کتاب آب گدار دور - اونتاش (چغازنبیل)

کتاب آب‌ گدار دور - اونتاش (چغازنبیل) نوشته‌ مهرزاد پرهیزکاری اثری پژوهشی درباره‌ی یکی از سازه‌های کمتر شناخته‌شده‌ی شهر باستانی دور-اونتاش در دشت خوزستان است. این کتاب توسط نشر سنجاق منتشر شده است و به بررسی معماری، کارکرد و جایگاه آب‌گدار، بنای آجری متصل به حصار شهر در نزدیکی زیگورات چغازنبیل می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌ بر منابع باستان‌شناسی و مشاهدات میدانی تلاش کرده است تا تصویری دقیق‌تر از این سازه‌ی آبی و نقش آن در ساختار شهری و تمدنی عیلام ارائه دهد. کتاب حاضر نه‌تنها به تحلیل کالبدی و معماری آب‌گدار می‌پردازد، بلکه دیدگاه‌های مختلف پژوهشگران درباره‌ی کارکرد این بنا را نیز بررسی می‌کند. نویسنده همچنین تلاش کرده تا با نقد و مقایسه‌ی فرضیه‌ها، به شناختی عمیق‌ از جایگاه آب‌گدار در شهر دور-اونتاش برسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آب گدار دور - اونتاش (چغازنبیل)

کتاب آب‌ گدار دور - اونتاش (چغازنبیل) به قلم مهرزاد پرهیزکاری، پژوهشی تخصصی درباره‌ی یکی از سازه‌های آبی شهر باستانی دور-اونتاش است که در دشت خوزستان و در کنار زیگورات چغازنبیل قرار دارد. این کتاب با تمرکز بر معماری و کارکرد آب‌گدار، به بررسی جایگاه آن در ساختار شهری و مذهبی دور-اونتاش می‌پردازد. ساختار کتاب شامل مقدمه‌ای درباره اهمیت شهر دور-اونتاش و زیگورات چغازنبیل، فصل‌هایی درباره نظرات پژوهشگران مختلف پیرامون کارکرد آب‌گدار، تحلیل معماری و کالبد بنا، و بررسی نقش آن در مدیریت آب شهر است. 

پرهیزکاری، نویسنده‌ی کتاب آب‌ گدار دور - اونتاش (چغازنبیل)، با بهره‌گیری از منابع باستان‌شناسی، نقشه‌ها، تصاویر و مشاهدات میدانی، تلاش کرده تا ابعاد مختلف این سازه را از منظر معماری، فناوری ساخت و ارتباط آن با دیگر اجزای شهر تحلیل کند. این کتاب همچنین به نقد فرضیه‌های مطرح‌شده درباره‌ی کارکرد آب‌گدار، از جمله نقش آن در تأمین یا دفع آب شهر و حتی احتمال کاربری مذهبی، می‌پردازد و با مقایسه‌ی دیدگاه‌های مختلف تصویری چندوجهی از این بنای آجری ارائه می‌دهد. در نهایت، نویسنده تأکید می‌کند که مطالعه‌ی آب‌گدار می‌تواند به شناخت بهتر معماری و تمدن عیلامی کمک کند و ضرورت پژوهش‌های بیشتر در این زمینه را یادآور می‌شود.

خلاصه کتاب آب گدار دور - اونتاش (چغازنبیل)

کتاب آب‌ گدار دور - اونتاش (چغازنبیل) با مقدمه‌ای درباره‌ی شهر دور-اونتاش و زیگورات چغازنبیل آغاز می‌شود و سپس به معرفی بنای آب‌گدار به‌عنوان یکی از سازه‌های آبی مهم این شهر می‌پردازد. پرهیزکاری ابتدا به پیشینه‌ی کشف آب‌گدار توسط رومن گیرشمن اشاره می‌کند و دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی کارکرد این بنا را مطرح می‌سازد. برخی پژوهشگرانْ آب‌گدار را سازه‌ای برای تأمین آب شهر دانسته‌اند، درحالی‌که گروهی دیگر آن را بنایی برای دفع آب‌های سطحی یا حتی سازه‌ای با کاربری مذهبی می‌دانند. کتاب در ادامه به تحلیل معماری آب‌گدار می‌پردازد و سه بخش اصلی آن یعنی حوض داخلی، آب‌گذر (کانال آجری زیر حصار) و آب‌چال (مخزن بیرونی) را به‌تفصیل شرح می‌دهد. 

نویسنده با بررسی ابعاد، مصالح، شیوه‌ی ساخت و جزئیات فنی هر بخش نشان می‌دهد که آب‌گدار حاصل دانش پیشرفته‌ی معماری و مهندسی عیلامیان بوده است. همچنین، درباره‌ی نقش آب‌گدار در مدیریت آب شهر، از جمله جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی یا احتمالاً تصفیه و ذخیره‌ی آب، بحث شده است. پرهیزکاری در کتاب خود با نقد و بررسی فرضیه‌های مختلف درباره‌ی کارکرد آب‌گدار به این نتیجه می‌رسد که این بنا هم از نظر فناوری ساخت و هم از لحاظ جایگاه شهری و مذهبی نیز اهمیت داشته است. در مجموع، این اثر به‌عنوان گزارشی تحلیلی اهمیت آب‌گدار را در معماری و تمدن عیلامی برجسته می‌سازد.

چرا باید کتاب آب گدار دور - اونتاش (چغازنبیل) را بخوانیم؟

این کتاب با تمرکز بر یکی از سازه‌های کمترشناخته‌شده‌ی شهر باستانی دور-اونتاش، فرصتی برای آشنایی با جنبه‌های نوین معماری و فناوری عیلامیان فراهم می‌کند. تحلیل دقیق کالبدی و نقد دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی کارکرد آب‌گدار، به خواننده امکان می‌دهد با فرایند پژوهش در باستان‌شناسی و معماری تاریخی آشنا شود. همچنین استفاده از منابع میدانی و تصاویر، کتاب را به منبعی غنی برای علاقه‌مندان به تاریخ معماری و تمدن‌های باستانی تبدیل کرده است. این اثر نه‌تنها به بررسی یک بنای خاص می‌پردازد، بلکه اهمیت مدیریت آب و فناوری‌های مهندسی در تمدن‌های کهن را نیز برجسته می‌سازد. این کتاب می‌تواند برای کسانی که به‌دنبال شناخت عمیق‌تر از معماری و شهرسازی عیلامی هستند، دریچه‌ای تازه به روی پژوهش‌های تاریخی بگشاید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران معماری، باستان‌شناسی، علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان، دانشجویان رشته‌های مرتبط با مرمت و حفاظت از آثار تاریخی و کسانی که دغدغه‌ی شناخت فناوری‌های مهندسی و مدیریت آب در تمدن‌های کهن را دارند، پیشنهاد می‌شود.