کتاب صوتی بیا بیا گردالی جون!

کتاب صوتی بیا بیا گردالی جون! سروده افسانه شعبان نژاد، ماجرای قابلمه‌ای خسته از آشپزی است که از روی اجاق پایین می‌پرد تا بیرون از خانه کاری تازه پیدا کند. خیابان برای این قابلمه‌ی گرد و چاق پر از پیشنهاد است؛ یکی چرخ می‌خواهد و دیگری به‌دنبال طبل می‌گردد، اما هر پیشنهادی با خواسته‌ی قابلمه جور نیست. شعر، بازی و موسیقی در این ماجرا کنار هم قرار گرفته‌اند. نشر سه گاه آوانو این کتاب صوتی را با گویندگی مهدی زارع منتشر کرده است. آهنگسازی و تنظیم نیز بر عهده‌ی مهدی زارع بوده است.

درباره کتاب صوتی بیا بیا گردالی جون!

کتاب صوتی بیا بیا گردالی جون! از افسانه شعبان نژاد، شعری داستانی درباره‌ی یک وسیله‌ی آشنا در آشپزخانه است که دیگر نمی‌خواهد کار همیشگی‌اش را انجام دهد. قابلمه حرف می‌زند، تصمیم می‌گیرد و دلش می‌خواهد هرجا که دوست دارد برود. شاعر از همین خواسته، ماجرایی کودکانه ساخته است؛ ماجرایی که در فضای خانه آغاز می‌شود و به خیابان راه پیدا می‌کند. شخصیت اصلی نه قهرمانی دور از زندگی روزمره، بلکه همان ظرفی است که روی اجاق می‌نشیند. شکل گرد، اندازه و صدای قابلمه در اتفاق‌ها نقش دارند. دیگران هربار یکی از این ویژگی‌ها را می‌بینند و کاری متناسب با نیاز خودشان به او پیشنهاد می‌دهند. این تفاوت میان خواسته‌ی قابلمه و انتظار دیگران، موقعیت‌های طنزآمیز شعر را می‌سازد. شنونده نیز فرصت پیدا می‌کند از نگاه یک شیء جان‌گرفته به کار، بازی و انتخاب فکر کند.
کتاب صوتی بیا بیا گردالی جون! ماجرایش را از ترکیب گفت‌وگو، تکرار و حرکت پیش می‌برد. عبارت‌هایی مانند «قل و قل و قلقلونه» هم صدای قل‌خوردن را تداعی می‌کنند و هم به شعر ضرباهنگ می‌دهند. پیشنهاد تبدیل‌شدن به چرخ یا طبل، ارتباط میان ظاهر یک وسیله و استفاده‌های خیالی از آن را نشان می‌دهد. دعوت به بازی نیز حرکت‌های مشخصی دارد: چپ و راست، عقب و جلو. این جهت‌ها فقط توضیح نیستند؛ بخشی از بازی شنیداری شعر می‌شوند و امکان همراهی حرکتی با اجرا را فراهم می‌کنند. تکرار جمله‌ها به کودک فرصت می‌دهد عبارت‌های آشنا را تشخیص دهد و در بازگشتشان همراهی کند. موسیقی نیز در کنار کلمات حضور دارد و شنیدن ماجرا را به شنیدن یک قصه‌ی صرف محدود نمی‌کند. عنوان اثر، با لحن دعوت‌کننده‌اش، در خود شعر هم شنیده می‌شود و میان برخوردهای قابلمه پیوند می‌سازد. تجربه‌ی شخصیت اصلی از اشتیاق به بیرون‌رفتن تا روبه‌روشدن با پیشنهادهای مختلف، زمینه‌ای برای گفت‌وگو درباره‌ی خواستن، نخواستن و خسته‌شدن فراهم می‌کند؛ بدون آنکه معرفی ماجرا به توضیح سرانجام قابلمه نیاز داشته باشد.

چرا باید کتاب صوتی بیا بیا گردالی جون! را بشنویم؟

شنیدن این شعر می‌تواند چند زمینه برای همراهی کودک فراهم کند:

• تکرار عبارت‌های آهنگین، فرصتی برای هم‌خوانی و تشخیص بخش‌های آشنای شعر ایجاد می‌کند.
• حرکت‌های چپ، راست، عقب و جلو، شنیدن را به بازی حرکتی پیوند می‌دهند.
• جان‌گرفتن قابلمه، تخیل درباره‌ی وسایل روزمره را برمی‌انگیزد.
• پیشنهادهای متفاوت به شخصیت اصلی، موضوعی برای گفت‌وگو درباره‌ی خواسته‌ها و نپذیرفتن فراهم می‌کنند.

شنیدن این کتاب صوتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• کودکانی که از شعرهای آهنگین، تکرار و همراهی حرکتی لذت می‌برند.
• خانواده‌هایی که به‌دنبال محتوایی برای شنیدن مشترک و گفت‌وگو درباره‌ی خواسته‌های کودک هستند.
• مربیانی که می‌خواهند شعر، شناخت جهت‌ها و بازی با وسایل آشنای خانه را کنار هم بیاورند.