کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم)

کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) نوشته غلامرضا فدائی و مجموعه‌ای از مقالات فلسفی و الهیاتی است که نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده است. نویسنده در ادامه‌ی جلد اول، این‌بار با تمرکز بیشتر بر نسبت هستی، نفس، علم، دین و زندگی انسانیْ دیدگاه‌های خود را در قالب یک مجموعه جستار طرح کرده است. در این کتاب با موضوعاتی مانند آفرینش انسان، راز برتری او، علیت، اسمای الهی، فرشتگان، شیطان، وحی، مرگ و معاد، علم، اخلاق، حجاب، عاشورا و حتی کرونا روبه‌رو می‌شوید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) اثر غلامرضا فدائی

کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) ادامه‌ی مسیری است که غلامرضا فدائی در جلد نخست آغاز کرده بود؛ مسیری که در آن کوشیده است نسبت هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و روان‌شناسی را از زاویه‌ای شخصی و تحلیلی بازخوانی کند. نویسنده در مقدمه فهرستی بلند از گزاره‌ها و نتایج فکری خود را در ۱۰۰ بند آورده است؛ از نفی ماهیت و علم حصولی تا تفسیر تازه‌ای از علیت، علم حضوری، نسبت عقل و نقل، و پیوند دانش و ارزش. این فهرست درواقع نقشه‌ی فکری کتاب است.

جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) سه بخش اصلی دارد؛ هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و نقدها و بررسی‌ها و در مجموع ۲۴ مقاله و یک پیوست. در بخش نخست مقالاتی مانند «راز برتری انسان؟»، «داستان هبوط آدم و بازخوانی آن» و «از کن فیکون چه می‌دانیم؟» قرار گرفته‌اند. در ادامه‌ی کتاب حاضر مباحثی مانند مراتب علم، نسبت آسمان‌ها و زمین، امکان یا عدم‌امکان علم اسلامی، نقد عالم مثال و خیال، بررسی دیدگاه علامه طباطبایی درباره‌ی علیت، پاسخ به خداناباوری برتراند راسل، نظریه‌ای تازه درباره‌ی قیام امام حسین (ع)، لزوم نگاه انتقادی در امور مذهبی، عفاف و حجاب، خصلت‌های ایرانیان، نقد تفسیری بر غزل مولانا و تحلیل کرونا از منظر حکمت، تربیت و مدیریت طرح شده است.

پیوست پایانی کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) فهرست‌واره‌ای از بیش از ۱۲۴ مسئله‌ی فلسفی و کلامی و پیشنهادهای نویسنده برای بازاندیشی در آن‌هاست.

خلاصه کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم)

ادراک و علم ریشه در حضور عینی و فعل نفس دارد و بسیاری از تقسیم‌بندی‌های رایج فلسفی مانند علم حضوری و حصولی، اصالت ماهیت و تکیه‌ی افراطی بر علیت نیازمند بازنگری است. نویسنده علم را مساوق خلق می‌داند و بر فعال‌بودن نفس، تقدم ادراک عینی بر ذهنی و نقش اراده و نیاز در شکل‌گیری علم و عمل تأکید می‌کند. این کتاب در سطح الهیاتی به آفرینش انسان، راز برتری او بر فرشتگان، داستان هبوط، معنای کن فیکون، نسبت خلق و جعل، جایگاه اسمای الهی، چیستی فرشتگان و شیطان، ایمان و یقین، وحی، مرگ و معاد و مراتب علم می‌پردازد. نویسنده در سطح انسانی و اجتماعی نیز به قیام امام حسین (ع) به‌عنوان دفاع از کرامت انسان، ضرورت نگاه انتقادی در دین، عفاف و حجاب، خصلت‌های ایرانیان، نسبت علم و دین و تجربه‌ی کرونا به‌عنوان میدان آزمون تربیت، مدیریت و بازگشت به تفکر می‌پردازد و در پایان، مجموعه‌ای از گره‌های فلسفی و کلامی را فهرست و برای آن‌ها پیشنهادهایی ارائه می‌کند.

