کتاب نمط اول؛ بیان ماهیت جسم و جوهریت آن (فیزیک ۱)

مقدمه

کتاب حاضر، ترجمه و تفسیر نمط اول از کتاب «اشارات و تنبیهات» ابن‌سینا درباره طبیعیات است، چنان که نمط دوم آن نیز در همین جهت و راستاست، با این تفاوت که نمط اول در مورد تجوهر -جوهر معرب گوهر در فارسی است- اجسام و نمط دوم پیرامون جهات آن‌هاست.

تجوهر از جوهر مشتق شده است و جوهر در این جا در مقابل عرض نیست، بلکه مراد از جوهرِ اجسام، در لفظ و عبارت تجوهر اجسام همان معنای لغوی آن، یعنی ذات و حقیقت اجسام است، چون تجوهرِ اجسام، یعنی جوهر گردیدن آن‌ها، پس از این که عرض بوده‌اند، صحیح نیست.

در این نمط، اصول و امّهات مسائل طبیعی، که سیزده مسئله است عنوان می‌گردد که در فهرست مطالب قابل‌رؤیت است.