کتاب دموکراسی چیست؟

ضرب‌المثلی آتنی می‌گوید: «کفش را کفاش می‌دوزد، اما فقط کسی که آن را می‌پوشد می‌تواند بگوید کجای کفش، پا را می‌زند.»

دموکراسی در مفهوم خود بیان‌کننده این آرمان است که تصمیمهایی که بر اجتماعی به عنوان یک مجموعه اثر می‌گذارند، باید با نظر کلیه افراد آن اجتماع گرفته شوند و همچنین کلیه اعضا باید از حق برابر برای شرکت در تصمیم‌گیری برخوردار باشند. به عبارت دیگر، وجود دموکراسی مستلزم دو اصل کلی نظارت همگانی بر تصمیم‌گیری جمعی و داشتن حق برابر در اعمال این نظارت می‌باشد.

دولتمردان، ولو برخوردار از حسن نیت، اگر از نفوذ و کنترل مردم ایمن باشند، در خوش‌بینانه‌ترین حالت، سیاستهایی را اعمال می‌کنند که با نیازهای مردم سازگاری ندارند و در بدترین حالت، دچار فساد و خودپرستی می‌شوند.

اوایل قرن پنجم پیش از میلاد به این سو، یعنی هنگامی که شرط دارا بودن ثروت برای احراز مقامهای دولتی منسوخ شد، هر فرد آتنی در مجلس دارای حقی برابر برای شرکت مستقیم در مباحثات و رأی‌گیریها در مورد قوانین و سیاستهای جامعه و همچنین سهیم شدن در اجرای آنها از طریق قضاوت و عضویت در شورای اجرایی شد. اعضای این شوراها به صورت گردشی از طریق قرعه‌کشی عوض می‌شدند و در ساختار آن تغییر به وجود می‌آمد. این، اولین دموکراسی بود که جامه عمل پوشی