کتاب مزرعه حیوانات

«همه‌ی حیوان‌ها با هم برابرند، اما بعضی حیوان‌ها از بقیه برابرترند.»

جنگ از این حرف‌ها نداره. هیچ انسانی خوب نیست، مگه این‌که مُرده باشه.

در ژانویه با کمبود آذوقه مواجه شدند. جیره‌ی ذرت را به میزان چشم‌گیر کاهش دادند و اعلام کردند برای جبرانش جیره‌ی سیب‌زمینی افزایش پیدا می‌کند. سپس معلوم شد بخش عمده‌ی محصول سیب‌زمینی توی سیلو یخ زده چون روی‌شان را درست نپوشانده بوده‌اند. سیب‌زمینی‌ها نرم و رنگ‌ورورفته بودند و فقط مقدار کمی از آن‌ها را هنوز می‌شد خورد. روزهای متوالی حیوان‌ها خوراکی جز سبوس و چغندر نداشتند. شبح قحطی پیشِ روی‌شان بود. آن‌چه اهمیتی حیاتی داشت این بود که وضعیت‌شان از نگاه دنیای بیرون پنهان بماند.

هیچ انسانی خوب نیست، مگه این‌که مُرده باشه.

مولی پرسید «خب، اجازه دارم مثل حالا به یالم روبان ببندم؟» اسنوبال گفت «رفیق، این روبان‌هایی که ان‌قدر به‌شون می‌نازی فقط نشونه‌ی بردگیه و بس. حالیت نمی‌شه آزادی از هر روبانی باارزش‌تره؟»

هیچ حیوونی نباید هرگز به هم‌نوع‌هاش ظلم بکنه.

به دورانی رسیده بودند که هیچ‌کس جرئت نداشت آن‌چه به نظرش می‌رسید بیان کند

«همه‌ی حیوان‌ها با هم برابرند، اما بعضی حیوان‌ها از بقیه برابرترند.»

راستش، همیشه نظر کسی که همان لحظه در حال صحبت بود به نظرشان صحیح می‌آمد.

نشانه‌ی مشخص آدم بودن دسته؛ ابزاری که باهاش مرتکب همه‌جور شرارتی می‌شه.»

همه‌ی حیوان‌ها با هم برابرند اما بعضی حیوان‌ها از بقیه برابرترند

همیشه خصومت‌تون با بنی‌بشر و کلک‌بازی‌هاش یادتون بمونه. هر چی پیش بیاد، موجود دوپا دشمنه و هر جنبنده‌ای که چهارپا راه بره یا بال داشته باشه دوست‌مونه.

چنین می‌نمود که مزرعه ثروتمندتر شده بی‌آن‌که حیوان‌ها از این ثروت نصیب برده باشند ـ

ناغافل دریافتم که اگر حیوان‌ها از قدرت‌شان باخبر می‌شدند، دیگر چنین سلطه‌ای بر آن‌ها نداشتیم، و انسان‌ها کم‌وبیش به همان شکل از حیوان‌ها بهره‌کشی می‌کنند که ثروتمندان دست به استثمار پرولتاریا می‌زنند.

«هفت فرمان» ۱. هر چه روی دو پا راه برود دشمن است. ۲. هر چه روی چهار پا راه برود دوست است. ۳. هیچ حیوانی نباید جامه بپوشد. ۴. هیچ حیوانی نباید در بستر بخوابد. ۵. هیچ حیوانی نباید مشروب بنوشد. ۶. هیچ حیوانی نباید حیوانی دیگر را بکشد. ۷. همه‌ی حیوان‌ها برابرند.

«انسان‌هایی که می‌کوشیدند کیستی‌شان را در مقام انسان به اثبات برسانند و پیچ‌ومهره‌های ناچیز و بی‌اراده‌ی دستگاه سرمایه‌داری نباشند.»

انسان تنها مخلوقیه که مصرف می‌کنه بدون این‌که چیزی تولید کنه.

در برخورد با هر مشکل و ناکامی پاسخش این بود، «بیش‌تر تلاش می‌کنم!»

مبادا گوش‌تون به حرف کس‌هایی بدهکار باشه که می‌گن آدم‌ها و حیوون‌ها منافع‌شون مشترکه و رونقِ وضع یکی باعث رونق وضع اون یکی می‌شه.

به برکت سرودها، رژه‌ها، فهرست ارقام جیرجیرو، طنینِ تندرآسای تفنگ، قوقولی‌قوی جوجه‌خروس و پرچمِ برافراشته در باد موفق می‌شدند فراموش کنند خیلی وقت‌ها شکم‌شان خالی است.

بیش‌تر از همه گوسفندها کشته‌مُرده‌ی تظاهرات خودجوش بودند،

ردخور نداشت که گوسفندها، با بع‌بع سهمگین‌شان، شعارِ «چهارپا خوب، دوپا بد» سر می‌دادند و طرف را ساکت می‌کردند. اما، در کل، حیوان‌ها از این مراسم خوش‌شان می‌آمد و حسابی کیف می‌کردند. برای‌شان تسکین‌دهنده بود که به آن‌ها یادآوری شود که سرور و آقابالاسر خویش‌اند و جز خودشان کسی از حاصل زحمت‌شان نصیب نمی‌برد. به برکت سرودها، رژه‌ها، فهرست ارقام جیرجیرو، طنینِ تندرآسای تفنگ، قوقولی‌قوی جوجه‌خروس و پرچمِ برافراشته در باد موفق می‌شدند فراموش کنند خیلی وقت‌ها شکم‌شان خالی است.

