خلاصه کتاب صوتی دکترین شوک

کتاب صوتی دکترین شوک (خلاصه کتاب) نوشته نائومی کلاین با ترجمه یاسین قاسمی بجد و گویندگی علیرضا کوه‌پیما، توسط انتشارات جزیره کتاب منتشر شده است. این کتاب صوتی به بررسی پدیده‌ای می‌پردازد که نویسنده آن را «سرمایه‌داری فاجعه» می‌نامد؛ یعنی استفاده از بحران‌ها و شوک‌های اجتماعی، سیاسی و طبیعی برای پیشبرد سیاست‌های اقتصادی رادیکال و خصوصی‌سازی گسترده. نسخه‌ی صوتی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صوتی دکترین شوک (خلاصه کتاب)

کتاب دکترین شوک: ظهور سرمایه‌داری فاجعه به قلم نائومی کلاین، روزنامه‌نگار و فعال اجتماعی کانادایی، در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و به یکی از تأثیرگذارترین آثار انتقادی در حوزه‌ی اقتصاد سیاسی و جهانی‌سازی تبدیل گشت. کلاین در این کتاب، بر پایه‌ی سفرهای سه‌ساله‌ی خود به کشورهای مختلفی که قربانی سیاست‌های «شوک‌درمانی» شده بودند، نظریه‌ای را صورت‌بندی می‌کند که آن را «سرمایه‌داری فاجعه» می‌نامد.

ایده‌ی محوری کتاب این است که سیاست‌های نولیبرالی (خصوصی‌سازی، آزادسازی تجارت و کاهش شدید هزینه‌های اجتماعی) اغلب نه در فضای رقابت آزاد و انتخاب آگاهانه، بلکه در لحظه‌های شوک و فروپاشی جمعی پیش رفته‌اند. کلاین نشان می‌دهد که چگونه جنگ‌ها، کودتاها، بحران‌های اقتصادی و بلایای طبیعی، از شیلی دهه‌ی ۱۹۷۰ تا عراق پس از ۲۰۰۳ و نیواورلئان پس از طوفان کاترینا، به فرصت‌هایی برای تحمیل برنامه‌های اقتصادی رادیکال تبدیل شده‌اند که در شرایط عادی برای مردم پذیرفتنی نبودند.

خلاصه کتاب صوتی دکترین شوک (خلاصه کتاب)

کتاب با بازخوانی تاریخچه‌ی مکتب اقتصادی شیکاگو و میلتون فریدمن آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که چگونه فریدمن و پیروانش بحران‌ها را «لحظه‌های طلایی» برای اجرای سیاست‌های بازار آزاد می‌دانستند. کلاین سپس نمونه‌های تاریخی متعددی را بررسی می‌کند: کودتای شیلی در ۱۹۷۳ و توصیه‌های مستقیم فریدمن به پینوشه، بحران بدهی آمریکای لاتین، فروپاشی اتحاد شوروی و شوک‌درمانی روسیه، جنگ عراق، سونامی آسیا و طوفان کاترینا.

هسته‌ی روایت کتاب این است که در هر یک از این موارد، بحران بهانه‌ای برای خصوصی‌سازی منابع عمومی، کاهش نقش دولت و گشودن بازارها به روی شرکت‌های خارجی شده است، در حالی که مقاومت‌های اجتماعی با سرکوب و خشونت پاسخ گرفته‌اند. کلاین در بخش‌های پایانی به ظهور «مجتمع سرمایه‌داری فاجعه» اشاره می‌کند؛ شبکه‌ای از شرکت‌ها و صنایعی که از جنگ‌ها، بلایای طبیعی و بحران‌ها سود می‌برند و بازسازی پس از فاجعه را به یک اقتصاد پرسود تبدیل کرده‌اند.

چرا باید کتاب صوتی دکترین شوک (خلاصه کتاب) را بشنویم؟

دکترین شوک برای کسانی که می‌خواهند تاریخ چند دهه‌ی اخیر جهان را از زاویه‌ای متفاوت ببینند، نه به‌عنوان زنجیره‌ای از حوادث جدا، بلکه به‌مثابه‌ی الگویی تکرارشونده از استفاده از بحران برای بازآرایی اقتصادی و سیاسی، کتابی ضروری است. این اثر با تلفیق روایت تاریخی، تحلیل اقتصادی و بازخوانی اسناد رسمی، سازوکارهای پنهان خصوصی‌سازی، نقش نهادهایی چون صندوق بین‌المللی پول، و پیوند میان امنیت، جنگ و سودآوری را آشکار می‌کند. جان گری در گاردین این کتاب را یکی از «معدود کتاب‌هایی که واقعاً به ما در فهم حال کمک می‌کند» خوانده است.

شنیدن کتاب صوتی دکترین شوک (خلاصه کتاب) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان به اقتصاد سیاسی، روابط بین‌الملل، مطالعات توسعه و تاریخ معاصر پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی توصیه می‌شود که در پی درک عمیق‌تری از ریشه‌های نابرابری، جنگ‌ها و سیاست‌های تعدیل ساختاری در کشورهای مختلف هستند. این کتاب در ایران با ترجمه‌ی مهرداد (خلیل) شهابی و میرمحمود نبوی توسط انتشارات اختران منتشر شده است.

درباره نائومی کلاین

نائومی کلاین در ۸ مه ۱۹۷۰ در مونترال، کانادا، به دنیا آمد و در دانشگاه تورنتو در رشته‌ی روزنامه‌نگاری تحصیل کرد. او پیش از نویسندگی، سردبیری نشریه‌ی «دیس» را بر عهده داشت و سپس به‌عنوان روزنامه‌نگار و ستون‌نویس در نشریاتی چون گاردین، نیویورک تایمز و نیشن فعالیت کرد. کلاین با کتاب نخست خود، بدون لوگو (۱۹۹۹)، به شهرتی جهانی دست یافت و به‌عنوان یکی از منتقدان برجسته‌ی جهانی‌سازی شرکتی شناخته شد. از دیگر آثار او می‌توان به این همه‌چیز را تغییر می‌دهد: سرمایه‌داری در برابر اقلیم و نه کافی نیست اشاره کرد. او در سال ۲۰۱۶ جایزه‌ی صلح سیدنی را دریافت کرد و در حال حاضر به‌عنوان استاد دانشگاه و روزنامه‌نگار ارشد در اینترسپت فعالیت می‌کند.

جوایز و افتخارات کتاب

• برنده‌ی نخستین جایزه‌ی Warwick Prize for Writing در سال ۲۰۰۹ به ارزش ۵۰٬۰۰۰ پوند
• پرفروش‌ترین کتاب بین‌المللی نیویورک تایمز و حضور در فهرست‌های پرفروش بریتانیا، فرانسه، کانادا و کشورهای متعدد دیگر
• ترجمه به بیش از ۲۵ زبان
• انتخاب به‌عنوان یکی از کتاب‌های برتر سال ۲۰۰۷ از سوی نیویورک تایمز، سان‌فرانسیسکو کرونیکل، پابلیشرز ویکلی و ده‌ها نشریه‌ی دیگر
• نامزد نهایی جایزه‌ی کتاب لس‌آنجلس تایمز و جایزه‌ی کتاب ملی کانادا