دانلود و خرید کتاب صوتی بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری (مدافعان حرم ۱۱)

کتاب صوتی مدافعان حرم ۱۱؛ بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری نوشته‌ی افروز مهدیان روایتی مفصل و صمیمی از زندگی یکی از مدافعان حرم است که در قالب چند روایت پی‌درپی شکل گرفته است. نشر روایت فتح آن کتاب را منتشر کرده است و کتاب صوتی با گویندگی رویا فلاحی در اختیار مخاطبان قرار گرفته تا شنونده نه‌فقط با یک زندگی‌نامه، بلکه با فضای عاطفی و خانوادگی این شهید همراه شود. در این کتاب صوتی، زندگی عبدالله باقری از دل خاطرات نزدیک‌ترین آدم‌های زندگی‌اش بیرون کشیده شده است؛ از مادر و برادر گرفته تا همسر و دوستان. متن با مقدمه‌ای از خود نویسنده شروع می‌شود که توضیح می‌دهد چطور به‌نوعی «انتخاب شده» تا روایت زندگی عبدالله را برعهده بگیرد و چگونه از تصویر یک محافظ جدی و اخمو در تلویزیون، به شناختن چهره‌ای کاملاً متفاوت و چندوجهی از او رسیده است. سپس فصل‌ها یکی‌یکی با روایت‌های اول‌شخص پیش می‌روند و شنونده را از کودکی عبدالله در یک خانه‌ی ساده و شلوغ در محله‌ی خیابان آذربایجان تهران، تا سال‌های کار، ازدواج، حضور در سپاه، محافظت از مسئولان و درنهایت رفتن به سوریه همراه می‌کنند. کتاب صوتی مدافعان حرم ۱۱؛ بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری بیش از آنکه بر جزئیات نظامی و عملیاتی تکیه کند، بر خلق‌وخوی، روابط خانوادگی، شوخ‌طبعی، غیرت، مسئولیت‌پذیری و مسیر تدریجی شکل‌گیری انتخاب‌های او تمرکز کرده است. شنونده در طول اثر با فضایی روبه‌رو است که هم پر از خاطرات روزمره و جزئیات زندگی شهری دهه‌های گذشته است و هم سرشار از حس دلتنگی، افتخار، سوگ و آرامشی که خانواده در سایه‌ی باور به شهادت تجربه کرده‌اند.

درباره کتاب بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری (مدافعان حرم ۱۱)

کتاب مدافعان حرم ۱۱؛ بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری با تمرکز بر زندگی و شخصیت عبدالله باقری، ساختاری روایی و چندصدایی دارد. افروز مهدیان در آن کتاب ابتدا از مسیر شخصی خودش برای رسیدن به سوژه می‌گوید؛ از روزی که در دفتر روایت فتح متوجه می‌شود طرح نوشتن زندگی عبدالله از نویسنده‌ی دیگری برگشته و به او سپرده شده است، تا مواجهه‌ی نزدیکش با خانواده و دوستان شهید. همین مقدمه نشان می‌دهد که متن بر پایه‌ی گفت‌وگوهای طولانی، تحقیق میدانی و شنیدن روایت‌های متعدد شکل گرفته است. نویسنده تأکید کرده است که نخواسته از عبدالله اسطوره بسازد و تلاش کرده او را همان‌طور که بوده بنویسد؛ «همان‌قدر دست‌یافتنی و همان‌قدر دست‌نیافتنی». این نگاه در لحن روایت‌ها هم دیده می‌شود؛ جایی که عبدالله هم‌زمان هم پسری شیطان، خلاق و پرانرژی است و هم جوانی متعهد که از کودکی بار مسئولیت خانواده را به دوش می‌کشد. کتاب مدافعان حرم ۱۱؛ بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری در چند فصل اصلی پیش می‌رود که هرکدام بر پایه‌ی روایت یک نفر بنا شده است. فصل اول با عنوان «دامنت سبز می‌شود» روایت مادر عبدالله، مریم شیخ‌بهایی، است؛ روایتی طولانی و پرجزئیات که از خاطرات پدر خودش و ماجرای درگیری‌اش در دوره‌ی رضاخان شروع می‌شود، بعد به کودکی و نوجوانی خودش، ازدواج با حبیب باقری، سال‌های سخت جنگ، بارداری‌ها، فقر، خانه‌ی کوچک و زندگی با پنج پسر پرشر و شور می‌رسد و در دل همین خاطرات، تولد عبدالله، بیماری‌ها، نجات معجزه‌آسای او از سیاه‌سرفه، رابطه‌ی ویژه‌اش با مادر، نقش حمایتی‌اش در خانه، شیطنت‌ها، نماز و روزه، هیئت رفتن، کار کردن از نوجوانی، ورود به سپاه، محافظت از مسئولان، ازدواج و درنهایت رفتن به سوریه و شهادتش روایت می‌شود. فصل دوم با روایت مجید، برادر عبدالله، ادامه پیدا می‌کند و از زاویه‌ی او به همان خانه‌ی قدیمی، بازی‌ها، دعواها، اختراع‌های کودکانه، تمرین‌های رزمی، ورود عبدالله به سپاه و نقش او به‌عنوان برادر بزرگ و تکیه‌گاه خانواده نگاه می‌کند. در ادامه، روایت فاطمه، همسر عبدالله، وارد می‌شود که از ۱۲ سال زندگی مشترک، دلتنگی‌های بعد از شهادت، حفظ لباس‌ها و یادگارها و تکرار تنهایی‌های کودکی خودش می‌گوید. این فصل‌ها در کنار هم، تصویری لایه‌لایه از عبدالله می‌سازند؛ از یک پسر بچه‌ی بازیگوش در کوچه‌های خیابان آذربایجان تا مردی که خودش را «محافظ» حرم و خانواده و دوستان می‌داند.

