کتاب بداهه سازی در تئاتر
معرفی کتاب بداهه سازی در تئاتر
کتاب بداهه سازی در تئاتر (Improvisation starters) نوشته فیلیپ برناردی و ترجمه منیژه محامدی و اثری تخصصی در حوزهی آموزش تئاتر است که نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده است. این کتاب به بداههپردازی و نقش آن در فرایند بازیگری و آموزش تئاتر میپردازد و با ارائهی تمرینها و طرحهای متنوع، راهکارهایی برای تقویت خلاقیت و واکنشهای آنی بازیگران ارائه میدهد. نویسنده با تکیه بر تجربهی عملی و آموزش تلاش کرده است تا مفاهیم بداههسازی را بهصورت کاربردی و قابلاجرا برای هنرجویان و مدرسان تئاتر شرح دهد. نسخهی الکترونیکی این اثر را میتوانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.
درباره کتاب بداهه سازی در تئاتر اثر فیلیپ برناردی
کتاب بداهه سازی در تئاتر با تمرکز بر اهمیت بداههپردازی در فرایند آموزش و اجرای تئاتر، نقش خلاقیت، واکنشهای آنی و تعاملات زنده میان بازیگران را بررسی کرده است. فیلیپ برناردی در این کتاب با رویکردی آموزشی و عملی نشان داده است که بداههسازی نهتنها مهارتی برای بازیگران حرفهای، بلکه ابزاری اساسی برای رشد هنرجویان و تقویت حضور ذهن آنها روی صحنه است. این کتاب بر پایهی ارائهی صدها تمرین و موقعیت نمایشی استوار است که هرکدام با هدف پرورش توانایی واکنش سریع، درک موقعیت و ایجاد ارتباط واقعی میان بازیگران طراحی شدهاند.
تمرینهای کتاب بداهه سازی در تئاتر اثر فیلیپ برناردی در قالب سناریوهای کوتاه و متنوع، از روابط خانوادگی تا موقعیتهای شغلی و اجتماعی، به خواننده امکان میدهد تا با موقعیتهای گوناگون و تضادهای شخصیتی آشنا شود و آنها را در تمرینهای عملی به کار گیرد. کتاب حاضر با ترجمهی منیژه محامدی، بهویژه برای مدرسان تئاتر و هنرجویان بازیگری، منبعی غنی از ایدهها و تمرینهای قابلاجرا فراهم کرده است. عنوان کامل این کتاب در زبان مبدأ برابر است با Improvisation starters : a collection of 900 improvisation situations for the theate.
خلاصه کتاب بداهه سازی در تئاتر
چگونه خود را برای اجرای متن نمایشی آماده میکنید؟ فیلیپ برناردی با طرح این سؤال به تفاوت میان اجرای متنی حفظشده و اجرای بداهه اشاره میکند. او معتقد است که بسیاری از هنرجویان، تمرین بدون متن را غیرممکن میدانند و همین نگاه، مانع درک عمیق بداههسازی میشود. برناردی توضیح میدهد که زندگی روزمرهی انسانها سرشار از واکنشهای آنی و بدون برنامهریزی است و نمایش نیز باید بازتابی از همین لحظات زنده و پیشبینینشده باشد.
کتاب به اهمیت تضاد و تقابل در بداههسازی میپردازد و نشان میدهد که چگونه تضادهای شخصیتی و موقعیتی میتوانند بنیان تمرینهای بداهه باشند. هر فصل به یک نوع تضاد یا موقعیت نمایشی اختصاص یافته و برای هرکدام تمرینهایی با اهداف و انگیزههای متفاوت برای بازیگران طراحی شده است. این تمرینها از روابط والدین و فرزندان، آموزگار و دانشآموز، خریدار و فروشنده تا موقعیتهای شغلی، خانوادگی و اجتماعی را در بر میگیرد. در هر تمرین، انگیزهی هر شخصیت بهطور جداگانه تعریف شده است تا بازیگران بتوانند بدون اطلاع از اهداف یکدیگر، واکنشهای طبیعی و خلاقانه نشان دهند.
همچنین این کتاب بر اهمیت گفتوگو و بازخورد پس از هر تمرین تأکید کرده و سؤالاتی را برای تحلیل عملکرد بازیگران پیشنهاد داده است. در بخشهای بعدی نیز تمرینهایی برای تقویت تقابل و تضاد میان شخصیتها ارائه و راهکارهایی برای پرهیز از تیپسازی و کلیشهپردازی در بازیگری مطرح شده است. کتاب بداهه سازی در تئاتر مجموعهای از موقعیتها و تمرینهای عملی را در اختیار هنرجویان و مدرسان قرار میدهد تا بتوانند خلاقیت، حضور ذهن و توانایی واکنش آنی خود را تقویت کنند.
