کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز نوشته وین پرادفوت و گروهی از نویسندگان برجسته‌ای چون دیوید هالینگر، آن تویز، جروم برونر، ریچارد رورتی و فیلیپ کیتچر است که علی‌اکبر ضیایی آن را به فارسی ترجمه کرده است. نشر بین‌المللی امین آن را منتشر کرده است. این کتاب به بازخوانی انتقادی کتاب تنوع تجربه دینی ویلیام جیمز می‌پردازد و از زاویه‌های فلسفی، روان‌شناختی، جامعه‌شناختی و الهیاتی، ایده علم ادیان و پراگماتیسم دینی او را بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز مجموعه‌ای از مقالات است که به‌کوشش وین پرادفوت گردآوری شده و به خوانشی تازه از کتاب تنوع تجربه دینی ویلیام جیمز می‌پردازد. در مقدمه مترجم توضیح داده شده که این اثر یک قرن پس از انتشار کتاب جیمز، کوشیده است خلأ نقد عمیق و منسجم آن کتاب را پر کند و جایگاهش را در شکل‌گیری پراگماتیسم و ایده علم ادیان روشن سازد. در این بخش همچنین نسبت نگاه جیمز به دین با تلقی اسلامی از دین و الهیات به‌تفصیل مقایسه شده است. کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز در چند فصل و بخش تنظیم شده است. فصل اول با مقاله دیوید هالینگر با عنوان «محکوم‌شده برای شکوه خدا» آغاز می‌شود که در آن، تنوع تجربه دینی به‌عنوان اثری گذار در پروژه فکری جیمز تحلیل شده است؛ اثری که میان دو راهبرد او برای دفاع از پروتستانتیسم لیبرال در برابر علم قرار دارد. فصل دوم مقاله وین پرادفوت درباره پراگماتیسم و «نظم نامرئی» است و نشان می‌دهد جیمز چگونه دین را به‌مثابه هماهنگی با نظمی نادیدنی تعریف کرده است. در فصل سوم، آن تویز ریشه‌های روان‌شناختی نظریه جیمز را از خلال مفهوم «خود زیرآستانه‌ای» و پیوند آن با تجربه دینی بررسی کرده است. فصل چهارم با مقاله جروم برونر، جیمز را پیش‌گام سازه‌گرایی در علوم‌انسانی می‌خواند و بر نقش ذهن در ساختن واقعیت دینی تأکید می‌کند. فصل پنجم نوشته ریچارد رورتی به ناسازگاری‌های درونی تنوع تجربه دینی می‌پردازد و فصل ششم با مقاله فیلیپ کیتچر، پروژه پراگماتیستی جیمز را بازسازی می‌کند. در پایان کتاب، زندگی‌نامه و معرفی مفصل نویسندگان آمده است تا جایگاه فکری هر یک در مطالعات دین و فلسفه روشن شود.

خلاصه کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز

کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز بر محور این ایده می‌چرخد که ویلیام جیمز در تنوع تجربه دینی می‌کوشد فلسفه سنتی دین را با چیزی که آن را «علم ادیان» می‌نامد جایگزین کند؛ علمی که باورها، تجربه‌ها و اعمال دینی را به‌طور تجربی، انتقادی و در مقایسه با علوم طبیعی بررسی کند. مقالات کتاب نشان می‌دهند جیمز چگونه از جداسازی قلمرو دین و علم به‌سوی نوعی وحدت معرفتی حرکت کرده است که در آن همه باورها، از جمله باورهای دینی، در معرض آزمون تجربی و عقلانی قرار می‌گیرند. در این کتاب، نویسندگان از زاویه‌های مختلف به مفاهیمی مانند «نظم نامرئی»، «خود زیرآستانه‌ای»، سازه‌گرایی دینی، کارکردهای روانی و اخلاقی ایمان، و تنش میان تبیین‌های طبیعت‌گرایانه و فراطبیعت‌گرایانه می‌پردازند. در مقدمه مترجم نیز این رویکرد با تلقی اسلامی از دین و الهیات مقایسه شده و نقدهایی بر پراگماتیسم دینی جیمز طرح شده است.

چرا باید کتاب علم ادیان از دیدگاه ویلیام جیمز را بخوانیم؟

این کتاب امکان مواجهه نزدیک با خوانش‌های معاصر از تنوع تجربه دینی و پروژه پراگماتیستی ویلیام جیمز را فراهم می‌کند و نشان می‌دهد چگونه می‌توان از دل تحلیل تجربه‌های دینی، به بحث‌های امروز درباره رابطه دین و علم، کارکرد ایمان، و مفهوم علم ادیان رسید. مقدمه مترجم نیز چشم‌اندازی انتقادی از منظر الهیات اسلامی عرضه کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه دین، الهیات، روان‌شناسی دین، مطالعات ادیان و علاقه‌مندان به اندیشه ویلیام جیمز و پراگماتیسم پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه کسانی که به مقایسه نگاه غربی به دین با تلقی اسلامی از دین و تجربه دینی علاقه‌مند هستند.