کتاب درمان گیاهی

کتاب درمان گیاهی نوشته‌ی غیاث‌الدین جزایری مجموعه‌ای مفصل از دیدگاه‌ها و نسخه‌های طب سنتی ایران درباره‌ی سلامت پوست، مو و برخی بیماری‌های شایع بدن است. نویسنده که سال‌ها به ترویج طب گیاهی پرداخته، در این اثر به سراغ گیاهان دارویی بومی و خوراکی‌های روزمره رفته و آن‌ها را به‌عنوان ابزار پیشگیری و درمان معرفی کرده است. انتشارات امیرکبیر آن را منتشر کرده است و متن حاضر همان متن اصلی نویسنده است که بدون ویرایش علمی جدید در اختیار خواننده قرار گرفته. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان گیاهی

کتاب درمان گیاهی اثری از غیاث‌الدین جزایری است که بر پایه‌ی سنت داروسازی و پزشکی ایرانی نوشته شده و تمرکز اصلی آن بر بیماری‌های پوستی، مشکلات مو و برخی اختلالات مرتبط با خون، کبد و تغذیه است. نویسنده در این کتاب از تجربه‌ی داروسازان و پزشکان قدیم ایران، باورهای طبایع چهارگانه و یافته‌های تغذیه‌ای جدید زمان خود استفاده کرده و آن‌ها را در کنار هم قرار داده است. در کتاب درمان گیاهی فصل نخست به‌طور کامل به موی سر و صورت اختصاص یافته است؛ از پیشگیری از سفید شدن مو، جلوگیری از ریزش، تقویت پیاز مو، درمان موخوره و شوره تا طاسی، کچلی، داءالثعلب و کوسه‌بودن. جزایری در این فصل هم علل مزاجی و ارثی را توضیح داده و هم نسخه‌های خوراکی و مالیدنی متعدد با گیاهانی مثل سنبل‌الطیب، سیر، پیاز، گزنه، برگ انجیر، مورد، لادن و حنا آورده است. در ادامه‌ی کتاب درمان گیاهی بحث به سمت پوست صورت و بدن می‌رود: تیرگی و لکه‌ها، کک‌ومک، جوش صورت، سالک، خشکی و چربی پوست، لطافت و نرمی پوست و نقش ویتامین‌ها و به‌ویژه پوست شلتوک برنج در سلامت پوست و مو. نویسنده در هر بخش ابتدا علت بیماری را از نگاه طب سنتی و تا حدی طب جدید توضیح داده سپس نسخه‌های گیاهی، روش‌های شستشو، ماسک‌ها و پرهیزهای غذایی را به‌تفصیل فهرست کرده است.

خلاصه کتاب درمان گیاهی

درمان گیاهی بر این ایده استوار است که بسیاری از مشکلات مو و پوست نتیجه‌ی «گرسنگی پنهان» بدن از نظر املاح گیاهی، ویتامین‌ها و برهم‌خوردن مزاج است. نویسنده ابتدا نقش فلزاتی مانند منگنز و روی را در رنگ مو و استحکام آن توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه کمبود آن‌ها به سفید شدن، شکنندگی و ریزش مو منجر می‌شود. سپس از طریق خوراکی‌هایی مثل سبوس گندم و جو، پوست شلتوک برنج، میوه‌ها و سبزی‌ها و نیز روغن‌ها و جوشانده‌های گیاهی، راه‌هایی برای تغذیه‌ی پیاز مو از درون و بیرون پیشنهاد کرده است. در بخش پوست، کتاب درمان گیاهی تیرگی، لکه‌ها، کک‌ومک، جوش صورت و سالک را با عواملی مانند کارکرد کبد، کمبود ویتامین‌های گروه «ب»، آفتاب، آلودگی هوا و تغذیه‌ی نامناسب پیوند می‌دهد و برای هرکدام مجموعه‌ای از ماسک‌ها، شستشوها و نسخه‌های گیاهی با موادی مانند پوست شلتوک، کف دریا، گلنار، سبزی‌های خانواده‌ی نعنا، فلوس و اشنان معرفی کرده است.

چرا باید کتاب درمان گیاهی را بخوانیم؟

درمان گیاهی تصویری یکپارچه از نگاه طب سنتی ایران به مو و پوست ارائه کرده است؛ از علت سفید شدن یک تار مو تا شکل‌گیری کک‌ومک و سالک. خواننده با منطق پشت نسخه‌های گیاهی، نقش تغذیه و ویتامین‌ها و نیز محدودیت‌ها و خطرات برخی روش‌ها آشنا می‌شود و می‌تواند میان توصیه‌های قدیمی، موارد قابل استفاده و موارد نیازمند احتیاط را تشخیص دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان طب سنتی ایران، کسانی که در پی شناخت ریشه‌های گیاهی نسخه‌های خانگی برای مو و پوست هستند و دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی تاریخ پزشکی و داروسازی سنتی پیشنهاد می‌شود. همچنین برای افرادی که به‌دنبال دیدگاهی تغذیه‌محور درباره‌ی سلامت مو و پوست‌اند قابل توجه است.

بخشی از کتاب درمان گیاهی

«وقتی خانمی در برابر آیینه می‌نشیند و سفید شدن یک تار مو را در سر خود مشاهده می‌کند، به‌قدری ناراحت می‌شود که دنیا در نظر او تیره و تار می‌شود و گمان می‌کند که دوران جوانی او سپری شده و روزگار پیری رسیده است، زیرا سفید شدن مو در پیری یک امر عادی است، هرچند گهگاهی با اشخاص سالخورده‌ای روبرو می‌شویم که رنگ اولیهٔ موی خود را از دست نداده و موهای رنگین در سر و صورت آن‌ها زیاد دیده می‌شود و از طرفی با جوانانی برخورد می‌کنیم که موی سر و ریش آن‌ها در نوجوانی حتی در زمان کودکی شروع به سفید شدن کرده و پس از چندی به‌کلی سفید شده است؛ حتی نوزادانی را می‌بینیم که هنگام تولد چند تار سفید مو در سر دارند؛ با این مقدمه من از جوانان می‌خواهم که وقتی موی سفید در سر خود مشاهده کردند، درصدد درمان و پیشگیری برآیند و بی‌خود ناراحت نشوند و بدانند در طب سنتی ایران، جلوگیری از سفید شدن مو چندان مشکل نیست. در گذشته سفید شدن مو را یک مسئلهٔ ارثی و بعضی عوارض بیماری، و عده‌ای آن را نتیجهٔ زیاد شدن گویچه‌های سفید خون می‌دانستند و عقیده داشتند وقتی یک میکروب یا شیئی خارجی وارد بدن انسان شود، گلبول‌های سفید خون که سربازان مدافع کشور بدن انسان هستند، از سنگرهای خود بیرون می‌آیند و به دشمن تازه‌وارد هجوم می‌آورند و چون مقدارشان در خون زیاد شود، مواد رنگی مو را خورده و آن را سفید می‌کنند و از طرفی تجربیات دانشمندان و غذاشناسان جدید به اینجا رسیده است که عامل اصلی رنگ مو، فلزات معدنی گیاهی هستند که ما آن‌ها را از خوراکی‌های گوناگون به‌دست می‌آوریم و رنگ مو بر حسب نوع و نسبت این فلزات تغییر می‌کند.»