مازیار بهروز

مازیار بهروز (Maziar Behrooz) زاده‌ی اسفند ۱۳۳۷ در تهران و یکی از برجسته‌ترین تاریخ‌نگاران و پژوهشگران معاصر است که تمرکز ویژه‌ای بر جریان‌شناسی جنبش‌های سیاسی، به‌ویژه جنبش چپ، در ایران داشته است. او فرزند جهانگیر بهروز (روزنامه‌نگار باسابقه و از اعضای حزب توده‌ی ایران) است. این پیشینه‌ی خانوادگیْ زمینه‌ساز علاقه و آشنایی عمیق این نویسنده با تاریخ سیاسی معاصر شد. مازیار بهروز پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و دبیرستان در ایران، در سال ۱۳۵۴ در ۱۶سالگی برای ادامه‌ی تحصیل به انگلستان عزیمت کرد و پس از اخذ دیپلم، راهی ایالات متحده‌ی آمریکا شد. مسیر آکادمیک خود را با دریافت مدرک کارشناسی در رشته‌ی تاریخ و علوم سیاسی از کالج سنت مری کالیفرنیا در سال ۱۹۸۲ آغاز کرد و سپس موفق به اخذ مدرک کارشناسی‌ارشد در رشته‌ی تاریخ جدید اروپا از دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو در سال ۱۹۸۶ شد. در نهایت در سال ۱۹۹۳ درجه‌ی دکترای خود را در رشته‌ی تاریخ دوران جدید خاورمیانه (Modern History of the Near East) از دانشگاه UCLA دریافت کرد. رساله‌ی دکترای او که بر جریان‌های چپ‌گرا در ایران معاصر تمرکز داشت، بعدها پایه‌ی اصلی مشهورترین اثر او، یعنی کتاب «شورشیان آرمان‌خواه: ناکامی چپ در ایران» (Rebels with a Cause: The Failure of the Left in Iran) شد؛ اثری که در سال ۱۹۹۹ منتشر و به زبان‌های پارسی و ترکی نیز برگردانده شد.

مازیار بهروز سمت‌های آکادمیک متعددی را در دانشگاه‌های معتبر بر عهده داشته است. او از سال ۲۰۲۴ به‌عنوان استادتمام (Professor) در گروه تاریخ دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو (SFSU) فعالیت کرده است؛ درحالی‌که پیش از آن سال‌ها به‌عنوان دانشیار و استادیار در همین مؤسسه و همچنین به‌عنوان مدرس (Lecturer) در دانشگاه‌هایی نظیر استنفورد و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی به تدریس و تحقیق مشغول بوده است. او علاوه‌بر کتاب نخست خود، آثار دیگری نیز تألیف کرده است؛ ازجمله کتاب «تأملاتی پیرامون تاریخ شورشیان آرمان‌خواه در ایران» (Perspectives on the History of Rebels with a Cause in Iran) که مجموعه‌ای از مقالات و مصاحبه‌هاست و در سال ۲۰۰۶ در تهران منتشر شد. پروژه‌ی پژوهشی و اثر تألیفی دیگر او کتاب «ایران در جنگ: تعامل با جهان مدرن در کشاکش با امپراتوری روسیه» (Iran at War: Interactions with the Modern World and the Struggle with Imperial Russia) است که در سال ۲۰۲۳ توسط انتشارات آی. بی. توریسِ لندن به چاپ رسید و سپس به فارسی ترجمه شد.

مازیار بهروز همچنین مقالات متعددی در دانشنامه‌ی ایرانیکا (Encyclopedia Iranica) و نشریات معتبری همچون مجله‌ی بین‌المللی مطالعات خاورمیانه (IJMES) به رشته‌ی تحریر درآورده و حوزه‌های تدریس او طیف گسترده‌ای از تاریخ جهان اسلام، تاریخ ایران و افغانستان از دوران صفویه تا کنون و تاریخ‌نگاری خاورمیانه را در بر گرفته است. او عضو انجمن مطالعات خاورمیانه‌ی آمریکای شمالی (MESA) و انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی (ISIS) بوده، به زبان‌های فارسی و انگلیسی تسلط کامل داشته و دانش خواندن متون فرانسوی را نیز دارا بوده ست.

افتخارات علمی و پژوهشی مازیار بهروز را می‌توان در تداوم سال‌ها فعالیت او در سطوح عالی آکادمیک خلاصه کرد که بارزترین نمود آن ارتقا به مرتبه‌ی استادتمامی (Professor) در سال ۲۰۲۴ در دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو است؛ جایگاهی که مهر تأییدی بر دستاوردهای او در حوزه‌ی تاریخ‌نگاری محسوب می‌شود. حضور او به‌عنوان پژوهشگر و مدرس مهمان در مراکز علمی طراز اول جهان نیز نشان‌دهنده‌ی اعتبار بین‌المللی جایگاه پژوهشی اوست.