کتاب پارسیان و سکاها

کتاب پارسیان و سکاها (داریوش یکم و تعقیب و گریز سکاها) نوشته معصومه براتی، روایتی پژوهشی از شکل‌گیری و گسترش امپراطوری هخامنشی و رویارویی آن با سکاها و یونانیان است. نویسنده با رجوع به سنگ‌نوشته‌ها، منابع یونانی، متون دینی و تحقیقات جدید، مسیر قدرت‌گیری کوروش، کمبوجیه و به‌ویژه داریوش یکم را دنبال کرده و نقش سکاها در مرزهای شمالی، جایگاه یونان باستان در معادلات هخامنشی و ماجرای جنگ ماراتون را مورد بررسی قرار داده است. نشر پرپروک این پژوهش را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پارسیان و سکاها

کتاب پارسیان و سکاها با تمرکز بر دوران داریوش یکم، امپراطوری هخامنشی را از مرحله‌ی شکل‌گیری تا تثبیت و گسترش در سه جبهه‌ی اصلی شرق، شمال و غرب دنبال کرده است. معصومه براتی در ابتدا، پیشینه‌ی هخامنشیان، مهاجرت ایرانیان به فلات ایران، پیوند پارس و ماد و جایگاه دودمان هخامنشی در ادامه‌ی سنت کیانی را مرور کرده و از کوروش، کمبوجیه و ساختار قدرت در پارس تصویری تاریخی ارائه داده است. 

در ادامه، کتاب به ماجرای گئومات مغ، داستان بردیای دروغین، توطئه‌ی هفت خاندان و چگونگی جلوس داریوش بر تخت می‌پردازد و روایت هرودوت، کتزیاس، گزنفون، پلوتارک، نمایش‌نامه‌ی ایرانیانِ آشیل و حتی کتاب مقدس را کنار سنگ‌نوشته‌ی بیستون و نقش رستم قرار می‌دهد. معصومه براتی همین‌طور به بحث‌های مهمی مثل مشروعیت داریوش، نسبت او با کوروش، نقش مغان و جایگاه دین زردشتی در این دوره پرداخته است. 

بخش‌های بعدی کتاب پارسیان و سکاها به معرفی سکاها، حضورشان در دوران ماد، کوروش و داریوش و سپس به یونان باستان، تمدن‌های میسنی، شکوفایی شهرهای یونانی، روابط سکاها و یونانیان و در نهایت به تقابل هخامنشیان و یونان می‌رسد.

خلاصه کتاب پارسیان و سکاها

کتاب پارسیان و سکاها مسیر قدرت‌گیری و گسترش امپراطوری هخامنشی را از کوچ قبایل ایرانی تا اوج اقتدار داریوش یکم دنبال کرده است. نویسنده ابتدا از شکل‌گیری پارس و ماد، نقش عیلام، ظهور کوروش، فتح لیدی و بابل و سیاست دینی و اداری او سخن گفته و سپس به حکومت کمبوجیه، فتح مصر و روایت‌های متناقض یونانیان درباره‌ی او پرداخته است. 

در میانه‌ی کتاب، ماجرای گئومات مغ، قتل بردیا، نقش مغان، توطئه‌ی هفت خاندان و بحث مشروعیت داریوش محور قرار گرفته و با استناد به بیستون و منابع یونانی نقد شده است. سپس شورش‌های گسترده‌ی آغاز سلطنت داریوش در بابل، ماد، سوزیانا، پارت، هیرکانیا و دیگر ساتراپی‌ها و شیوه‌ی سرکوب آن‌ها بررسی شده است. 

در بخش پایانی، نویسنده لشکرکشی داریوش به سرزمین سکاها، اهمیت راه‌های تجاری، کنترل دریای اژه و مدیترانه، محاصره‌ی اقتصادی یونان و زمینه‌های جنگ ماراتون را به‌ عنوان حلقه‌های یک طرح بزرگ سیاسی و اقتصادی تحلیل کرده است.

چرا باید کتاب پارسیان و سکاها را بخوانیم؟

این کتاب تصویری به‌هم‌ پیوسته از رابطه‌ی پارسیان، سکاها و یونانیان ارائه داده و نشان می‌دهد که لشکرکشی‌های داریوش فقط نبردهای مرزی نبودند بلکه پشت آن‌ها طرحی اقتصادی، دریایی و اداری قرار داشت. خواننده با منابع اصلی، سنگ‌نوشته‌ها و روایت‌های یونانی آشنا می‌شود و می‌تواند درباره‌ی مشروعیت داریوش، نقش مغان و جایگاه سکاها در سیاست هخامنشی دیدی تحلیلی به دست آورد.

خواندن کتاب پارسیان و سکاها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب پارسیان و سکاها به دانشجویان و علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان، پژوهشگران دوران هخامنشیان، مخاطبان علاقه‌مند به تاریخ جنگ‌های ایران و یونان و کسانی که به دنبال شناخت سکاها و نقش آن‌ها در مرزهای شمالی ایران هستند، پیشنهاد می‌شود.