کتاب کنفدراسیون

کتاب کنفدراسیون نوشتۀ افشین متین با ترجمۀ ارسطو آذری در انتشارات شیرازه کتاب ما به چاپ رسیده است. این کتاب، تاریخ جنبش دانشجویان ایرانی در خارج از کشور را در فاصلۀ سال‌های ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷ بررسی می‌کند.

درباره کتاب کنفدراسیون

کتاب کنفدراسیون، یک بررسی تاریخی و جامع از جریانی است که در تاریخ کمتر به آن پرداخته شده و حتی می‌توان گفت کتاب حاضر جامع‌ترین و متمرکزترین کتاب در باب این موضوع است. نام این جریان دانشجویی، کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی بود که به اختصار کنفدراسیون نامیده می‌شود. به بیان دقیق‌تر، کنفدراسیون سازمان دانشجویان ایرانی مقیم خارج، یعنی اروپای غربی و ایالات متحده بود. این تشکل در ابتدا با انگیزه‌های صنفی تشکیل شد؛ اما به‌سرعت تبدیل به جریانی معاند با حکومت شاه شد. در این دوران، تعداد بسیار قابل‌توجهی دانشجوی ایرانی در خارج از کشور مشغول به تحصیل بودند. عامل مهم این حضور گسترده آن بود که در داخل ایران، وضعیت به مرحله‌ای از رشد و ثبات اقتصادی رسیده بود که موقیعت را برای اعزام دانشجویان به خارج از کشور هموار می‌کرد و امکانات گسترده‌ای در اختیار آن‌ها می‌گذاشت. از طرف دیگر، این حضور هم‌زمان با حرکت‌های دانشجویی در نقاط مختلف اروپا و آمریکا بود که قاطبۀ این دانشجویان اعزامی را به خود جذب کردند.

در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی، این جریان دانشجویی و به‌شدت سیاسی، مهم‌ترین بلندگوی اعتراض علیه شاه در خارج از کشور به حساب می‌آمد. این سازمان چپ‌گرا که همۀ عناصر کمونیستی و مائوئیستی را در خود داشت در جنبش اعتراضی دانشجویی جهانی نیز فعال بود و از مبارزات «ضدامپریالیستی» مختلفی در سراسر جهان حمایت می‌کرد؛ از جمله مبارزات مردم ویتنام با آمریکا، جنبش رهایی‌بخش فلسطین، مبارزات کوبا و آمریکای لاتین. چنان‌که پس از غائلۀ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ کثیری از اعضای تبعیدی حزب توده نیز به آن پیوسته بودند.

کنفدراسیون که از به هم پیوستن سازمان‌های دانشجویی مختلف تشکیل شده بود بارها بر سر مسائل سیاسی مختلف به انشعاب کشیده شد، گرچه تا پایان برانداختن نظام شاهنشاهی به فعالیت‌های خود ادامه داد تا جایی که با نزدیک‌تر شدن به انقلاب، گروه‌های سیاسی مختلفی درون آن فعالیت می‌کردند. کتاب حاضر، تمامی تاریخ این جریان، فعالیت‌ها، انشعابات و گروه‌های فعال در آن را بررسی کرده است.

کتاب کنفدراسیون در ۱۰ فصل تدوین شده است. عنوان فصل‌های آن عبارت‌اند از:

فصل اول: تحصیل در خارجه و تأثیر آن بر ایران تا اواسط قرن بیستم

فصل دوم: خاستگاه جنبش دانشجویی در ایران و خارج تا سال‌های پایانی دهۀ ۱۳۳۰

فصل سوم: دانشجویان به مثابه اپوزیسون در ایران، اروپا و ایالات متحده (۱۹۶۰-۶۲)

فصل چهارم: کنفدراسیون دانشجویان و محصلین ایرانی، اتحادیه ملی

فصل پنجم: زبان گلوله‌ها: به سوی چرخشی جدید

فصل ششم: رادیکالیسم و مبارزه مسلحانه: شعله‌های آتش برفراز

فصل هفتم: دانشجویان ایرانی به «رویارویی جهانی»

فصل هشتم: «توطئۀ بزرگ ضد ایرانی» و غیرقانونی شدن

فصل نهم: حمایت از مبارزات مسلحانه و سرنگونی رژیم تا آخرین انشعاب کنفدراسیون (۱۹۷۲-۷۵)

فصل دهم: نقش دانشجویان در جنگ تبلیغاتی پیش از انقلاب

خواندن کتاب کنفدراسیون را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران کتاب‌های تاریخی به ویژه تاریخ معاصر ایران پیشنهاد می‌کنیم.