«هر ملتی که شکست خورد تالاپی افتاد تو عرفان. ما ملت هم انگار آفریده شدهایم برای شکست. اولین رگههای عرفان بعد از شکستِ اسکندر پیدا شد، بعدش شکست اعراب، غلیظترینش هم مال بعد از شکست مغولها بود. حرف من این است که عرفان از جنبهٔ مفعولیتِ آدمها میآید.»