بریده‌هایی از کتاب گفتار در روش راه بردن عقل

هیچ کس چیزی را که از دیگری بیاموزد، مانند آنچه خود ابتکار نموده به خوبی درک نمی‌کند.

نخست اینکه هیچ گاه هیچ چیز را حقیقت نپندارم جز آنچه درستی آن بر من بدیهی شود؛ یعنی از شتابزدگی و سبق ذهن سخت بپرهیزم و چیزی را به تصدیق نپذیرم، مگر آنکه در ذهنم چنان روشن و متمایز گردد که جای هیچ گونه شکی باقی نماند.

درباره خودم معتقدم بر اینکه اگر همه حقایقی که شخصاً جست‌وجو کرده و اثبات نموده‌ام، از دیگران آموخته و زحمتی برای درک آن‌ها نکشیده بودم، هرگز حقایق دیگر کشف نمی‌کردم.

کسانی که آهسته می‌روند، اگر همواره در راه راست قدم زنند، از آنان که می‌شتابند و از راه راست دور می‌شوند بسی بیشتر می‌روند.

فلسفه شخص را توانا می‌کند که چون از هر باب سخن راند، درست به‌نظر آید و عوام را به اعجاب افکند.

لیکن از همان روزهای مدرسه دانستم که هیچ اندیشه عجیب و رأی سخیفی نیست که یکی از فیلسوفان آن را اظهار نکرده باشد.

در نظر من هیچ کس نبود که عقاید او را بتوانم بر دیگران ترجیح دهم و ناچار شدم خود درصدد کشف طریق برآیم.

میانه‌روی به این ملاحظه پسندیده‌تر است که اگر کج روم، از راه راست کمتر دور شوم

اصل سوم اینکه: همواره به غلبه بر نفس خویش بیشتر بکوشم تا بر روزگار و به تبدیل آرزوهای خود بیشتر معتقد باشم تا به تغییر امور گیتی