گیرد و به پایش، اقتصاد داده، توهم انتخاب، خودسانسوری نرم و درونی‌سازی نگاه می‌پردازد. در این بخش، شهرهای هوشمند، بدن‌های ردیابی‌شده، شبکه‌های اجتماعی و جامعه به‌منزله‌ی آزمایشگاه داده بررسی شده است. بخش دوم با عنوان «جرقه‌های امید» فصل‌هایی چون «آزادی درون قفس»، «قدرت ضعف‌ها» و «صمیمیت گمشده» را شامل شده است و به مقاومت‌های کوچک، آسیب‌پذیری آگاهانه، صمیمیت واقعی و امکان بازسازی تماس انسانی توجه کرده است. بخش سوم با عنوان «از ساخته شدن تا سازندگی» فصل‌هایی مانند «ما ساخته می‌شویم»، «ما سازنده می‌شویم» و «آینده‌ای که از ما آغاز می‌شود» را در خود جای داده است و از بازپس‌گیری اختیار، گذار از مصرف به خلاقیت، بازآفرینی هویت و معماری آینده سخن گفته است. کتاب از پایش تا آفرینش در سراسر متن، میان ترس و امید در نوسان است؛ از یک‌سو خطر کالاسازی انسان، مهندسی رفتار، توهم شفافیت کامل و فرسایش حریم خصوصی را نشان داده است و از سوی دیگر، بر امکان بیداری درونی، خلق لحظه‌های خاموشی، شکل‌دادن به جزیره‌های صمیمیت و تبدیل انسان از «موضوع پایش» به «فاعل آفرینش» تأکید کرده است.

خلاصه کتاب از پایش تا آفرینش

کتاب از پایش تا آفرینش با طرح این پرسش آغاز شده است که در جهانی سرشار از دوربین‌ها، حسگرها و الگوریتم‌ها، انسان و آزادی چه معنایی پیدا می‌کنند. نویسنده ابتدا نشان داده است چگونه پایش از سطح بیرونی به درون ذهن نفوذ می‌کند، به خودسانسوری نرم و دیوارهای ذهنی می‌انجامد و انسان را از فاعل به منبع داده و کالای اقتصادی تبدیل می‌کند. سپس به تنهایی در ازدحام شبکه‌های اجتماعی، اقتصاد نگاه، شهرهای هوشمند و جامعه‌ی داده‌محور پرداخته است. در ادامه‌ی کتاب از پایش تا آفرینش، مسیر از ترس به امید تغییر جهت داده است. حیدری از «آزادی درون قفس»، قدرت ضعف‌ها و اعتراف، صمیمیت گمشده و امکان بازسازی تماس انسانی سخن گفته است. در بخش پایانی، او نشان داده است چگونه می‌توان از وضعیت «ساخته شدن» توسط سیستم‌ها به «سازندگی» و آفرینش‌گری گذر کرد؛ اختیار را بازپس گرفت، هویت را بازآفرینی کرد، فرهنگ سازندگی را جایگزین مصرف‌زدگی کرد و آینده را نه به‌عنوان سرنوشتی تحمیل‌شده، بلکه به‌عنوان میدانی برای آفرینش جمعی فهمید.

چرا باید کتاب از پایش تا آفرینش را بخوانیم؟

کتاب از پایش تا آفرینش تصویری روشن از زندگی زیر سایه‌ی داده‌ها و الگوریتم‌ها ارائه کرده است و نشان داده است پایش چگونه به درون ذهن و روابط انسانی راه پیدا می‌کند. این اثر در کنار نقد ترس‌ها و تهدیدها، بر امکان بیداری، مقاومت‌های کوچک، صمیمیت واقعی و گذار از مصرف‌گری به آفرینش‌گری تأکید کرده است و خواننده را به بازاندیشی در معنای آزادی و هویت در عصر فناوری فرامی‌خواند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب از پایش تا آفرینش به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی حریم خصوصی، شبکه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی و تأثیر فناوری بر هویت و صمیمیت انسانی دارند. همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های مطالعات رسانه، انسان و کامپیوتر، فرهنگ دیجیتال و آینده‌نگری پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال نگاهی تحلیلی و درعین‌حال انسانی به جهان داده‌محور امروز هستند.