بریده‌هایی از کتاب تاریخ مشروطه ایران

شکست‌های پیاپی فتحعلی‌شاه در برابر روس و شکست‌های محمدشاه و ناصرالدین‌شاه در برابر انگلیس به ایران زیان بسیار رسانید، و از بزرگی آن بسیار کاست، ولی پادشاهان قاجاری و توده ایرانیان را بیدار نگردانید.

"عنکبوت ار لانه دارد آدمی دارد وطن، عنکبوت‌آسا تو هم دور وطن تاری به‌تن بهر حفظ لانه خود می‌تند تار عنکبوت ز عنکبوتی کم‌نه‌ای، ای‌غافل ازحفظ وطن عقل کل مهر وطن را معنی ایمان شمرد معنی ایمان بود مهر وطن بی‌ریب و ظن شیخ اگرمعنی‌وطن‌نشناخت معذورش‌بدار این وطن نامش بود ایران، بیا بشنو ز من"

دیگری از آن شاعران، میرزا حسن‌خان بدیع بوده که در بصره و خوزستان می‌زیسته، و او را هم چکامه‌هایی است و در یکی می‌گوید: چرا نمی‌نگری حالت فکار وطن؟! چرا نمی‌شنوی ناله‌های زار وطن؟!

یکی از گرفتاری‌های ایرانیان است که پیشآمدها را زود فراموش کنند، و ما می‌بینیم دسته‌های انبوهی آن زمان‌های تیره گذشته را از یاد برده‌اند، و از آسایشی که امروز می‌دارند، خشنودی نمی‌نمایند، و یک چیزی درباید که همیشه روزگار درهم و تیره گذشته را در پیش چشم اینان هویدا گرداند.

سید جمال‌الدین دارنده حبل‌المتین "عنکبوت ار لانه دارد آدمی دارد وطن، عنکبوت‌آسا تو هم دور وطن تاری به‌تن بهر حفظ لانه خود می‌تند تار عنکبوت ز عنکبوتی کم‌نه‌ای، ای‌غافل ازحفظ وطن

ایرانیان از سالیان دراز گرفتار شعر بوده‌اند، و از این کار زیان‌های بسیار برده‌اند. ولی گاهی نیز شعرهای بی‌زیانی سروده‌اند که ما از آنها این چکامه‌های وطنی را می‌شماریم.

"دشمن گرفته دور به دور دیارتان ای‌قوم از چه‌نیست جوی ننگ و عارتان؟! یاد آورید همّت آن خفتگان خاک اسلاف با شرافت عالی تبارتان ...........................................................

"ارمنی زاده میازار مسلمانان را به کف کفر مده سلطنت ایمان را عاقبت خانه ظلم تو کند شاه خراب پس چه‌حاجت که به‌افلاک‌کشی ایوان‌را

داس غیرت چو شود در کف ملت ظاهر پاک از لوث وجود تو کند بستان را ......................................................

کاسه لیسی تو از روس ندارد ثمری کاین سیه کاسه در آخر بکشد مهمان را" شاه در نیاوران