خلاصه داستان بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری (مدافعان حرم ۱۱)

در آن کتاب، افروز مهدیان زندگی عبدالله باقری را از دل روایت‌های نزدیکانش بیرون کشیده است و شنونده را قدم‌به‌قدم با شکل‌گیری شخصیت او همراه می‌کند. محور اصلی، تبدیل یک پسر بچه‌ی شیطان و خلاق به جوانی است که مسئولیت، غیرت و ایمانش او را تا سوریه می‌کشاند. در روایت مادر، زندگی از خیلی عقب‌تر شروع می‌شود؛ از پدری که در دوره‌ی رضاخان مأمور شهربانی است اما در برابر توهین به عزاداری امام حسین علیه‌السلام می‌ایستد و تا پای شکنجه و مرگ می‌رود. بعد نوبت به خود مادر می‌رسد؛ دختر تک‌فرزندی که در ۱۰ سالگی پدرش را در آغوش خودش از دست می‌دهد، در خانواده‌ای اردبیلی و مذهبی بزرگ می‌شود، در اوج انقلاب در تظاهرات حضور دارد و بعد با حبیب باقری ازدواج می‌کند. خانه‌ی کوچک، نبود گاز، حوض وسط حیاط، حمام عمومی، پنج پسر قدونیم‌قد، مادرشوهر ازکارافتاده و تنگنای مالی، پس‌زمینه‌ی تولد عبدالله است. خواب «دامنت سبز می‌شود»، بوی بد مرغی که مادر را به تهوع می‌اندازد، تهدید منافقین و کوکتل مولوتوف در حیاط، همه در کنار هم فضایی می‌سازند که در آن عبدالله در سال ۱۳۶۱ به دنیا می‌آید و از همان نوزادی با بیماری و خطر روبه‌رو می‌شود. عبدالله در روایت مادر، بچه‌ای آرام و درعین‌حال بسیار فهمیده است؛ نوزادی که شب‌ها مادر را بیدار نمی‌کند، کودکی که در پنج‌سالگی حواسش به کارهای خانه و برادرهای کوچکتر هست، نوجوانی که خانه را جارو می‌زند، حیاط را می‌شوید، ظرف می‌شوید و خرید می‌کند. در کنار این، شیطنت‌هایش هم پررنگ است: آتش‌بازی با کبریت، ساختن ویلا با چوب کبریت، خراب‌کاری‌های زیرکانه‌ای که معمولاً مجید به‌خاطرشان دعوا می‌شود، جنگ بالشت‌ها، نقشه کشیدن برای حمام رفتن، کفتر بازی پنهانی روی پشت‌بام و تیرکمان‌های دست‌ساز. در همین سال‌هاست که نماز و روزه برایش جدی می‌شود؛ از ۹ سالگی روزه‌ی واقعی می‌خواهد، زیارت عاشورا را بعد از نماز صبح حفظ می‌کند و هیئت رفتن را با برادرش ادامه می‌دهد. در روایت مجید، عبدالله بیشتر به‌عنوان برادر بزرگ و رهبر بازی‌ها و دعواهای کوچه دیده می‌شود؛ کسی که در خانه‌ی کلنگی خیابان آذربایجان، با حیاط ۹ متری و سقف چکه‌کن، از دل کمبودها برای خودش و برادرها دنیایی از بازی و خلاقیت می‌سازد. از ساختن اسلحه و تیرکمان با لوله‌ی پلیکا و سوزن لحاف‌دوزی تا طراحی خانه‌ی کبریتی و دست‌کاری کمد مادربزرگ، از جنگ آب در حمام عمومی تا نقشه کشیدن برای خیس‌کردن بچه‌های کوچه، از دفاع از برادر کوچک‌تر در برابر قلدر محل تا فرماندهی بازی‌های گروهی. همین روحیه‌ی پرانرژی و سرنترس، بعدها در انتخاب مسیر شغلی‌اش هم دیده می‌شود؛ از کار در آکواریوم‌فروشی و کبابی و پارچه‌فروشی تا ورود به سپاه در ۱۸ سالگی، گذراندن دوره‌های سخت چتربازی، راپل، غواصی و رهایی گروگان و درنهایت محافظت از رئیس‌جمهور. در روایت همسر، عبدالله در نقش مردی دیده می‌شود که با وجود مأموریت‌های فشرده و خطرناک، خانه و خانواده را جدی می‌گیرد؛ لباس‌هایش را مرتب و کاورکشیده در کمد می‌گذارد، به جزئیات سلیقه‌ی همسرش توجه می‌کند، برایش پارچه‌ی نخی می‌خرد چون دیده است پوستش با لباس‌های دیگر اذیت می‌شود و در سفرهای خانوادگی بار اصلی کار را به دوش می‌کشد. همسرش بعد از شهادت، لباس‌ها و برگه‌های مأموریت و دست‌نوشته‌های او را همان‌طور که بوده نگه داشته است و هر شب با آن‌ها زندگی می‌کند؛ انگار عبدالله هنوز هر روز از در می‌آید، پیراهنی را انتخاب می‌کند و می‌رود. بخش پایانی روایت مادر، به رفتن عبدالله به سوریه می‌رسد؛ جایی که او با استناد به همان دعاها و نذرهای سال‌های هیئت، از مادر می‌خواهد رضایت بدهد و می‌گوید حالا وقت عمل به آن حرف‌هاست. مادر بین دلبستگی شدید به پسر و باور به دفاع از حرم، در کشاکش است اما درنهایت رضایت می‌دهد. عبدالله به سوریه می‌رود، تماس‌های کوتاه دارد و سرانجام خبر شهادتش در شب تاسوعا به خانه می‌رسد؛ ابتدا با جمله‌ی «زخمی شده» و بعد با واقعیت تلخ. صحنه‌ی دیدار مادر با پیکر در معراج، بوسه‌ها، نرفتن جیغ و فریاد از گلوی او و تکیه‌اش به این فکر که عبدالله به آرزویش رسیده، پایان عاطفی روایت را شکل می‌دهد. در مجموع، آن کتاب زندگی عبدالله را نه‌فقط به‌عنوان یک مدافع حرم، بلکه به‌عنوان پسری، برادری، همسری و دوستی نشان می‌دهد که «محافظ بودن» از کودکی در رفتار و انتخاب‌هایش دیده می‌شود؛ از محافظت از برادرها و مادر در خانه‌ی کوچک تا محافظت از حرم در سرزمینی دیگر.

