کتاب کیفرهای اجتماع محور در حقوق کیفری ایران و انگلستان

کتاب «کیفرهای اجتماع‌محور در حقوق کیفری ایران و انگلستان» نوشته دکتر مصطفی اربابی مجاز (-۱۳۶۵) است. این کتاب، مفهوم، جایگاه و ماهیت این کیفرهای اجتماع‌محور و تعامل این‌گونه مجازات‌ها، با دیگر کیفرهای مطروحه در نظام عدالت کیفری ایران و انگلستان را بررسی کرده‌است. در این راستا با توجه به تحلیل و تبیینی که از نهاد تعزیرات در نظام حقوقی اسلام ارائه داده، جایگاه موجود این مجازات‌ها در میان طیف مجازات‌های نظام عدالت کیفری ایران را نقد و جایگاه مطلوب این مجازات‌ها را تبیین نموده و پیشنهاد داده‌است و در کنار آنها ویژگی‌های مثبت و منفی این کیفرها را با مصادیق متنوع و رایج آنها در دو نظام حقوقی را مطالعه کرده و به ارزیابی نقاط قوت و ضعف و میزان نیل به اهداف، در مورد هریک از آنها پرداخته است. در انتها نیز شرایط و مقتضیات لازم جهت تعیین، تخصیص و اجرای کیفرهای اجتماع‌محور را بر مبنای سیاست کیفری ایران و انگلستان شناسایی کرده‌است. کتاب دو بخش با عناوین مباحث نظری و ضوابط تعیین و شرایط اجرا دارد بخش اول شامل: ۱- مفهوم، ماهیت، اهداف و ویژگی ها ۲- فرآیند ظهور و تکوین کیفرهای اجتماع محور ۳- مصادیق کیفرهای اجتماع محور و بخش دوم شامل: ضوابط لازم برای تعیین مجازات های اجتماع محور ۲- اجرای کیفرهای اجتماع محور؛ می‌باشد. در بخشی از اثر آمده‌است: امروزه مطالعات و تحقیقات در تاریخ حقوق کیفری و بررسی تحولات کیفری در خصوص کارایی و برآیندهای کیفر حبس نشان می‌دهد که برخلاف گذشته دیگر نمی‌توان به این مجازات چندان امیدوار بود و آموزه‌های جرم شناختی در این زمینه بیش از گذشته نشان داد که حبس و زندان بیش از آنکه درمانگاهی برای بزهکاران باشد، مدرسه و آموزشگاهی برای بزهکاران در جهت یادگیری چگونگی ارتکاب مجدد جرم و فراگیری شیوه‌های فرار از عدالت کیفری است. از سوی دیگر حتی، بهبود نسبی شرایط فیزیکی زندان‌ها در طی دو سده پیش نیز نتایج مثبت، سودمند و مؤثری بر بازپذیری اجتماعی مجرمان و پیشگیری از ارتکاب جرم نداشته‌است. ازاین‌رو، نزدیک به چند دهه است که مسئله «جایگزین‌های مجازات حبس» در نظام‌های عدالت کیفری به‌عنوان بدیل‌هایی مناسب برای کیفر حبس و متناسب با شخصیت بزهکار در نظام عدالت کیفری بسیاری از کشورها مطرح گردیده‌است.