کتاب گنجینه

کتاب گنجینه نوشتهٔ سارا چالاک در انتشارات هوبره چاپ شده است. کتاب گنجینه شامل برگزیده‌ای از متون کلاسیک و معاصرِ شعر و نثر فارسی است که برای تدریس درس فارسی عمومی تدوین شده است.

درباره کتاب گنجینه

ادبیات هر سرزمین بخش مهمی از فرهنگ و تمدن آن را نمایان می‌سازد. آثار ادبی به عنوان میراثی کهن و گنجینه‌ای گرانبها حاوی اندیشه و جهان‌بینی مردمان روزگاران پیشین است. آرمان‌های یک ملت را می‌توان در ادبیات و سطرهای سروده‌ها و نوشته‌های آن دیار جست. شعر چون آینه‌ای ظرافت‌های روحی، نگاه زیباشناسانه و خلاقیت مردمان هر دوره را آشکار می‌سازد. ادبیات وسیلۀ اندیشیدن است و آگاهانیدن. اوضاع سیاسی و اجتماعی هر عصر در لابه‌لای آثار ادبی به جا مانده از آن دوره قابل بررسی است. ادبیات همواره مایۀ تسلی اندوه آدمی است. در روزگارانی که غم زمانه بی‌کرانه می‌نماید، پناه جستن به شعر اندک مجالی است برای آسودن.

کتاب حاضر به این منظور و به قصد آشنایی دانشجویان و مشتاقان به ادبیات فارسی با نمونۀ آثار ادبی تألیف شده است. مبنای فصل‌بندی این کتاب انواع ادبی است. یعنی در گزینش متون شعر ونثر، محتوای آثار موردنظر بوده است. انواع حماسی، تعلیمی، غنایی، عرفانی و ادبیات داستانی به عنوان مهم ترین گونه‌های ادبی مطرح هستند. انواع دیگری را نیز می‌توان به این موارد افزود و برای هریک زیرمجموعه‌های گوناگونی تعریف کرد. دریغ که در این مجال اندک امکان پرداختن به همۀ گونه ها نیست. ناگزیر قطره‌ای از دریای ادب فارسی برگزیده شد. در ادامۀ کتاب فصلی با نام کلیّات مسائل ادبی گشوده شد که مباحثی چون دستور، آرایه های ادبی، قالب‌های شعری و نکات نگارشی در آن ذکر شده است. این دانستنی‌ها در درک بیشتر آثار ادبی و تصحیح ایرادات نگارشی یاری‌رسان است. امید که حاصل این تلاش برای خوانندگان مطلوب و سودمند باشد.

کتاب گنجینه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای تدریس درس فارسی عمومی در دانشگاه تنظیم شده است و مبنای فصل‌بندی آن انواع ادبی است. مطالعۀ آن به دانشجویان و علاقه‌مندان ادبیات فارسی توصیه می‌گردد.

بخشی از کتاب گنجینه

۱- ادبیات حماسی

حماسه به معنای دلاوری و شجاعت است و یکی از کهن‌ترین گونه‌های ادبی به شمار می‌رود. حماسه، ضمن روایتی داستانی، شرح حال یک قوم را از روزگاران نخستینِ گرد آمدن بیان می‌کند. حماسه بیان دلیری‌ها قهرمانی‌ها و جنگ‌های یک ملت برای کسب استقلال و حفظ نام و ارزش‌های خویشتن است. بنابراین آرمانها و آرزوهای یک ملّت را می‌توان در حماسه‌هایش یافت. اقوامی صاحب حماسه هستند که پیشینۀ کهنی داشته باشند و سرگذشت طولانی و پرحادثۀ آنها در روایات و اساطیر آنها حفظ شده باشد. حماسه پیوندی تنگاتنگ با اسطوره دارد؛ از نخستین روزگاران سخن می‌گوید. نخستین کوششهای ذهنی بشر در رویارویی با مسائلی چون پیدایش، مرگ و زندگی و عشق و نفرت و فداکاری در حماسه مطرح است.

حماسه‌ها دارای چهارجنبۀ قهرمانی، ملی، خرق عادت و داستانی هستند. لحن، وزن، واژگان و سبک سرودن شعر حماسی با توجه به محتوای جدی آن فخیم و استوار است. حماسه‌های اساطیری: قدیم‌ترین و اصیل‌ترین نوع حماسه است. این گونه حماسه مربوط به دوران پیش از تاریخ و برمبنای اساطیر شکل گرفته است. مثل حماسۀ سومری گیل‌گمش و بخش‌های آغازین شاهنامۀ فردوسی.

حماسۀ پهلوانی: در آن از زندگی پهلوانان سخن رفته‌است. حماسۀ پهلوانی ممکن است جنبۀ اساطیری داشته باشد. مثل زندگی رستم در شاهنامه و ممکن است جنبۀ تاریخی...