کتاب تفرش

کتاب تفرش نوشته‌ محمد میرشکرایی و با سرویراستاری حسن باستانی‌ راد، اثری پژوهشی درباره‌ی فرهنگ و مردم‌شناسی شهر تفرش و مناطق پیرامون آن است. این کتاب توسط انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی منتشر شده و بخشی از مجموعه‌ی از ایران چه می‌دانم؟ به‌ شمار می‌آید. نویسنده با رویکردی توصیفی و مستند به بررسی تاریخ، اسطوره‌ها، جغرافیا، زبان، آداب و رسوم، آیین‌ها، هنرها و ویژگی‌های اجتماعی و اقتصادی تفرش پرداخته است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که هم به ریشه‌های تاریخی و اسطوره‌ای منطقه توجه دارد و هم به تحولات معاصر و نقش تفرش در فرهنگ ایرانی می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تفرش

کتاب تفرش با تمرکز بر فرهنگ و مردم‌شناسی این شهر، تصویری جامع از گذشته و حال شهر تفرش واقع در استان مرکزی ارائه می‌دهد. محمد میرشکرایی در این کتاب، ابتدا به ریشه‌های اسطوره‌ای و تاریخی نام تفرش و باورهای کهن مردم منطقه می‌پردازد و سپس با نگاهی تحلیلی، روند شکل‌گیری و تحولات تاریخی این شهر را بررسی می‌کند. این کتاب شامل فصل‌هایی درباره‌ی اسطوره‌ها، جغرافیای طبیعی و انسانی، زبان و گویش‌ها، آداب و رسوم، آیین‌های سنتی، هنرها و مشاغل و همچنین موزه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی و تاریخی است.

میرشکرایی در کتاب تفرش با بهره‌گیری از منابع تاریخی، روایت‌های محلی و مشاهدات میدانی، تلاش کرده است تا لایه‌های مختلف هویت فرهنگی تفرش را آشکار کند. این کتاب به معرفی جاذبه‌های طبیعی و تاریخی منطقه می‌پردازد، همچنین به نقش تفرش در تحولات فرهنگی ایران و جایگاه آن در میان شهرهای مرکزی کشور نیز توجه دارد. در بخش‌هایی از کتاب، به ویژگی‌های زبانی، نقش آموزش و تحولات اجتماعی و اقتصادی تفرش نیز پرداخته شده است.

خلاصه کتاب تفرش

کتاب تفرش با رویکردی مردم‌شناسانه، به بررسی ابعاد گوناگون زندگی در این شهر می‌پردازد. نویسنده ابتدا به اسطوره‌ها و باورهای کهن درباره‌ی پیدایش تفرش و نام آن اشاره کرده است. روایت‌هایی درباره‌ی ارتباط نام تفرش با آرش کمانگیر، باورهای زردشتی و ریشه‌های واژگانی نام شهر، بخشی از این بررسی است. در ادامه، به موقعیت جغرافیایی و طبیعی تفرش پرداخته شده و ویژگی‌های اقلیمی، کوه‌ها، چشمه‌ها و درختان کهنسال منطقه معرفی شده‌اند. در فصل‌های بعدی، به ساختار اجتماعی و فرهنگی تفرش توجه شده است. زبان و گویش‌های محلی، جایگاه اجتماعی زبان، و تأثیر مهاجرت‌ها بر ترکیب زبانی منطقه بررسی شده‌اند. 

کتاب تفرش همچنین تحولات اجتماعی و اقتصادی تفرش، از جمله نقش کشاورزی، دامداری، قالی‌بافی و حرفه‌های سنتی در اقتصاد محلی را به‌تفصیل شرح کرده است. بخش مهمی از کتاب به آیین‌ها و مراسم سنتی اختصاص دارد؛ از نوروز و شب یلدا تا جشن‌های محلی و آیین‌های گذار زندگی فردی مانند عروسی. میر شکرایی به نقش زنان در برخی آیین‌ها، بازی‌های سنتی و باورهای مربوط به مکان‌های مقدس اشاره کرده است. در فصل‌های پایانی، هنرها، فناوری‌های بومی، مشاغل و موزه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی تاریخی تفرش معرفی شده‌اند. کتاب با تأکید بر اهمیت شناخت فرهنگ بومی و نقش تفرش در پیوند فرهنگ امروز و دیروز ایران به پایان می‌رسد.

چرا باید کتاب تفرش را بخوانیم؟

کتاب تفرش اثری است که با رویکردی پژوهشی و مستند، لایه‌های پنهان فرهنگ و تاریخ یک منطقه‌ی کمترشناخته‌شده را آشکار می‌کند. این کتاب برای کسانی که به شناخت هویت ایرانی، ریشه‌های اسطوره‌ای و تاریخی شهرها و روستاها و تأثیر تحولات اجتماعی بر فرهنگ محلی علاقه‌مندند، منبعی ارزشمند است. نویسنده با جمع‌آوری روایت‌های محلی، تحلیل زبان و آیین‌ها و بررسی جغرافیا و اقتصاد منطقه تصویری چندوجهی از تفرش ارائه داده است. مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند به درک بهتر پیوندهای فرهنگی، نقش آیین‌ها در زندگی مردم و اهمیت حفظ میراث بومی کمک کند. همچنین، آشنایی با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی تفرش برای علاقه‌مندان به گردشگری فرهنگی و پژوهشگران حوزه‌ی مردم‌شناسی جذابیت ویژه‌ای دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان مردم‌شناسی، پژوهشگران فرهنگ و تاریخ ایران، دانشجویان رشته‌های علوم اجتماعی و تاریخ و کسانی که دغدغه‌ی شناخت هویت بومی و آیین‌های محلی دارند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که به‌دنبال آشنایی با جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی مناطق مرکزی ایران هستند، این کتاب توصیه می‌شود.