چرا باید کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) را بخوانیم؟

جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) برای خواننده تصویری از پیوند هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، دین، اخلاق و زندگی روزمره ترسیم کرده است. جستارهای حاضر از دل آیات قرآن، سنت فلسفی و تجربه‌های معاصر، پرسش‌های قدیمی مانند علیت، علم، وحی، معاد و شر را دوباره صورت‌بندی می‌کنند و در کنار آن به موضوعاتی مثل عاشورا، حجاب، توسعه‌ی ایرانی و کرونا می‌پردازند. ترکیب بحث نظری و مثال‌های عینی، امکان تأمل دوباره در باب باورهای رایج را فراهم کرده است.

خواندن کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه‌ی اسلامی، الهیات، کلام و تفسیر قرآن پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر می‌تواند به کسانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی آفرینش، علم، علیت، وحی، معاد، نسبت دین و اخلاق یا تحلیل دینی رخدادهای اجتماعی معاصر هستند، تصویری دیگر ارائه کند.

درباره غلامرضا فدائی

غلامرضا فدائی، متولد سال ۱۳۲۴، در سوابق اجرایی و علمی خود عناوینی چون استادتمامی دانشکده‌ی علوم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه تهران، ریاست این دانشکده، مدیریت گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی این دانشگاه، عضویت در هیئت تحریریه‌ی مجله‌ی پژوهشکده‌ی اسناد و همچنین نمایندگی مردم اراک در دوره‌های دوم و سوم مجلس شورای اسلامی را دارد. مسیر آکادمیک او با ورود به رشته‌ی زبان انگلیسی در دانشگاه مشهد آغاز گردید که به دریافت مدرک کارشناسی در سال ۱۳۵۱ انجامید و پس از آن، تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی‌ارشد رشته‌ی کتابداری و اطلاع‌رسانی ادامه داد. این نویسنده موفق شد در سال ۱۳۷۷، مدرک دکترای خود را در همین رشته از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات دریافت کند.

غلامرضا فدائی کتاب‌هایی نظیر «جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی»، «گزیده کتاب‌شناسی توصیفی اسلامی»، «بررسی پاره‌ای از ویژگی‌های حزب‌الله»، «مجموعه مقالات سمینار بزرگداشت هفتادمین سال تأسیس کتابخانه‌ی مجلس»، «مقالاتی درباره‌ی کتابخانه‌های مجالس دنیا» و «گنجینه‌ی بهارستان (مجموعه مقالات)» را به رشته‌ی تحریر درآورده است.

بخشی از کتاب جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی (جلد دوم)

«۱۵. علم اسلامی آری یا خیر؟

اسفند ۱۳۹۸

چکیده

در این مقاله به اهمیت علم پرداخته می‌شود و اینکه علم و علم‌آموزی خاص انسان است. انگیزهٔ نگارش این مقاله، مطالعهٔ مناظرهٔ دو تن از استادان دانشگاه در مورد علم و دین بود و نویسنده ضمن اشاره به سازوکار کسب علم، بیان می‌کند که همهٔ انسان‌ها می‌توانند به علم و تحقیقات تجربی دست بزنند و از مزایای آن بهره‌مند شوند. هیچ قوم و ملتی در برابر علم‌آموزی سزاوارتر از دیگری نیست و علم هم به هیچ امت و ملتی اختصاص ندارد. موضع ادیان و مذاهب نسبت به علم و فناوری نه سکوت، بلکه تشویق است ولی آن را منحصر به خود نمی‌کند. هر کس در زمینهٔ علم و فناوری تلاش کند، از ثمرهٔ آن بهره می‌گیرد. بنابراین ادعای علم دینی و اسلامی توجیهی ندارد، اما نسبت به استفاده از علم و فناوری، دین موضع و رهنمود دارد. در پایان مقاله شواهدی از قرآن ذکر می‌شود.

کلیدواژه‌ها: علم اسلامی، علم دینی، ساختار تشکیل علم، فناوری، بهره‌برداری از علم و فناوری.»