یوسف قوجق
بیوگرافی یوسف قوجق
یوسف قوجق زادهی سال ۱۳۴۷ در استان گلستان، تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش و دورهی راهنمایی و متوسطه را در شهر گنبدکاووس گذراند. این داستاننویس ایرانی در سال ۱۳۶۵ وارد رشتهی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی تهران و در سال ۱۳۷۰ فارغالتحصیل شد و سپس تحصیلات خود را در مقطع کارشناسیارشد رشتهی مردمشناسی ادامه داد. او نویسندگی را از دههی ۱۳۶۰ بهطور جدی آغاز کرد و با چاپ داستانی در هفتهنامهی «کیهان بچهها» وارد عرصهی حرفهای نویسندگی شد. انتشار نخستین مجموعه داستانش با عنوان «کجاوه» در آغاز دههی ۱۳۷۰، سرآغاز خلق آثار متعدد در حوزهی ادبیات کودک و نوجوان شد.
این نویسنده اصالتاً ترکمن است و همین پیشینهی فرهنگی سبب شده است تاریخ، فرهنگ و باورهای ترکمن حضوری پررنگ در آثار او داشته باشد؛ بهگونهای که مضامین بسیاری از نوشتههایش با فضای بومی، جنگ ایران و عراق، انقلاب ۱۳۵۷، موضوعات تاریخی، مشکلات نوجوانان و مسائل فرهنگی و اجتماعی جامعه پیوند خورده است. او در مجلهی «نهال انقلاب» در تهران فعالیت داشت و با بازنویسی خاطرات رزمندگان و همکاری با انتشارات و تبلیغات نیروی زمینی سپاه، حاصل کارش به انتشار چهار کتاب انجامید که در جشنوارههای ادبیات مقاومت جوایزی دریافت کردند.
یوسف قوجق در طول سالها فعالیت حرفهای، مسئولیتها و همکاریهای متعددی داشته است؛ ازجمله کارشناس ادبی مدیریت انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، دبیری سرویس داستان در نشریات مختلف کودک و نوجوان، دبیر و مدیر اجرایی جشنوارههای ادبی، همکاری ادبی با رادیو سراسری، داوری جشنوارههای داستان و فعالیت بهعنوان مترجم و مشاور فرهنگی سفارت ایران در ترکمنستان. او همچنین عضو انجمن قلم ایران و انجمن نویسندگان کودک و نوجوان بوده و در داوری جوایزی چون جایزهی جلال، کتاب سال جمهوری اسلامی، کتاب سال دفاع مقدس و جشنوارههایی مانند یوسف و شهید اندرزگو حضور داشته است.
آثار یوسف قوجق به زبانهای دیگر نیز ترجمه شدهاند، ازجمله «نبرد در قلعهی گوگتپه» به ترکمنی، «لالو» به انگلیسی و «نردبانی رو به آسمان» به عربی. او مدرس ادبیات داستانی دورههای آموزشی «اقلیم قلم» و مؤلف بیش از ۳۵ کتاب در قالب مجموعه داستان، داستان بلند و رمان است و در کنار این فعالیتها، صاحبامتیاز و مدیرمسئول هفتهنامهی «یاپراق» در استان گلستان نیز به شمار میرود. از دیگر مکتوبات او میتوان اشاره کرد به کتابهای «در بقچهات چه داری دختر ترکمن؟»، « تاریخ با طعم ذغال اخته»، «ما و عروسک پارچه ای»، «خورشیدی در صحرای ترکمن» و «وقت جنگ، دوتارت را کوک کن!».
یوسف قوجق نشان درجه یک هنری را کسب کرده است. رمان «نبرد در قلعه گوکتپه» به قلم او در سال ۱۳۷۷ شایستهی تقدیر جشنوارهی انتخاب کتاب سال شهید غنیپور شد. همچنین داستان بلند «مردان فردا» در سال ۱۳۹۰ در بخش ویژهی نخستین جشنوارهی ملی انتخاب کتاب سال کودک و نوجوان مورد تقدیر قرار گرفت و دو کتاب «لالو» و «مردان فردا» نیز به مرحلهی نهایی داوری بیستونهمین دورهی جایزهی کتاب سال جمهوری اسلامی در بخش کودک و نوجوان راه یافتند. از کتاب «یاد یوسف» که زندگینامهی داستانی شهید کامبیز (یوسف) ملکشامران به قلم یوسف قوجق است، در پانزدهمین جشنوارهی انتخاب کتاب سال دفاع مقدس (۱۳۹۰) تقدیر شد و کتاب «لحظهها جا میمانند» در سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳ در چند رویداد ازجمله پنجمین جشنوارهی داستان انقلاب، بیستوششمین جایزهی کتاب فصل و دوازدهمین جشنوارهی قلم زرین مورد تقدیر قرار گرفت. از کتاب «نردبانی رو به آسمان» در سیزدهمین جشنوارهی کتابهای رشد (۱۳۹۵) تقدیر شد و کتاب «تاریخ با طعم ذغال اخته» در سال ۱۳۹۹ موفق به دریافت جایزهی قلم زرین شد.
