کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز

کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز نوشته کیومرث طاهری، از مبانی شکل‌گیری نفت و گاز شروع می‌کند و بعد به‌ سراغ اکتشاف، تأسیسات سرچاهی، جداکننده‌ها، پالایش، شیرین‌سازی گاز، پتروشیمی و روش‌های آنالیز می‌رود. حضور جدول‌ها، نمودارها و توضیح فرایندهای صنعتی باعث شده مسیر کتاب فقط به تعریف مفاهیم محدود نماند و به کاربرد آن‌ها در صنعت هم برسد. نشر سنجاق این اثر را منتشر کرده و نسخه‌ی الکترونیکی آن را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز

کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز نوشته‌ی کیومرث طاهری تلاشی است برای کنار هم گذاشتن مباحث پایه و موضوعات تخصصی صنعت نفت، گاز و پتروشیمی در یک مسیر آموزشی پیوسته. متن از توضیح منشأ هیدروکربن‌ها و شرایط زمین‌شناسی تشکیل آن‌ها آغاز می‌شود و بعد به تاریخچه‌ی نفت و گاز در جهان و ایران، جایگاه منابع ایران، روش‌های مطالعه و اکتشاف و مفاهیمی مثل نسبت نفت به گاز می‌رسد.

کتاب در ادامه از سطح مباحث مقدماتی عبور می‌کند و وارد تجهیزات و فرایندهای عملیاتی می‌شود. توضیح اجزای تاج چاه، انواع کریسمس تری، شیرها و اتصالات، جداکننده‌های نفت و گاز و معیارهای طراحی آن‌ها نشان می‌دهد که کتاب به ارتباط میان شیمی، مهندسی فرایند و بهره‌برداری توجه دارد. کیومرث طاهری در بخش‌های بعدی، خواص نفت خام، ناخالصی‌ها، برش‌های نفتی، کاتالیست‌ها، عدد اکتان و فرایندهای پالایشی را مطرح کرده و سپس مباحث گاز طبیعی، جداسازی ناخالصی‌ها، شیرین‌سازی، هیدرات‌ها، نم‌زدایی و بودار کردن گاز را بررسی می‌کند.

کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز فقط به بالادست و پالایش محدود نمی‌ماند و به فناوری‌های پتروشیمی، تولید محصولاتی مثل اتیلن، پروپیلن و متانول، مدیریت محصولات جانبی، چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی و مسیر توسعه‌ی فناوری هم می‌پردازد. فصل پایانی نیز به سراغ روش‌های شناسایی و آنالیز ترکیبات می‌رود و از کروماتوگرافی گازی، طیف‌سنجی مادون‌قرمز، طیف‌سنجی جرمی و آزمون‌های استاندارد نام می‌برد. در مجموع، این کتاب تصویری چندبخشی از زنجیره‌ی نفت و گاز ارائه می‌دهد؛ از پیدایش در زیرزمین تا جداسازی، تبدیل، ارزیابی و کاربرد صنعتی.

خلاصه کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز

کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز مسیر صنعت نفت و گاز را از پایه‌ترین لایه‌ها دنبال می‌کند. متن ابتدا توضیح می‌دهد نفت و گاز چگونه در محیط‌های رسوبی و تحت‌تأثیر دما، فشار و زمان شکل می‌گیرند و چه عواملی در انباشت آن‌ها نقش دارند. سپس به تاریخچه، جایگاه منابع ایران، روش‌های اکتشاف و شاخص‌هایی مثل نسبت نفت به گاز می‌رسد. 

در ادامه، کتاب به سراغ تجهیزات سرچاهی، جداکننده‌ها، برش‌های نفتی، فرایندهای پالایش، ترکیبات گاز، فناوری‌های شیرین‌سازی و نم‌زدایی، مباحث پتروشیمی و روش‌های آنالیز می‌رود. دغدغه‌ی اصلی اثر، پیوند دادن شناخت شیمیایی مواد با فرایندهای صنعتی و مسائل واقعی بهره‌برداری است.

چرا باید کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب زنجیره‌ی نفت و گاز را از منشأ تشکیل تا پالایش، فرآورش و آنالیز در یک مسیر پیوسته در کنار هم می‌آورد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند ارتباط میان مفاهیم شیمیایی و تجهیزات عملیاتی مثل تاج چاه و جداکننده‌ها را بهتر درک کند.
• این اثر برای آشنایی با اصطلاحات مهمی مانند نسبت نفت به گاز، برش‌های نفتی، شیرین‌سازی گاز و هیدرات‌ها اطلاعات فشرده و مشخصی ارائه می‌دهد.
• بخش‌های مربوط به اکتشاف، پالایش و پتروشیمی کمک می‌کند تصویر کلی‌تری از مراحل مختلف صنعت شکل بگیرد.
• حضور جدول‌ها، نمودارها و نمونه‌های توضیحی، فهم موضوعات فنی را در کنار متن آسان‌تر می‌کند.
• فصل مربوط به روش‌های آنالیز، مسیر آشنایی با ابزارهایی مانند کروماتوگرافی گازی و طیف‌سنجی را باز می‌کند.

خواندن کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شیمی و فناوری های نفت و گاز به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مهندسی شیمی، نفت و رشته‌های نزدیک که می‌خواهند با مبانی و فرایندهای اصلی این حوزه آشنا شوند.
• مخاطبانی که به شناخت پیوسته‌ی اکتشاف، تولید، پالایش و پتروشیمی در یک منبع واحد نیاز دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند مفاهیم فنی صنعت نفت و گاز را همراه با نمونه‌های تجهیزاتی و فرایندی دنبال کنند.
• پژوهشگران و فعالان آموزشی که در مورد روش‌های جداسازی، فرآورش و آنالیز ترکیبات نفتی و گازی جست‌وجو می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند جایگاه منابع نفت و گاز ایران و برخی چالش‌های فنی و صنعتی این حوزه را بهتر بشناسند.