کتاب پرواز نماز (دو زبانه)

کتاب پرواز نماز (دو زبانه) نوشته‌ی کوثر کریمی داستانی کوتاه درباره‌ی دختری نوجوان در سرزمین اشغالی است که در میانه‌ی ترس، جنگ و حضور سربازان اسرائیلی می‌کوشد نماز صبحش را در مسجد بخواند. انتشارات ناران به‌همراه انتشارات مرصاد آن را منتشر کرده است و اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمانشاه تهیه‌ی آن کتاب را برعهده داشته است. تصویرگری اثر را سیده‌لیلا کشمیری انجام داده و متن فارسی به‌وسیله‌ی مرضیه شعبانی به انگلیسی برگردانده شده است. نجمه خادم نیز ویراستاری متن را برعهده داشته است. در پرواز نماز (داستان نوجوان) ماجرا در فضایی شکل گرفته است که سایه‌ی جنگ و اشغال بر زندگی مردم افتاده و درعین‌حال نشانه‌هایی از امید، ایمان و انتظار در دل شخصیت‌ها زنده است. روایت، لحظه‌ای حساس از زندگی دختری به‌نام حلما را دنبال می‌کند که میان ترس از سربازان و دلتنگی عمیق برای نماز، تصمیمی سرنوشت‌ساز می‌گیرد. حضور هانیه، خواهر بزرگ‌تر، و گفت‌وگوهای کوتاه میان آن دو، فضای عاطفی و خانوادگی داستان را پررنگ کرده است. متن کتاب به‌صورت دو زبانه‌ی فارسی–انگلیسی تنظیم شده و در کنار متن، تصویرهای رنگی فضای مسجد، کوه‌ها، نور خورشید و حضور سربازان را به‌تصویر کشیده است. تمرکز اصلی روایت بر تجربه‌ی درونی حلما، شجاعت ناگهانی او و پیوند عاطفی‌اش با نماز و امام زمان است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پرواز نماز (دو زبانه)

کتاب پرواز نماز (دو زبانه) داستانی کوتاه از کوثر کریمی است که در چند صفحه، موقعیتی فشرده و پرتنش را برای یک دختر نوجوان به‌تصویر کشیده است. ماجرا در سرزمینی می‌گذرد که زیر اشغال سربازان اسرائیلی است و نشانه‌های جنگ و ناامنی در پس‌زمینه‌ی روایت دیده می‌شود. در آغاز، صدای اذان و زمزمه‌ی نماز هانیه و حلما شنیده می‌شود و نور کم‌جان خورشید از روزنه‌ی سیمانی دیوار به داخل می‌تابد. همین تصویر ساده، فضای بسته و ناامن پناهگاه را نشان می‌دهد. حلما در آستانه‌ی طلوع خورشید است و بیم آن را دارد که نماز صبحش قضا شود. هانیه نماز را نشسته و در حالت مچاله‌خوانده است و مدام حلما را تشویق می‌کند که همان‌جا نماز بخواند. اما حلما در درون خود بی‌قراری عجیبی احساس می‌کند و اصرار دارد نماز را در مسجد بخواند. در ادامه‌ی کتاب پرواز نماز (دو زبانه) روایت، کشمکش درونی حلما را میان ترس و شجاعت دنبال کرده است. او خستگی و ترس را در بدن خود حس می‌کند اما در دلش شوقی برای رسیدن به مسجد و خواندن نماز ایستاده وجود دارد. توصیف نور سبز، مردی نورانی با محاسن تیره و قامتی متوسط که چهره‌اش دیده نمی‌شود و لبخند می‌زند، به داستان رنگی معنوی و رؤیایی داده است. حلما در دل خود او را امام زمان می‌شناسد؛ همان کسی که پیش‌تر در عالم رؤیا، خبر شیعه‌شدنش را به او داده بود. این حضور نورانی، شجاعتی «وصف‌ناپذیر» به حلما می‌بخشد تا از مخفیگاه بیرون بزند، از میان خطر سربازان عبور کند و خود را به مسجد برساند. در مسجد، درحالی‌که صدای خنده و فریاد سربازان فضا را پر کرده، حلما با تکه‌سنگی شکسته به‌جای مهر، نماز را آغاز می‌کند. متن فارسی در کنار ترجمه‌ی انگلیسی آمده و تصویرها، صحنه‌هایی مانند روزنه‌ی نور، کوه‌ها، مسجد، سربازان و حالت چهره‌ی حلما را همراهی کرده است. حجم کم اثر، آن را به روایتی متمرکز بر یک لحظه‌ی اوج در زندگی شخصیت تبدیل کرده است.

