کتاب مهندس شاعر

کتاب مهندس شاعر سروده سید علی موسوی‌ نیا (سعمن) مجموعه‌ای از غزل‌ها، رباعی‌ها و شعرهای نیمایی و کلاسیک است. انتشارات کاروان ادب این کتاب را منتشر کرده است. شاعر که خود مهندس است در مقدمه توضیح داده که این دفتر نخستین مجموعه‌ی منتشرشده‌ی اوست و بخش مهمی از غزل‌ها و رباعی‌های عاشقانه‌ی آن را پیش از ۲۵ سالگی سروده است. سه محور اصلی این دفتر عبارت‌اند از انقلاب اسلامی، نقد غرب و غرب‌زدگی و عشق و عرفان، اما در ادامه، شعرهایی با مضامین اجتماعی، انتقادی، طنز، پارودی، مذهبی و خانوادگی نیز دیده می‌شود. شعرهای کتاب از نظر موضوع و فضا تنوع زیادی دارند، از غزل‌های عاشقانه و عارفانه تا شعرهایی در رثای شخصیت‌های سیاسی و مذهبی، از قطعات انتقادی درباره‌ی رسانه، سلبریتی، فمینیسم و مسابقات اوقاف تا شعرهایی درباره‌ی مهاجرت، زندگی روزمره و رابطه‌ی پدر و دختر. شاعر در جای‌جای کتاب به پیوند میان شعر و هندسه اشاره کرده است و خود را مهندس شاعر می‌نامد، ترکیبی که هم در عنوان کتاب و هم در برخی شعرها به‌صورت مستقیم بازتاب یافته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مهندس شاعر

کتاب مهندس شاعر اثر سید علی موسوی‌ نیا با مقدمه‌ آغاز می‌شود که شاعر در آن از خاستگاه فکری و عاطفی شعرهای خود سخن گفته است. او توضیح داده که بیشتر شعرهای این دفتر در سه محور انقلاب اسلامی، نقد غرب و غرب‌زدگی و عشق و عرفان شکل گرفته‌اند و تأکید کرده است که بسیاری از غزل‌ها و رباعی‌های عاشقانه را در جوانی سروده است. در همان چند سطر نخست، ترکیب تلفیق شعر و هندسه ترکیب جسم و روح، به‌عنوان نوعی خودمعرفی شاعر مطرح شده است، کسی که هم در جهان مهندسی حضور دارد و هم در جهان شعر. 

فهرست عناوین شعرهای کتاب مهندس شاعر سروده‌ی سید علی موسوی نیا، تنوع موضوعی و لحن اثر را نشان می‌دهد؛ عناوینی مانند تولدی دیگر، کار خودشونه، خودتحقیری، تاج و عمامه، ای بسا باعث ذلت فمینیسم، هجران ابراهیم، همیشه بچه افراط، طفل تفریط است، ذهن خود کم‌بین، پاسخ به شعری از ایرج میرزا در مورد حجاب، چشمان پرغرور تو، نسیم وفا، نور ولایت، هرگز پرنده فانی و میرا نمی‌شود، شعله عشق، صراط عمل، کشتی نجات، ای هشتمین ستاره‌ی دین، در رثای شهید رئیسی و یارانش، ریحانه‌ای چراغ خانه، چند شعر انتقادی و چند پارودی، شیرازه‌ی وطن، پول مفت، سلبریتی، پوشیدگی، مسابقات اوقاف و چندین عنوان دیگر.

