کتاب شازده کوچولو

کتاب شازده کوچولو نوشته آنتوان دو سنت اگزوپری با ترجمه‌ حانیه محمدی روایتی است از دیدار یک خلبان تنها در دل صحرای ساهارا با پسربچه‌ای مرموز که از سیاره‌ای بسیار کوچک آمده است. انتشارات کدیور این کتاب را منتشر کرده است و در نسخه‌ی پیش رو تصویرگری سحر آرای همراه متن شده تا جهان خیال‌انگیز داستان را عینی‌تر کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شازده کوچولو

کتاب شازده کوچولو به قلم آنتوان دو سنت اگزوپری، خلبان و نویسنده‌ی فرانسوی، در مرز میان ادبیات داستانی کودک و نوجوان، فلسفه و رمانی تمثیلی برای بزرگ‌سالان جای می‌گیرد. این کتاب که نخستین بار در سال ۱۹۴۳ منتشر شد، با فروش بیش از دویست میلیون نسخه در سراسر جهان و ترجمه به بیش از دویست و پنجاه زبان و گویش، به یکی از پرفروش‌ترین و تأثیرگذارترین کتاب‌های تاریخ تبدیل شده است. در فرانسه نیز این کتاب به‌عنوان بهترین کتاب قرن بیستم انتخاب شده است.

داستان از حادثه‌ای واقعی مایه گرفته است: در سال ۱۹۳۵، هواپیمای سنت اگزوپری که برای شکستن رکورد پرواز بین پاریس و سایگون تلاش می‌کرد، در صحرای بزرگ آفریقا دچار نقص فنی شد و به ناچار در همانجا فرود آمد. این سانحه، دستمایه‌ی الهام شازده کوچولو شد؛ داستان خلبانی که پس از سقوط در بیابان، با پسرک کوچکی آشنا می‌شود که از اخترکی دور دست می‌آید و او را با پرسش‌های ساده‌اش به سفری درونی دعوت می‌کند.

شازده کوچولو داستانی تمثیلی و نمادین است که در لایه‌های روساخت و ژرف‌ساخت آن، مفاهیمی چون عشق، مسئولیت، تنهایی و نقدِ دنیای بزرگ‌سالان نهفته است. شخصیت‌های اصلی داستان، خلبان و شازده کوچولو، از زاویه‌ی دید اول شخص روایت می‌شوند و راویِ داستان، که خود نویسنده است، در شش‌سالگی نقاشیِ مار بوآیی را کشیده بود که فیلی را بلعیده است؛ اما بزرگ‌ترها آن را فقط یک کاله دیده‌اند و او را از نقاشی کردن بازداشته‌اند. این سرخوردگی از نگاهِ بزرگ‌سالان، هسته‌ی مرکزیِ نقدِ اجتماعیِ کتاب را شکل می‌دهد.

شازده کوچولو در طولِ سفر خود از شش سیاره می‌گذرد و با شش شخصیت بزرگ‌سال روبه‌رو می‌شود که هر یک تجسمِ یکی از رذیلت‌های انسانی‌اند: پادشاهی که تشنه‌ی قدرت است، مردی خودپسند که به تحسین نیاز دارد، می‌خواره‌ای که از شرمندگی می‌گُریزد، تاجری که ستاره‌ها را می‌شمارد، فانوس‌افروزی که در بندِ عادت است و جغرافیدانی که هرگز جایی را ندیده است. در زمین، روباه به او می‌آموزد که «تنها با دل می‌توان درست دید؛ چیزهای اصلی برای چشم دیده نمی‌شوند».

خلاصه داستان شازده کوچولو

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان با خلبانی آغاز می‌شود که هواپیمایش در بیابان آفریقا سقوط کرده و در حال تعمیر آن است. در همین هنگام، پسرک کوچکی با موهای طلایی از او می‌خواهد که برایش نقاشیِ بره‌ای بکشد. خلبان که در کودکی نقاشی‌هایش را به خاطرِ بزرگ‌ترها رها کرده، به سختی می‌پذیرد و سرانجام جعبه‌ای نقاشی می‌کند که بره‌ای در آن قرار دارد. این نقاشی همان است که شازده کوچولو انتظار دارد؛ زیرا بره‌ی درون جعبه، گل سرخِ محبوبش را نمی‌خورد.

