کتاب طعم آسمان

کتاب طعم آسمان نوشته‌ی ابتسام برکات و ترجمه‌ی فاطمه باغستانی روایتی از کودکی و نوجوانی یک دختر فلسطینی در میانه‌ی جنگ، آوارگی و اشغال است. انتشارات گروه مطالعات اندیشه‌ورزان آریا آن را منتشر کرده است. نویسنده از زاویه‌ی دید یک کودک، تجربه‌ی زندگی در کرانه‌ی باختری، فرار به اردن، بازگشت، مدرسه، ایست‌های بازرسی و کشف زبان و نوشتن را روایت کرده است. این کتاب در قالب خاطرات پیوسته، میان صحنه‌های پرتنش جنگ و لحظه‌های صمیمی خانواده در رفت‌وآمد است و نشان می‌دهد چگونه یک کودک در دل خشونت، برای خود جهانی از کلمات، رؤیاها و دوستی‌ها می‌سازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طعم آسمان

کتاب طعم آسمان داستان زندگی ابتسام برکات از سال‌های کودکی تا نوجوانی است؛ دختری که در رام‌الله و کرانه‌ی باختری، جنگ، اشغال و آوارگی را با تمام جزئیات روزمره‌اش تجربه کرده است. ابتسام در این کتاب از نخستین مواجهه‌اش با جنگ در سه‌سال‌ونیمگی، فرار شبانه‌ی خانواده به سوی اردن، روزهای ماندن در پناهگاه‌ها و بازگشت دوباره به سرزمینش می‌گوید و نشان می‌دهد جنگ چگونه به درون خانه‌ها و خواب‌ها راه پیدا می‌کند. در کتاب طعم آسمان، روایت از یک ایست بازرسی در مسیر بیرزیت به رام‌الله آغاز می‌شود؛ جایی که یک سرباز اسرائیلی با چند سؤال ساده، ذهن راوی را به گذشته پرتاب می‌کند. از این‌جا به بعد، فصل‌ها مانند نامه‌هایی از صندوق پستی خاطرات باز می‌شوند: «نامه‌ای به هیچ‌کس»، «صندوق پستی خاطراتم»، «بند کفش‌هایم»، «جان‌پناه» و… . هر فصل برشی از زندگی است؛ از دویدن یک کودک پابرهنه در شب بمباران تا آویزان‌شدن خانواده‌ای از تانکر آب برای عبور از مرز. کتاب طعم آسمان در کنار تصویرهای خشن جنگ، به جزئیات ظریف زندگی هم پرداخته است؛ به صندوق پستی شماره‌ی ۲۳ در بیرزیت، دوستان مکاتبه‌ای از یونان، اسپانیا، بریتانیا و آمریکا، بحث‌های طولانی درباره‌ی باقلوا، توضیح ریشه‌های فعل «کَتَب» در زبان عربی و تبدیل آن به باغی از کلمات. رابطه‌ی پیچیده‌ی ابتسام با مادر سخت‌گیر و پدر مضطرب، ترس‌های شبانه، دعواهای پنهانی روی حاشیه‌ی مجله‌ها و گفت‌وگوی خاموش میان مادر و دختر نیز بخش مهمی از این کتاب را شکل داده است.

خلاصه داستان طعم آسمان

کتاب طعم آسمان زندگی ابتسام برکات را از دل یک ایست بازرسی نظامی باز می‌کند و به سال‌های کودکی‌اش برمی‌گردد؛ زمانی که در سه‌سال‌ونیمگی، با شروع جنگ، همراه خانواده از روستا به سوی اردن فرار می‌کند. او از گم‌شدن در تاریکی، پیدا کردن دوباره‌ی خانواده، رسیدن به پناهگاه‌های شلوغ، زخم پای برهنه و ترس دائمی از هواپیماها و بمباران‌ها می‌نویسد. در ادامه‌ی کتاب طعم آسمان، راوی به سال‌های بعد می‌رسد؛ به زندگی در رام‌الله، مدرسه، دانشگاه بیرزیت، صندوق پستی کوچکی که برایش حکم «کشور شخصی» را دارد و دوستان مکاتبه‌ای از سراسر دنیا. او نشان داده است چگونه در دل محدودیت‌های سیاسی و نظامی، با زبان انگلیسی، نامه‌نگاری و شعر برای خود فضایی از آزادی می‌سازد و در عین حال، رابطه‌ی پرتنش و پرمحبتش با پدر و مادر را نیز روایت می‌کند.

چرا باید کتاب طعم آسمان را بخوانیم؟

کتاب طعم آسمان تصویری نزدیک و ملموس از جنگ و اشغال از نگاه یک کودک فلسطینی ارائه کرده است؛ تصویری که نه در سطح خبر و آمار، بلکه در سطح بند کفش، زخم پا، صندوق پستی و دعوای پنهانی با مادر شکل می‌گیرد. این کتاب نشان می‌دهد چگونه نوشتن، زبان و دوستی‌های دوردست می‌تواند در سخت‌ترین شرایط، به ابزاری برای حفظ کرامت، حافظه و امید بدل شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب طعم آسمان به کسانی پیشنهاد می‌شود که به روایت‌های شخصی از فلسطین، تجربه‌ی کودکی در جنگ، خاطره‌نویسی و ادبیات مبتنی بر زیست روزمره علاقه‌مندند. همچنین به دانشجویان علوم اجتماعی، مطالعات خاورمیانه و علاقه‌مندان به ادبیات مهاجرت و آوارگی پیشنهاد می‌شود.