کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان

کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان نوشته سیدمهدی مهدوی و ویراسته حسین بیات توسط نشر مسیر منتشر شده است. این کتاب به بررسی آثار و نشانه‌های تاریخی تشیع در شهر انار استان کرمان پرداخته و باتکیه‌بر مستندسازی تصویری و بازخوانی کتیبه‌های تاریخی، تلاش دارد لایه‌های پنهان هویت شیعی این منطقه را آشکار کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان

کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان، موزه‌ی جیبی (جلد ششم) اثری پژوهشی و مستندنگارانه است که با رویکردی تاریخی-فرهنگی، به بررسی حضور و تداوم تشیع در شهر انار می‌پردازد. نویسنده، سید مهدی مهدوی، با بهره‌گیری از تجربه‌ی عکاسی معماری و مستندسازی کتیبه‌ها، مجموعه‌ای از تصاویر، بازخوانی‌ها و تحلیل‌های متنی را گردآوری کرده است. ساختار کتاب بر پایه‌ی معرفی بناهای مذهبی، سنگ‌مزارها، کتیبه‌ها و اشیای تاریخی مانند رحل قرآن استوار است و هر بخش با تصاویر و توضیحات دقیق همراه شده تا مخاطب بتواند با لایه‌های مختلف میراث شیعی این شهر آشنا شود. 

کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان اثر سید مهدی مهدوی نه‌تنها به جنبه‌های معماری و هنری آثار می‌پردازد، بلکه زمینه‌های اجتماعی و اعتقادی مرتبط با این آثار را نیز بررسی می‌کند. این اثر با تمرکز بر دوره‌های تاریخی مختلف، به‌ویژه پیشاصفوی، تلاش دارد جایگاه تشیع را در بافت فرهنگی و تاریخی ایران نشان دهد و اهمیت استمرار باورهای شیعی را در منطقه‌ای کمترشناخته‌شده برجسته کند.

خلاصه کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان

سید مهدی مهدوی در کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان، با رویکردی مستند، به بررسی نشانه‌های تاریخی تشیع در شهر انار می‌پردازد. کتاب با معرفی شهر انار و پیشینه‌ی تاریخی آن آغاز می‌شود و سپس به سراغ مهم‌ترین بناهای مذهبی شهر، به‌ویژه بقعه‌ی امامزاده محمدصالح، می‌رود. در این بخش، نویسنده با دقت به سنگ‌ مزار امامزاده و کتیبه‌های آن می‌پردازد؛ کتیبه‌هایی که با خطوط مختلف و مضامین دینی، باورهای شیعی را در طول قرون بازتاب می‌دهند. در ادامه، کتاب به بازخوانی و ترجمه‌ی کتیبه‌ها می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه نام چهارده معصوم، حضرت خدیجه‌ی کبری و القاب امام دوازدهم در این آثار ثبت شده است. 

این نشانه‌ها، عمق و اصالت باورهای شیعی را در منطقه‌ی انار و در دوره‌های پیشاصفوی آشکار می‌سازند. بخش دیگری از کتاب به معرفی سنگ‌ مزارهای دیگر، مانند سنگ مزار سیدعلی پسر سیدحسن قمی، اختصاص یافته است. نویسنده با تحلیل کتیبه‌ها و اشعار حک‌شده بر این سنگ‌ها، به اهمیت فرهنگی و مذهبی آن‌ها اشاره می‌کند. در بخش پایانی، کتاب به معرفی یکی از فاخرترین رحل‌های قرآن جهان می‌پردازد که در شهر انار ساخته شده و اکنون در موزه‌ی متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شود. این رحل با کتیبه‌های منبت‌کاری‌شده و صلوات کبیره، نمونه‌ای از هنر و باور شیعی در این منطقه است. در مجموع، کتاب تلاش دارد با مستندسازی دقیق و تحلیل متون و تصاویر، جایگاه تشیع را در شهر انار و اهمیت آثار به‌جامانده از آن را برای مخاطب روشن کند.

چرا باید کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان را بخوانیم؟

کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان با رویکردی مستند و تحلیلی، به بررسی میراث شیعی در منطقه‌ای کمترشناخته‌شده از ایران می‌پردازد و با ارائه‌ی تصاویر و بازخوانی کتیبه‌ها، امکان آشنایی عمیق‌تر با تاریخ و فرهنگ تشیع را فراهم می‌کند. مطالعه‌ی این اثر به علاقه‌مندان تاریخ، معماری اسلامی و مطالعات فرهنگی کمک می‌کند تا با نمونه‌های ملموس و مستند از حضور و تداوم باورهای شیعی در ایران آشنا شوند؛ همچنین کتاب به‌واسطه‌ی تحلیل دقیق آثار و نشانه‌های تاریخی، می‌تواند الهام‌بخش پژوهش‌های بیشتر در حوزه‌ی تاریخ محلی و هویت مذهبی باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای پژوهشگران تاریخ اسلام، علاقه‌مندان به معماری و هنر اسلامی، دانشجویان رشته‌های تاریخ و باستان‌شناسی و کسانی که به شناخت ریشه‌های فرهنگی و مذهبی مناطق مختلف ایران علاقه دارند، مفید است؛ همچنین این کتاب به افرادی که به‌دنبال نمونه‌های مستند از آثار و نشانه‌های تشیع در ایران هستند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب میراث شیعی ایران در شهر انار کرمان

«یکی از پدیده‌های تاریخی-فرهنگی که در ایران ما قابل مشاهده است، حضور زیارتگاه‌های «امامزاده‌»های متعدد است. ما در بسیاری از اوقات فراموش می‌کنیم که فارغ از بحث‌ها و موشکافی‌های تاریخی، اساساً خود مزار امام‌زاده‌ها از نظر فرهنگی چه معنایی دارند و دوام آوردن و مورد توجه بودن زیارتگاه‌های آن‌ها در هزار سال گذشته به چه چیز اشاره می‌کند. اگر با هدف ردیابی تمایلات فرهنگی شیعی به حضور اما‌م‌زاده‌ها در سراسر ایران نگاه کنیم، نکته‌ی شگفت‌انگیزی را در خواهیم یافت. سنگ مزار، کتیبه‌های ساختمان مزار و البته تداوم زیارت و باورهای محلی مردم در طول قرن‌های پی‌درپی، نشان‌دهنده‌ی قدمت باور و عمل به مناسک شیعی در ایران هستند؛ بعلاوه اینکه در بسیاری از مواقع، محتوای کتیبه‌ها، روایات مهمی هستند که اعتقادات شیعی را نشان می‌دهند. در بسیاری از موارد، کتیبه‌های شیعی دارای اسم چهارده معصوم هستند که در باورهای شیعی مرکزیت دارند: از باور به امام حجت بن الحسن به عنوان «مهدی» اسلامی گرفته تا باور به جانشینی امام علی بن ابی‌طالب، بلافاصله بعد از پیامبر اسلام.»