کتاب مهندس شاعر در بدنه‌ی خود مجموعه‌ای از قالب‌ها و فضاهای شعری را کنار هم نشان داده است. در بخشی از کتاب، غزل‌ها و رباعی‌های عاشقانه و عارفانه با زبانی کلاسیک و تصویرهایی آشنا از شمع و پروانه، صبا، چمن، سوسن، غنچه و میکده دیده می‌شود، شعرهایی که بیشتر بر رابطه‌ی عاشق و معشوق، هجران و وصال، امید و یأس و کشمکش دل متمرکز هستند. در بخش‌های دیگر، شعرهایی با مضمون مذهبی و آیینی آمده است، از مدح و مرثیه‌ی امامان شیعه در کشتی نجات، ای هشتمین ستاره‌ی دین و سلسله‌ی ناب حدیث تا شعرهایی درباره‌ی حوادث معاصر مانند در رثای شهید رئیسی و یارانش و گلشن خون حرم که به حادثه‌ی ترور در حرم شاه‌چراغ پرداخته است. 

در کنار این‌ها، قطعاتی انتقادی و طنزآمیز درباره‌ی غرب، فمینیسم، خودتحقیری فرهنگی، رسانه، سلبریتی‌ها، پول و اقتصاد، مسابقات اوقاف و بوروکراسی دیده می‌شود، شعرهایی مثل کار خودشونه، خودتحقیری، ای بسا باعث ذلت فمینیسم، برنامه پاورقی، سلبریتی و مسابقات اوقاف که لحن صریح‌تری دارند. در بخش پایانی نیز رباعی‌ها و شعرهای کوتاه متنوعی آمده است که برخی از آن‌ها به خود شعر، نقش شاعر، مرگ مؤلف و نسبت هنر و تعهد پرداخته‌اند و برخی دیگر به زندگی روزمره، طنزهای کوچک و تجربه‌های شخصی شاعر نزدیک شده‌اند.

چرا باید کتاب مهندس شاعر را بخوانیم؟

کتاب مهندس شاعر برای آشنایی با ترکیبی از تجربه‌ی شخصی، دغدغه‌های دینی و سیاسی و نگاه انتقادی به جهان معاصر مفید است. این کتاب تصویری از ذهن شاعری ارائه کرده است که هم در فضای مهندسی و دانشگاهی حضور دارد و هم در فضای شعر کلاسیک و آیینی، به همین دلیل در شعرهایش هم اصطلاحات و تصویرهای سنتی دیده می‌شود و هم اشاره‌هایی به رایانه، لپ‌تاپ، رسانه، سلبریتی و مسابقات تلویزیونی. 

یکی از ویژگی‌های شاخص این کتاب تنوع موضوعی آن است. در یک‌ سو غزل‌ها و رباعی‌های عاشقانه و عارفانه قرار گرفته‌اند که بر رابطه‌ی عاشق و معشوق، هجران و وصال، امید و ناامیدی و جست‌وجوی معنای زندگی تمرکز کرده‌اند. درسوی‌دیگر شعرهایی با مضامین مذهبی و آیینی دیده می‌شود که به امامان شیعه، شهیدان، حوادثی مانند ترور در حرم شاه‌چراغ و درگذشت رئیس‌جمهور شهید پرداخته‌اند. در کنار این‌ها، شعرهایی انتقادی درباره‌ی غرب، فمینیسم، خودتحقیری فرهنگی، رسانه، اقتصاد، پول و ساختارهای اداری آمده است که نگاه شاعر به مسائل اجتماعی و سیاسی را نشان داده است.

خواندن کتاب مهندس شاعر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مهندس شاعر به علاقه‌مندان به شعر فارسی کلاسیک و نیمایی که به مضامین دینی، انقلابی و اجتماعی توجه دارند، پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به کسانی توصیه می‌شود که به نقد غرب و غرب‌زدگی، موضوعاتی مانند حجاب، فمینیسم، مهاجرت، رسانه و سلبریتی از زاویه‌ی دید مذهبی و انتقادی علاقه‌مند هستند. دانشجویان و خوانندگان جوانی که در رشته‌های فنی و مهندسی تحصیل می‌کنند و درعین‌حال به شعر گرایش دارند نیز می‌توانند در این کتاب نمونه‌ای از پیوند میان هویت مهندسی و هویت شاعرانه را تجربه کنند.