کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی

کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی (نقش مدیریت در حفظ میراث فرهنگی) نوشته‌ راضیه اکبرنژاد مشهدی و مریم مشیری به بررسی رابطه‌ی پیچیده میان زندگی شهری، هویت‌های بومی و نقش مدیریت شهری در حفاظت از میراث فرهنگی می‌پردازد. نویسندگان در این اثر نشان داده‌اند که چگونه جهانی‌شدن، مهاجرت، فناوری و توسعه‌ی اقتصادی، شهرها را به فضاهایی پرتنش میان سنت و مدرنیته تبدیل کرده است و در این میان، فرهنگ شهری هم می‌تواند عامل فرسایش هویت محلی باشد و هم ابزاری برای احیای آن. انتشارات طلوع مجد این کتاب را منتشر کرده است. کتاب با تمرکز بر نمونه‌های ایرانی مانند مشهد، اصفهان، یزد، شیراز، تبریز و تهران در کنار نمونه‌های بین‌المللی از شهرهایی مانند نیویورک، پاریس، روم، بارسلونا، دبی، لندن، شانگهای، لس‌آنجلس و استانبول نوشته شده است. در این کتاب، مفاهیم پایه‌ای مانند فرهنگ شهری، میراث شهری، هویت محلی، جهانی‌شدن، مدیریت شهری، گردشگری پایدار و فناوری‌های نوین مستندسازی دیجیتال به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توضیح داده شده و سپس در قالب فصل‌های تحلیلی و کاربردی دنبال شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی

کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی نوشته‌ی راضیه اکبرنژاد مشهدی و مریم مشیری از مقدمه‌ای نظری درباره‌ی جهانی‌شدن و هویت محلی آغاز شده است و به‌تدریج به‌سمت بحث‌های تخصصی‌تر در حوزه‌ی فرهنگ شهری و مدیریت میراث حرکت می‌کند. در فصل اول، مفاهیمی مانند جهانی‌شدن، تقابل یا همزیستی هویت‌ها، مدرنیته و تغییرات اجتماعی، هویت محلی در عصر فناوری و نقش گردشگری در بازتعریف هویت محلی طرح شده است، سپس تاریخچه و پیشینه‌ی تحقیق در حوزه‌ی فرهنگ شهری و میراث، با مثال‌هایی از شهرهایی مانند مشهد، نیویورک، پاریس، روم، بارسلونا، دبی و لندن مرور شده تا نشان داده شود که چگونه شهرها زیر فشار توسعه‌ی اقتصادی و نمادهای جهانی، برای حفظ ریشه‌های فرهنگی خود دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی اثر راضیه اکبرنژاد مشهدی و مریم مشیری در فصل دوم به فرهنگ شهری و ابعاد آن می‌پردازد و موضوعاتی مانند ویژگی‌های فرهنگ شهری، نقش فضاهای عمومی، فرهنگ مصرف، هنر و رسانه‌ها، زندگی شهری، مؤلفه‌های فرهنگی در شهر (معماری، زبان، آداب‌ورسوم، هنر خیابانی، تکنولوژی، تفاوت‌های قومی، رسانه‌ها، گروه‌های مدنی و غذا) و تأثیرات متقابل فرهنگ شهری و هویت محلی را باز می‌کند. فصل سوم به‌طور مستقیم به نقش مدیریت شهری در حفظ میراث فرهنگی و هویت محلی اختصاص یافته است.

فصل چهارم بر تکنولوژی و نوآوری در مدیریت میراث فرهنگی متمرکز است و ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، واقعیت مجازی و افزوده، فناوری ماهواره‌ای، پهپادها، چاپ سه‌بعدی و مستندسازی دیجیتال را توضیح می‌دهد. در فصل پنجم، چالش‌ها و راهکارهای عملی در حفظ هویت محلی و میراث، با مثال‌های کاربردی از ایران و جهان، موضوعاتی مانند اقتصاد و مصرف‌گرایی جهانی، نابرابری‌های فرهنگی، مهاجرت، محو زبان‌های محلی و نقش آموزش و رسانه‌ها را در بر می‌گیرد. فصل ششم به تأثیر معماری و طراحی شهری بر هویت محلی می‌پردازد و فصل هفتم جمع‌بندی، پیشنهادها و چشم‌انداز آینده‌ی مدیریت شهری و میراث فرهنگی را طرح کرده است.

