کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا

کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا (برخوردار از نگرش سیستمی و افق تمدنی براساس بیانیه‌ی گام دوم انقلاب و متناسب با زیست‌بوم کشور) نوشته‌ محمد اسماعیل عبداللهی که توسط انتشارات دانشگاه صنعتی قم منتشر شده، اثری پژوهشی در حوزه‌ی سیاست‌گذاری علم و فناوری با رویکرد اسلامی است. نویسنده با بهره‌گیری از اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران و بیانیه‌ی گام دوم انقلاب، به بررسی ضرورت و راهبردهای حکمرانی علوم و فناوری‌های نوظهور پرداخته است. کتاب شامل مباحثی درباره‌ی فلسفه هم‌گرایی علوم، سطوح هم‌گرایی در سیاست‌گذاری علم، اهمیت دانش‌های فرارشته‌ای، رصد فناوری‌های نوظهور، مدل‌های پیشنهادی برای هم‌گرایی علوم و الزامات عملیاتی‌شدن سامانه است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا

کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا نوشته‌ی محمد اسماعیل عبداللهی، به بررسی راهبردهای کلان عبور آگاهانه از مرزهای دانشی و شکل‌دهی آینده‌ی علم و فناوری بر پایه‌ی الهیات اجتماعی اسلام می‌پردازد. این کتاب با رویکرد سیستمی و آینده‌نگر، ساختار علوم و فنون را در بستر تمدنی و باتوجه‌به اسناد راهبردی جمهوری اسلامی ایران تحلیل کرده است. نویسنده باتکیه‌بر نظریه‌هایی مانند دین سیستمی، علم دینی و هستی شبکه‌ای، تلاش کرده است تا الگویی بومی برای هم‌گرایی علوم و فنون ارائه کند که نه‌تنها به نیازهای روزمره‌ی جامعه پاسخ دهد، بلکه زمینه‌ساز تمدن‌سازی و ارتقای حکمرانی علمی باشد.

ساختار کتاب حاضر از فلسفه‌ی همگرایی علوم و فنون آغاز شده و با بررسی سطوح هم‌گرایی، ضرورت دانش‌های فرارشته‌ای، اهمیت فناوری‌های نوظهور و مدل‌های پیشنهادی برای هم‌گرایی علوم ادامه یافته است. در بخش‌های پایانی، الزامات عملیاتی‌شدن سامانه، مزایای راهبردی و چرخه‌ی پردازش حکمرانی علوم و فنون هم‌گرا مورد توجه قرار گرفته است. محمد اسماعیل عبداللهی این کتاب را با هدف تربیت حکمرانان علمی و ایجاد تحول در سیاست‌گذاری علم و فناوری، به‌ویژه در حوزه‌های نوپدید و میان‌رشته‌ای، نوشته است.

خلاصه کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا

کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا با تمرکز بر همگرایی علوم و فنون، به‌دنبال ارائه‌ی مدلی است که علوم پایه، فناوری‌های نوظهور و دانش‌های انسانی را در چارچوب الهیات اجتماعی اسلام به هم پیوند دهد. نویسنده در ابتدا به اهمیت علوم پایه مانند ریاضی، فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی در پیشرفت جوامع اشاره کرده و تأکید کرده است که تربیت متخصصان صرفاً برای رفع نیازهای روزمره کافی نیست و باید محققانی تربیت شوند که آینده را برای جامعه هموار کنند. در ادامه، کتاب به فلسفه‌ی هم‌گرایی علوم و فنون می‌پردازد و نشان می‌دهد که هم‌گرایی، روندی جهانی است که با ادغام رشته‌ها و فناوری‌های مختلف، فرصت‌های جدیدی برای حل مسائل پیچیده‌ی زندگی بشر فراهم می‌کند. 

نویسنده با بررسی سطوح مختلف هم‌گرایی، از هم‌گرایی در رشته‌ها و فناوری‌ها تا بازارها و صنایع، به ضرورت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی برای مدیریت این تحولات اشاره کرده است. کتاب همچنین به اهمیت دانش‌های فرارشته‌ای و نقش آن‌ها در حل مسائل کلان جامعه می‌پردازد و نمونه‌هایی از همکاری میان رشته‌هایی مانند نانوتکنولوژی، زیست‌فناوری، فناوری اطلاعات و علوم شناختی را بررسی کرده است. نویسنده تأکید کرده است که برای بهره‌برداری بهینه از این هم‌گرایی، باید سیاست‌های علمی و فناوری متناسب با زیست‌بوم کشور تدوین شود و حکمرانی علوم و فنون هم‌گرا بر پایه‌ی عقلانیت دینی شکل بگیرد. 

در بخش‌های بعدی، مدل‌های پیشنهادی برای هم‌گرایی علوم و فنون متناسب با شرایط ایران ارائه شده است. این مدل‌ها شامل ترکیب علوم نانو، زیستی، فناوری اطلاعات و علوم شناختی با علوم انسانی اسلامی و حکمرانی دینی است. نویسنده الزامات عملیاتی‌شدن این سامانه را نیز برشمرده و بر ضرورت همکاری میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و نهادهای سیاست‌گذار تأکید کرده است. در نهایت، کتاب مزایای راهبردی سامانه را در پیشگامی علمی، خلق رویکردهای نوین، توسعه‌ی مرزهای دانش و نقش‌آفرینی دین در آینده‌ی علم و فناوری برشمرده است. چرخه‌ی پردازش حکمرانی علوم و فنون هم‌گرا، مأموریت‌های کانون‌های پژوهشی و آزمایشگاهی و اهمیت تولید مبانی فلسفی و الهیاتی متناسب با علوم نوظهور نیز از دیگر محورهای مهم کتاب است.

چرا باید کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا را بخوانیم؟

کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا با رویکردی نو به هم‌گرایی علوم و فنون، تلاش کرده است تا الگویی بومی و مبتنی‌بر الهیات اجتماعی اسلام برای حکمرانی علم و فناوری ارائه کند. از ویژگی‌های شاخص آن می‌توان به تحلیل ساختارهای سیاست‌گذاری علم، بررسی ضرورت دانش‌های فرارشته‌ای، ارائه‌ی مدل‌های پیشنهادی متناسب با زیست‌بوم ایران و تأکید بر نقش دین در تمدن‌سازی علمی اشاره کرد. خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با مفاهیم کلیدی همگرایی علوم، فناوری‌های نوظهور و اهمیت حکمرانی علمی آشنا می‌شود و می‌تواند دیدگاه تازه‌ای نسبت به آینده‌ی علم و فناوری در کشور به دست آورد. این اثر همچنین راهکارهایی برای تربیت حکمرانان علمی و ایجاد تحول در نظام آموزش عالی و پژوهش ارائه کرده است.

خواندن کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سامانه الهیاتی حکمرانی علوم و فنون همگرا به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌ی سیاست‌گذاری علم و فناوری، مدیران و برنامه‌ریزان آموزش عالی، علاقه‌مندان به مطالعات میان‌رشته‌ای و کسانی که دغدغه‌ی توسعه‌ی علمی و تمدنی کشور را دارند، پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به افرادی که به‌دنبال درک نقش دین در حکمرانی علم و فناوری و طراحی مدل‌های بومی برای هم‌گرایی علوم هستند، توصیه می‌شود.