خلاصه کتاب پرواز نماز (دو زبانه)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! داستان پرواز نماز (دو زبانه) با صحنه‌ای آرام اما پراضطراب آغاز می‌شود؛ صدای اذان و زمزمه‌ی نماز هانیه و حلما در فضایی بسته و سیمانی شنیده می‌شود. هاله‌ای از نور از روزنه‌ی دیوار به‌داخل می‌آید و خورشید که «غمگین» توصیف شده، پشت کوه‌ها پنهان است. حلما نگران است که نماز صبحش قضا شود و درعین‌حال از بیرون‌رفتن و روبه‌روشدن با سربازان اسرائیلی می‌ترسد. هانیه زودتر تسلیم شرایط شده و نماز را نشسته می‌خواند و چندبار به حلما می‌گوید که همان‌جا نماز بخواند چون چیزی تا طلوع خورشید نمانده است. حلما اما در درون خود احساس دلتنگی عمیقی نسبت‌به نماز دارد و اصرار می‌کند که حتماً در مسجد نماز بخواند. خستگی و ترس در وجودش هست اما نوعی بی‌قراری و کشش درونی او را آرام نمی‌گذارد. در لحظه‌ای حساس، شفق نارنجی از میان شکاف کوه‌ها دیده می‌شود و به او هشدار می‌دهد که وقت تنگ است. در همین حال، پرتوی سبز نوری ظاهر می‌شود و مردی نورانی با محاسن تیره و قامتی متوسط روبه‌روی او می‌ایستد. حلما چهره‌ی او را نمی‌بیند اما از عمق قلبش می‌فهمد که او امام زمانش است؛ همان که پیش‌تر در عالم رؤیا، خبر شیعه‌شدنش را داده بود. لبخند آن مرد نورانی چنان شجاعتی به حلما می‌دهد که خود را مانند شیری در برابر «کفتارهای اسرائیلی» احساس می‌کند. حلما با تکیه‌بر این شجاعت ناگهانی، گام بلندی برمی‌دارد و از مخفیگاه بیرون می‌پرد و وارد ساختمان مسجد می‌شود. صدای خنده و فریاد سربازان اسرائیلی در فضا پیچیده اما او با تکه‌سنگی شکسته به‌جای مهر، نماز را آغاز می‌کند. پاهای کوچکش از خستگی می‌لرزد اما قوت قلبی عجیب از نور سبز به او رسیده است. هنگام نماز، بوی مادرش را حس می‌کند و گویی روحش در آسمان‌های بهشت پرواز می‌کند و مشامش از بوی گل‌های نرگس و یاسمن پر می‌شود. او در سجده، به یکتایی خدایی که باور دارد هرگز رهایشان نمی‌کند شهادت می‌دهد و در همین حال، گلوله‌ها بدن کوچک او را هدف می‌گیرند. متن، لحظه‌ای را تصویر کرده است که خون از دست و شانه‌ی حلما جاری می‌شود اما پیش از آن‌که خودش چیزی بفهمد، روحش به‌سوی بهشت و شهدای راه نماز پرواز کرده است.