چرا باید کتاب بداهه سازی در تئاتر را بخوانیم؟
کتاب بداهه سازی در تئاتر با ارائهی صدها تمرین و موقعیت نمایشی، فرصتی کمنظیر برای تجربه و یادگیری مهارتهای بداههپردازی فراهم کرده است. این کتاب نهتنها به بازیگران کمک میکند تا واکنشهای آنی و خلاقانه را در صحنه تقویت کنند، بلکه برای مدرسان تئاتر نیز منبعی سرشار از ایدههای تازه برای آموزش و تمرین است. ساختار تمرینمحور و تنوع موقعیتها باعث میشود خواننده با طیف گستردهای از تضادها و روابط انسانی آشنا شود و بتواند آنها را در قالب تمرینهای گروهی یا فردی به کار گیرد. همچنین تأکید کتاب بر تحلیل و بازخورد پس از هر تمرین، به رشد مهارتهای انتقادی و خودآگاهی بازیگران کمک میکند.
خواندن کتاب بداهه سازی در تئاتر را به چه کسانی پیشنهاد میکنیم؟
این کتاب به هنرجویان و مدرسان تئاتر، بازیگران علاقهمند به تقویت مهارت بداههپردازی، دانشجویان رشتههای هنرهای نمایشی و افرادی که بهدنبال تمرینهای خلاقانه برای رشد مهارتهای ارتباطی و واکنش آنی هستند، پیشنهاد میشود.
درباره فیلیپ برناردی
فیلیپ برناردی (Philip Bernardi) متولد سال ۱۹۵۶ میلادی و نمایشنامهنویسی اهل ماهوا در نیوجرسی است که از سال ۱۹۷۸ به تدریس تئاتر مشغول بوده و دارای مدرک کارشناسیارشد هنرهای تئاتر است. این نویسنده در طول فعالیت حرفهای خود بیش از ۵۰ نمایشنامه نوشته و چندین اثر موسیقایی را کارگردانی کرده است. از آثار مکتوب او میتوان اشاره کرد به کتاب «آغازگران بداهه؛ ۹۰۰ موقعیت برای بازیگران» (Improvisation Starters) که با عنوان «بداهه سازی در تئاتر» نیز به پارسی برگردانده شده است.
چه نسخههای دیگری از کتاب بداهه سازی در تئاتر منتشر شده است؟
کتاب حاضر با عنوان «آغازگران بداهه: مجموعهای از ۹۰۰ موقعیت بداهه برای تئاتر» با ترجمهی سارا ساعیدیباور توسط نشر شورآفرین و در سال ۱۳۹۳ روانهی بازار کتاب ایران شده است.
بخشی از کتاب بداهه سازی در تئاتر
«اگر در جای آشنایی هستید، یک لحظه به دور و بر خود نگاه کنید. وسایل بسیاری را میبینید که قبلاً هزاران بار آنها را دیدهاید. شاید بعضی از این وسایل به شما یا به کسانی که میشناسید، تعلق دارند. بهطور یقین بعضی از این وسایل برایتان یادآور خاطره ای است. یادآور کسانی که میشناسید یا جایی که قبلاً بودهاید. بعضی از این وسایل میتواند احساسی را در شما زنده کند.
با استفاده از اشیا میشود بداههسازی جالب و خاصی انجام داد. همانگونه که اشیای اطراف شما میتواند خاطرهای را در شما زنده کند، یک بازیگر هم با تصوری شفاف میتواند راههای زیادی برای استفاده از وسایل صحنه به دست آورد. وی شاید حتی بعضی از این وسایل را تا به حال ندیده باشد. بهطور مثال میتوانید یک مداد را به بازیگر بدهید و از او بخواهید بداههسازی انجام دهد که مهمترین مسئله در آن این مداد باشد. هیچگونه صحنهپردازی، عمل یا هدف و شناسایی موقعیتی را در اختیار او قرار ندهید.
با مداد چه میکند؟ اولین کار برای شروع، شاید نوشتن باشد. ممکن است نامهای بنویسید یا فهرست خریدی را که باید انجام دهد، یادداشت کند. اگر کسی خلاقیت داشته باشد شاید نقاشی کند یا در صورت خلاقیت بیشتر ممکن است استفادهٔ دیگری از مداد ببرد. شاید نوک آن را بشکند یا چیزی را سوراخ کند. اینها به تصوری که او در ذهن خود میسازد بستگی دارد. بداههسازی با وسایل یکی از تمرینهای تصورسازی برای بازیگر محسوب میشود. در این فصل فهرست وسایلی آمده که تقریباً میتوان در تمام خانهها پیدا کرد.»