کتاب طراحی مجموعه فرهنگی در راستای ارتقاء حس تعلق به مکان

کتاب طراحی مجموعه فرهنگی در راستای ارتقاء حس تعلق به مکان نوشته فاطمه جلالی‌ زاده که توسط نشر یافته منتشر شده، اثری پژوهشی در حوزه‌ی معماری و شهرسازی است. این کتاب به بررسی نقش طراحی مجموعه‌های فرهنگی در تقویت حس تعلق به مکان، به‌ویژه در بافت تاریخی شهر یزد، پرداخته و با رویکردی تحلیلی، مفاهیم بنیادین معماری، فرهنگ و هویت ایرانی را واکاوی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طراحی مجموعه فرهنگی در راستای ارتقاء حس تعلق به مکان

کتاب طراحی مجموعه‌ی فرهنگی در راستای ارتقای حس تعلق به مکان در قالب یک پژوهش دانشگاهی، به بررسی ابعاد مختلف طراحی مجموعه‌های فرهنگی با تمرکز بر ارتقای حس تعلق به مکان می‌پردازد. این اثر باتکیه‌بر مطالعات موردی، تحلیل‌های نظری و تطبیقی و مرور پیشینه‌ی تاریخی و فرهنگی شهر یزد، تلاش کرده است تا نقش معماری و فضاهای فرهنگی را در شکل‌گیری هویت و پیوند عاطفی افراد با محیط پیرامونشان نشان دهد. 

نویسنده، فاطمه جلالی‌ زاده، با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و تحلیل نمونه‌های موفق داخلی و خارجی، ساختار کتاب را به‌گونه‌ای تنظیم کرده است که ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند فرهنگ، معماری باستانی ایران و حس تعلق به مکان را شرح می‌دهد و سپس به بررسی عوامل کالبدی، ادراکی و اجتماعی مؤثر بر این حس می‌پردازد. در ادامه، نمونه‌های موفق مجموعه‌های فرهنگی در ایران و جهان معرفی شده‌اند و ویژگی‌های معماری باستانی یزد به‌عنوان بستر اصلی پروژه مورد تحلیل قرار گرفته است. 

کتاب طراحی مجموعه‌ی فرهنگی در راستای ارتقای حس تعلق به مکان اثر فاطمه جلالی زاده با ارائه‌ی راهکارهایی برای طراحی مجموعه‌های فرهنگی در اقلیم گرم و خشک و باتوجه‌به استانداردها و ضوابط معماری، به جمع‌بندی یافته‌ها و ارائه‌ی پیشنهادهایی برای ارتقای کیفیت فضاهای فرهنگی می‌رسد. این ساختار مرحله‌به‌مرحله، خواننده را از مبانی نظری تا راهکارهای عملی در طراحی مجموعه‌های فرهنگی هدایت می‌کند.

خلاصه کتاب طراحی مجموعه فرهنگی در راستای ارتقاء حس تعلق به مکان

فاطمه جلالی زاده در کتاب طراحی مجموعه‌ی فرهنگی در راستای ارتقای حس تعلق به مکان، ابتدا اهمیت و ضرورت توجه به حس تعلق به مکان را در معماری معاصر ایران مطرح می‌کند. کتاب با اشاره به بحران هویت معماری در نتیجه‌ی گرایش به سبک‌های غربی و فراموشی ارزش‌های بومی، بر لزوم بازگشت به ریشه‌های فرهنگی و تاریخی تأکید دارد. در بخش‌های ابتدایی، مفاهیم کلیدی مانند فرهنگ، معماری باستانی ایران و حس تعلق به مکان تعریف شده‌اند. 

نویسنده توضیح می‌دهد که حس تعلق به مکان، پیوندی عاطفی و شناختی میان فرد و محیط است که از طریق عوامل کالبدی، اجتماعی و ادراکی شکل می‌گیرد. این عوامل شامل ویژگی‌های معماری، تاریخ، فعالیت‌های اجتماعی و خاطرات جمعی هستند که در کنار هم به یک مکان هویت و معنا می‌بخشند. کتاب با بررسی نمونه‌های موفق مجموعه‌های فرهنگی در ایران و جهان، نشان می‌دهد که چگونه طراحی فضاهای فرهنگی می‌تواند به ارتقای حس تعلق و هویت جمعی کمک کند. در این راستا، ویژگی‌های معماری باستانی یزد و نقش آن در شکل‌گیری فضاهای فرهنگی مورد تحلیل قرار گرفته است. 