خلاصه کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی

کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی ابتدا از این پرسش شروع می‌کند که در دنیای جهانی‌شده‌ی امروز، هویت محلی چگونه می‌تواند در برابر فشارهای فرهنگی، اقتصادی و تکنولوژیک دوام بیاورد و درعین‌حال با تحولات جدید وارد گفت‌وگو شود. نویسندگان فرهنگ شهری را مجموعه‌ای از هنجارها، ارزش‌ها، رفتارها، سبک‌های زندگی، فضاهای عمومی، معماری، هنر، رسانه‌ها و الگوهای مصرف در شهرها معرفی کرده‌اند و هویت محلی را مجموعه‌ای از باورها، آداب‌ورسوم، زبان، خاطره‌ی جمعی و تجربه‌های مشترک یک منطقه دانسته‌اند.

کتاب در ادامه نشان داده شده است که جهانی‌شدن، مهاجرت، توسعه‌ی اقتصادی، فناوری و رسانه‌های اجتماعی هم فرصت تبادل فرهنگی ایجاد کرده‌اند و هم تهدیدی برای زبان‌ها و سنت‌های محلی بوده‌اند. مثال‌هایی از شهرهای ایران و جهان برای نشان‌دادن تنش میان توسعه‌ی شهری، نوسازی و حفظ میراث فرهنگی آمده است. این اثر توضیح می‌دهد که فرهنگ شهری هم می‌تواند باعث فرسایش هویت محلی شود و هم به بازآفرینی آن کمک کند. بخش مهمی به نقش مدیریت شهری اختصاص دارد، یعنی ایجاد تعادل میان توسعه، رفاه و حفاظت از میراث فرهنگی از طریق شناسایی و مرمت میراث، آموزش عمومی، گردشگری پایدار، قوانین حفاظتی و مشارکت جوامع محلی.

کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی سپس به نقش فناوری‌های نوین در مستندسازی و بازسازی میراث فرهنگی اشاره کرده و در پایان، چالش‌هایی مانند کمبود بودجه، فشار توسعه، مهاجرت و تغییرات زیست‌محیطی را بررسی کرده است. جمع‌بندی کتاب این است که توسعه‌ی پایدار شهری بدون توجه به میراث فرهنگی و هویت محلی، ناپایدار خواهد بود.

چرا باید کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی را بخوانیم؟

کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی برای کسانی که به فهم عمیق‌تر شهر به‌عنوان یک موجود زنده‌ی فرهنگی علاقه‌مند هستند، تصویری نسبتاً جامع از پیوند میان فرهنگ، هویت، مدیریت و فناوری ارائه کرده است. این اثر نشان می‌دهد که بحث میراث فرهنگی فقط محدود به بناهای تاریخی نیست و لایه‌هایی مانند زبان، آداب‌ورسوم، فضاهای عمومی، سبک زندگی، هنر خیابانی، رسانه‌ها و حتی غذا را در بر می‌گیرد. 

این کتاب همچنین برای کسانی که به موضوع جهانی‌شدن و پیامدهای آن بر شهرها علاقه دارند، نمونه‌های متعددی از شهرهای ایران و جهان آورده است تا نشان دهد چگونه می‌توان میان توسعه و حفاظت تعادل ایجاد کرد. توضیح ابزارهای نوین مانند هوش مصنوعی، واقعیت مجازی، مستندسازی دیجیتال و داده‌های بزرگ در حوزه‌ی میراث فرهنگی، کتاب را برای مخاطبانی که به پیوند میان فناوری و علوم انسانی توجه دارند، جذاب کرده است. این اثر کمک می‌کند شهر نه‌‌فقط به‌عنوان مجموعه‌ای از خیابان‌ها و ساختمان‌ها، بلکه به‌عنوان میدان شکل‌گیری و بازتعریف هویت‌های فردی و جمعی دیده شود.

خواندن کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فرهنگ شهری و هویت محلی به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های برنامه‌ریزی و طراحی شهری، جغرافیای انسانی، جامعه‌شناسی، مطالعات فرهنگی و گردشگری پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به مدیران و کارشناسان شهرداری‌ها، فعالان حوزه‌ی میراث فرهنگی، طراحان شهری، معماران، کنشگران مدنی و اعضای سازمان‌های مردم‌نهاد که با موضوعاتی مانند بازآفرینی شهری، حفاظت از بافت‌های تاریخی، گردشگری فرهنگی، هویت محلی و مشارکت جوامع محلی درگیر هستند، توصیه می‌شود. کسانی که دغدغه‌ی پیامدهای جهانی‌شدن، مهاجرت، فناوری‌های دیجیتال و رسانه‌های اجتماعی بر هویت شهری و محلی را دارند نیز می‌توانند از مباحث تحلیلی و مثال‌های متنوع این کتاب بهره ببرند.