برای‌شان عادت شده بود تقصیر همه‌ی مشکلات را به گردن اسنوبال بیندازند. اگر پنجره می‌شکست یا لوله می‌گرفت، قطعاً کسی پیدا می‌شد که بگوید باز اسنوبال شبیخون زده و دردسر درست کرده، و موقعی که کلید انبار گم شد، هیچ‌کس در مزرعه شک نداشت که این آتش هم از گور اسنوبال بلند می‌شود و حدس زدند آن را توی چاه انداخته باشد. عجیب این‌که حتی وقتی کلید زیر کیسه‌ی آرد پیدا شد، همچنان بر این باور ماندند. ماچه‌گاوها یک‌صدا ادعا می‌کردند اسنوبال به آغل‌شان می‌خزد و موقعی که در خواب‌اند شیرشان را می‌دوشد.

در این فاصله، نُه‌تای‌شان مُردند. لاشه‌شان را در میوه‌زار دفن کردند و شنیده شد که مرگ‌شان به علت کوکسیدیوز بوده.

دستور داد جیره‌ی مرغ‌ها را قطع کنند و اعلام کرد مجازات هر حیوانی که حتی یک دانه‌ی ذرت به‌شان بدهد مرگ است. سگ‌ها مراقب بودند کسی از فرمانش سرپیچی نکند. مرغ‌ها پنج روز دوام آوردند، آن‌گاه کوتاه آمدند و برگشتند به آشیانه‌شان. در این فاصله، نُه‌تای‌شان مُردند. لاشه‌شان را در میوه‌زار دفن کردند و شنیده شد که مرگ‌شان به علت کوکسیدیوز بوده.

بعضی حیوان‌ها می‌گفتند وظیفه‌ی وجدانی‌شان حکم می‌کند به آقای جونز، که او را «ارباب» می‌نامیدند، وفادار بمانند، یا استدلال‌هایی ابتدایی می‌آوردند، نظیر این‌که «آقای جونز شکم‌مون رو سیر می‌کنه و اگه اون بره از گشنگی تلف می‌شیم.» عده‌ای دیگر سؤال‌هایی می‌کردند نظیر این‌که «چرا اصلاً باید اهمیت بدیم به این‌که بعد از مرگ‌مون چی پیش می‌آد؟» یا «اگه این شورش به‌هرحال اتفاق می‌افته، چه فرقی می‌کنه به خاطرش تلاش کنیم یا نه؟» و خوک‌ها حسابی به زحمت می‌افتادند تا به آن‌ها حالی کنند این طرز فکر برخلاف سرشتِ «مکتب حیوانیت» است. ابلهانه‌ترین پرسش را مولی، مادیانِ سفید، مطرح کرد. اولین چیزی که از اسنوبال پرسید این بود، «بعد از شورش باز هم این‌جا قند پیدا می‌شه؟»

مخلوقات بینوایی که بیرون به تماشا ایستاده بودند خوک‌ها را نگاه می‌کردند و سپس آدم‌ها را و دوباره خوک‌ها را؛ اما محال بود بتوانند آن‌ها را از هم تمیز بدهند.

باکسِر به حیاط برگشته بود و با سُمش مهتر جوانی را که با صورت بر گِل افتاده بود لمس می‌کرد و می‌کوشید او را به‌پشت بخواباند. پسرِ جوان تکان نمی‌خورد. باکسِر با اندوه گفت «طفلک مُرده. قصد نداشتم بکشمش. حواسم نبود نعلم آهنیه. کی باورش می‌شه عمداً این کار رو نکردم؟»

سال‌ها پیش که دست به دست هم دادند تا ابنای بشر را سرنگون کنند، قصدشان نبود به چنین وضعیتی برسند. آن شب که «سرگردِ پیر» نخستین‌بار به شورش تشویق‌شان کرد، چشم‌انتظار این صحنه‌های دهشت و کشتار نبودند. تصویری که خودش از آینده در ذهن داشت جامعه‌ای بود شامل حیوان‌های رها از گرسنگی و تازیانه و همگی برابر، که آن‌جا هر کدام به قدر توان و قابلیتش تلاش می‌کرد و قوی‌ترها ضعیف‌ترها را در پناه خویش می‌گرفتند، همان‌طور که او، شب سخنرانی «سرگرد»، با دست درشتش برای جوجه‌اردک‌های راه‌گم‌کرده و سرگردان پناهگاه درست کرد. در عوض ــ سر درنمی‌آورد چرا ــ به دورانی رسیده بودند که هیچ‌کس جرئت نداشت آن‌چه به نظرش می‌رسید بیان کند،

که پدیداریِ جامعه‌ای متکی بر مساواتِ بیش‌تر با نفی آزادی میسّر نیست.