شازده کوچولو که از اخترک کوچکی به نام «ب ۶۱۲» می‌آید، برای خلبان از زندگی‌اش می‌گوید: سه آتشفشان (که یکی از آن‌ها خاموش است اما باز هم تمیزش می‌کند)، درختان بائوباب که هر روز باید ریشه‌شان را بکند و یک گل سرخِ مغرور که عاشقش شده اما نمی‌دانسته چگونه عشق بورزد. رنجیده از رفتارِ خودپسندانه‌ی گل سرخ، راهی سفر می‌شود.

او از شش سیاره می‌گذرد و با شش بزرگ‌سالِ تنگ‌نظر روبه‌رو می‌شود که هر یک به نوعی در دامِ قدرت، خودپسندی، فراموشیِ شرم، ثروت‌اندوزی، عادت یا دانشِ نظری گرفتار آمده‌اند. در زمین، روباهی او را با مفهوم «اهلی شدن» آشنا می‌کند: «اهلی‌کردن یعنی ایجاد علاقه کردن». روباه به او می‌آموزد که گل سرخش فقط یکی از هزاران گل سرخ است، اما به‌خاطر وقتی که برایش صرف کرده، برای او یگانه شده است. شازده با درک این حقیقت، تصمیم می‌گیرد به اخترکش بازگردد و با یاری مارِ زردی که نیشی مرگبار دارد، از تن جدا می‌شود تا به آسمانِ خودش برگردد. خلبان که اکنون به معنای زندگی پی برده، هواپیما را تعمیر می‌کند و به وطن بازمی‌گردد.

چرا باید کتاب شازده کوچولو را بخوانیم؟

شازده کوچولو فراتر از یک داستانِ کودکانه، زنگِ بیدارباشی است برای هر بزرگ‌سالی که کودکِ درونِ خود را به فراموشی سپرده است. سنت اگزوپری با زبانِ ساده و تصاویرِ شاعرانه‌اش، خواننده را به سفری فلسفی در بابِ عشق، مسئولیت، دوستی و پوچیِ بسیاری از دغدغه‌هایِ بزرگ‌سالانه دعوت می‌کند. این کتابِ کوتاه با بیانی شفاف، این پرسشِ بنیادین را پیش می‌کشد که «چه چیزهایی در زندگی واقعاً ارزشمندند؟» و با جمله‌ی ماندگار روباه به پایان می‌رسد: «آن‌چه مهم است، با چشم دیده نمی‌شود».

خواندن کتاب شازده کوچولو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای همه‌ی گروه‌های سنی، از کودکان و نوجوانان تا بزرگ‌سالان، مناسب است و هر بار که خوانده می‌شود، معنایی تازه پیدا می‌کند. به‌ویژه به کسانی که از مطالعه‌ی داستان‌های تمثیلی و فلسفی لذت می‌برند و همچنین به والدینی که می‌خواهند با کودکان خود درباره‌ی ارزش‌های عمیق انسانی گفت‌وگو کنند، به‌شدت توصیه می‌شود.

درباره آنتوان دو سنت اگزوپری

آنتوان دو سنت اگزوپری (۱۹۰۰-۱۹۴۴)، نویسنده و خلبانِ برجسته‌ی فرانسوی، در شهر لیون به دنیا آمد و از همان کودکی به هوانوردی و نویسندگی علاقه داشت. او که پیش از نگارش شازده کوچولو، کتاب‌های پرفروش دیگری چون پرواز شبانه و باد، شن و ستارگان را نوشته بود، سال‌ها به‌عنوان خلبانِ پست در مسیرهای دشوارِ آفریقا و آمریکای جنوبی فعالیت کرد. در جریان جنگ جهانی دوم، پس از اشغال فرانسه توسط آلمان، به آمریکا تبعید شد و در همین دوران بود که شاهکارِ خود یعنی شازده کوچولو را خلق کرد. سنت اگزوپری در ژوئیه‌ی ۱۹۴۴، در یکی از مأموریت‌های شناسایی بر فراز دریای مدیترانه، ناپدید شد و هیچ‌گاه پیکرش یافت نشد.