جلالی زاده بر این باور است که بازتعریف مفاهیم گذشته و تطبیق آن‌ها با نیازهای امروز، می‌تواند کیفیت فضاهای شهری را افزایش دهد و پیوند عمیق‌تری میان مردم و محیط ایجاد کند. در بخش‌های پایانی، راهکارهایی برای طراحی مجموعه‌های فرهنگی با تأکید بر اقلیم، استانداردها و نیازهای عملکردی ارائه شده است. کتاب نتیجه می‌گیرد که توجه به حس تعلق به مکان در طراحی معماری، نه‌تنها به ارتقای کیفیت محیط‌های انسانی می‌انجامد، بلکه می‌تواند به حفظ هویت فرهنگی و تاریخی شهرها نیز کمک کند.

چرا باید کتاب طراحی مجموعه فرهنگی در راستای ارتقاء حس تعلق به مکان را بخوانیم؟

کتاب طراحی‌ مجموعه‌ی فرهنگی در راستای ارتقای حس تعلق به مکان با تمرکز بر پیوند میان معماری، فرهنگ و هویت، به دغدغه‌هایی پاسخ می‌دهد که در معماری معاصر ایران به‌ویژه در شهرهای تاریخی مانند یزد مطرح است. مطالعه‌ی آن فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده با مفاهیم بنیادین حس تعلق به مکان، عوامل مؤثر بر آن و نقش طراحی فضاهای فرهنگی در ارتقای کیفیت زندگی شهری آشنا شود؛ همچنین تحلیل نمونه‌های موفق داخلی و خارجی و ارائه‌ی راهکارهای عملی برای طراحی مجموعه‌های فرهنگی، این اثر را به منبعی ارزشمند برای علاقه‌مندان به معماری، شهرسازی و مطالعات فرهنگی تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران معماری، شهرسازی و مطالعات فرهنگی، معماران علاقه‌مند به طراحی فضاهای فرهنگی و کسانی که دغدغه‌ی هویت، حس تعلق و کیفیت محیط‌های شهری را دارند، مناسب است؛ همچنین برای مدیران شهری و فعالان حوزه‌ی میراث فرهنگی که به‌دنبال راهکارهایی برای ارتقای فضاهای عمومی هستند، کاربردی خواهد بود.

بخشی از کتاب طراحی مجموعه فرهنگی در راستای ارتقاء حس تعلق به مکان

«شهر باستانی یزد، دومین شهر تاریخی جهان، که آثار معماری گذشته را در دل خود جا داده است، معماری که کم‌کم به دست فراموشی سپرده خواهد شد. شهر یزد نیازمند داشتن یک مجموعه از دل تاریخ کهن یزد می‌باشد، مکانی که معماری ایران زمین را به رخ همگان بکشاند و فضایی باشد که بتواند گردشگرهای فراوانی را به خود جذب کند. که زمانی که در آن فضا قرار می‌گیرند احساس آن مکان را درک کنند و بتوانند به راحتی با یکدیگر به تعامل و بحث در مورد تاریخ کهن ایران بپردازند. مکانی که هم آموزشی باشد هم مانند موزه آثاری را به نمایش بگذارد (معصومی، 1388). مکان تنها مجموعه‌ای از اشیا نیست و هر مکان تصویر خاص خود را در ذهن افراد باقی می‌گذارد. حس تعلق به مکان، پیوندی محکم بین فرد و مکان ایجاد کرده و سبب می‌شود افراد خود را با مکانی که به آن تعلق دارند تعریف کنند. زمانی که فرد نسبت به مکان حس تعلق پیدا کند این امر موجب هماهنگی فرد با محیط و رضایت وی از محیط شده و همچنین انگیزه لازم برای ماندگاری فرد در محیط را فراهم به وجود می‌آورد.»