چرا باید کتاب پرواز نماز (دو زبانه) را بخوانیم؟

پرواز نماز (دو زبانه) اثری کوتاه است که در چند صفحه، ترکیبی از ایمان، شجاعت و تجربه‌ی نوجوانی در دل جنگ را کنار هم قرار داده است. تمرکز روایت بر یک لحظه‌ی اوج در زندگی حلما، امکان همراهی نزدیک با احساسات او را فراهم کرده است؛ از ترس و تردید تا دلتنگی برای نماز و شجاعتی که از یک تجربه‌ی معنوی می‌گیرد. این تمرکز، داستان را برای خواننده‌ی نوجوان قابل‌درک و ملموس کرده است. دو زبانه‌بودن کتاب پرواز نماز (دو زبانه) ویژگی دیگری است که آن را متمایز کرده است. متن فارسی در کنار ترجمه‌ی انگلیسی قرار گرفته و این ساختار، هم برای آشنایی با واژگان و جملات انگلیسی در زمینه‌ای آشنا مفید است و هم امکان مقایسه‌ی دو زبان را فراهم کرده است. تصویرگری سیده‌لیلا کشمیری نیز با نمایش نور، مسجد، کوه‌ها و چهره‌ی حلما، فضای عاطفی و معنوی داستان را تقویت کرده است. حضور موضوعاتی مانند نماز، امام زمان، شهادت و اشغال سرزمین، آن کتاب را به متنی تبدیل کرده است که هم جنبه‌ی عاطفی دارد و هم به مفاهیم اعتقادی و تاریخی نزدیک شده است. در کنار این‌ها، حجم کم و زبان مستقیم روایت باعث شده است که خواندن آن کتاب برای نوجوانان خسته‌کننده نباشد و در زمانی کوتاه، با شخصیتی روبه‌رو شوند که در سن کم، تصمیمی بزرگ می‌گیرد. این تصمیم، در متن نه‌تنها به‌عنوان یک حرکت شجاعانه، بلکه به‌عنوان پرواز روح به‌سوی معبود و پیوند با شهدای دیگر تصویر شده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن پرواز نماز (دو زبانه) به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های کوتاه با موضوع ایمان، نماز، شجاعت و شهادت علاقه‌مند هستند. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که در حوزه‌ی ادبیات مرتبط با دفاع مقدس، مقاومت و سرزمین‌های اشغالی مطالعه می‌کنند. این کتاب به دانش‌آموزان و مربیان دینی و پرورشی که به‌دنبال متنی داستانی برای گفت‌وگو درباره‌ی نماز، امام زمان و مفهوم شهادت هستند نیز پیشنهاد می‌شود. دو زبانه‌بودن آن کتاب برای کسانی که می‌خواهند در کنار متن فارسی، نمونه‌ای از متن انگلیسی در موضوعات دینی و عاطفی ببینند هم مناسب است. «ای دما الله اکبر... الله اکبر... اشهد ان لا صدای زمزمه‌ی نماز هانیه و حلما طنین‌انداز شد. هاله‌ی کوچکی از نور از روزنه‌ی سیمانی دیوار به‌داخل خزید. خورشید غمگین به‌نظر می‌رسید. با این وجود منتظر بود از پشت کوه‌های سر به فلک‌کشیده بیرون بیاید و به مردم نشان دهد که تا در این سرزمین نور خورشید از لابه‌لای زیتون‌های سبز می‌تابد آنها تنها نیستند. می‌خواست گرمایش را مهمان جان مردم کند و آن‌ها را دلگرم کند. اما این‌بار برای حلما تفاوتی نمی‌کرد که خورشید زودتر بیاید. ترجیح می‌داد دیرتر بیاید تا بلکه معجزه شود و نمازش قضا نشود. خودش نیز نمی‌دانست چرا اما تا آن روز چنین اندازه احساس دلتنگی نسبت‌به نماز نداشت. هانیه همان اول تسلیم شد و نمازش را در همان حالت نشسته و در خود مچاله خواند. حتی چند دقیقه یک‌بار رو به حلما می‌کرد و می‌گفت: خواهر کوچولو چیزی تا طلوع خورشید نمونده... بیا و همین‌جا نماز صبحت رو بخون. دیگه وقتی نمونده. اما باز هم راضی نمی‌شد. در وجودش نوایی بی‌قراری می‌کرد و مانند نوزادی که از شدت لجبازی پایش را به زمین می‌کوبد اصرار داشت نمازش را داخل مسجد بخواند. خستگی از سر و رویش می‌بارید. شفقی نارنجی مانند شهابی برق‌آسا از لای شکاف یکی از قله‌ها ابرها را کنار می‌زد گویی برای حلما خبر آورده بود که وقت تنگ است و اگر دیر بجنبد نمازش قضا می‌شود.»