کتاب هژمونی گفتمان اسلام گرایی در انقلاب اسلامی

کتاب هژمونی گفتمان اسلام گرایی در انقلاب اسلامی نوشتهٔ حمید یوسفیان اهری است. انتشارات جهان سیاست این کتاب را منتشر کرده است.

درباره کتاب هژمونی گفتمان اسلام گرایی در انقلاب اسلامی

کتاب هژمونی گفتمان اسلام گرایی در انقلاب اسلامی به بررسی این مسئلهٔ جامعه‌شناختی می‌پردازد که چه دلایلی باعث برتری گفتمان اسلام‌گرایی در فرایند مبارزات منتهی به انقلاب اسلامی ایران شد. در فضایی که گفتمان‌های ملی‌گرایی لیبرال و مارکسیسم هم حضور مؤثری داشتند، اسلام‌گرایی چگونه توانست نظام معنایی خود را به عنوان گفتمان هژمون تثبیت کند. در این اثر، اسلام‌گرایی یک گفتمان در نظر گرفته شده که در راستای برقرار کردن نظام معنایی خود، ایدئولوژی‌های ملی‌گرایی لیبرال و مارکسیسم را به حاشیه برده و خود به را عنوان پیروز بلامنازع نبرد انقلابی هژمون کرده است. علت اصلی برتری گفتمان اسلام‌گرایی داشتن توان به‌کارگیری رویه‌های طرد و برجسته‌سازی، ایفای نقش کنشگران سیاسی، اعتبار و در دسترس بودن، و توانایی امام خمینی(ره) در ساماندهی گفتمانی فراگیر می‌داند که اکثر مفاهیم گفتمان‌های ملی‌گرایی لیبرال و مارکسیسم در آن گنجانده شده و با خلق فضای استعاری و پوشش دادن طیف وسیعی از خواسته‌های انقلابیون، موجودیت گفتمان‌های رقیب را به چالش کشیده و برتری یافت. در واقع، پیروزی اسلام‌گرایان در انقلاب ۱۳۵۷ ایران، بی‌تردید نقطه عطف مهمی در تحولات معاصر ایران و جهان محسوب می‌شود؛ چرا که جهان در اوج اقتدار مدرنیته و جریان‌های حامل آن، شاهد قدرت‌یابی نهضتی با انگاره‌های مبتنی بر تخاصم با آموزه‌های مدرن گردید. واکنش‌های سیاسی و دانشگاهی مختلف نسبت به این رویداد، به خوبی جایگاه کم‌نظیر و تاریخی آن را نشان می‌دهد.

خواندن کتاب هژمونی گفتمان اسلام گرایی در انقلاب اسلامی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران علوم سیاسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب هژمونی گفتمان اسلام گرایی در انقلاب اسلامی

«همان‌طور که گفتیم بخش عمده‌ نظریه‌ ساختارگرا متکی بر این فرض است که نشانه‌ها رابطه‌ ثابتی با یکدیگر دارند: هر نشانه‌ای موضع خاصی در شبکه دارد و معنای آن ثابت است. پساساختارگرایان با این برداشت از زبان مخالفت کردند، به اعتقاد آنان نشانه‌ها چنین جایگاه ثابتی ندارند. در نظریه‌ پساساختارگرایی نشانه‌ها همچنان معنیشان را از متفاوت بودن با دیگر نشانه‌ها می‌گیرند، اما معنای این دیگر نشانه‌ها که نشانه‌ مورد نظر ما معنای خود را از آن‌ها می‌گیرد، با تغییر در بستری که در آن به‌کار گرفته شده‌اند، تغییر می‌کند.

لذا در پساساختارگرایی درست است که ساختارها وجود دارند، اما همواره وضعیتی موقتی دارند و لزوماً هم منسجم نیستند. چنین برداشتی این امکان را به پساساختارگرایان می‌دهد تا یکی از مشکلات سنتی ساختارگرایی، یعنی تغییر، را حل کنند. در حالی‌که کانون توجه ساختارگرایی بر ساختار بنیادین و ثابت است، دیگر امکان ندارد که بتوان درکی از تغییر داشت، اما در پساساختارگرایی ساختارها به پدیده‌هایی تغییر‌پذیر بدل می‌شوند و معناهای نشانه‌ها در رابطه‌ با سایر نشانه‌ها تغییر می‌کند. به این ترتیب، نظریات گفتمان سیالیت معنا و امکان تغییر گفتمان‌ها را که مهم‌ترین خصیصه‌ نظریات گفتمان است از پساساختارگرایی به عاریت گرفتند.»