چرا باید کتاب بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری (مدافعان حرم ۱۱) را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی مدافعان حرم ۱۱؛ بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری فرصتی است برای نزدیک‌شدن به یک زندگی واقعی، با همه‌ی ریزه‌کاری‌ها و تناقض‌هایش. آن کتاب نشان می‌دهد پشت چهره‌ی رسمی یک محافظ بلندقد و جدی که در قاب تلویزیون دیده شده، چه دنیای پرجزئیاتی از شوخی، خلاقیت، ترس، دلتنگی، مسئولیت‌پذیری و انتخاب‌های سخت وجود داشته است. شنونده در این اثر با یک «تیپ» روبه‌رو نیست، بلکه با شخصیتی که در طول زمان شکل گرفته و تغییر کرده است. یکی از ویژگی‌های شاخص این کتاب صوتی، زاویه‌ی دیدهای متنوع آن است. مادر، برادر و همسر هرکدام از جایگاه خودشان حرف می‌زنند و همین چندصدایی‌بودن، تصویر یک‌دست و ساده‌سازی‌شده را می‌شکند. شنونده می‌تواند تفاوت نگاه مادر داغ‌دیده، برادر هم‌بازی و هم‌رزم، و همسر همراه را بشنود و از دل همین تفاوت‌ها، به درکی عمیق‌تر از عبدالله برسد. جزئیات فراوان زندگی روزمره، از حمام عمومی و حوض حیاط و ته‌دیگ سیب‌زمینی تا آتاری، آکواریوم، سفرهای شمال و شوخی‌های خانوادگی، فضای ملموسی می‌سازد که شنونده را در دل یک خانواده‌ی شلوغ تهرانی قرار می‌دهد. این کتاب صوتی همچنین برای کسانی که می‌خواهند نسبت خودشان را با مفاهیمی مثل جهاد، شهادت، غیرت و مسئولیت خانوادگی دوباره مرور کنند، زمینه‌ی خوبی فراهم کرده است. عبدالله در این روایت‌ها نه‌تنها به‌عنوان یک رزمنده، بلکه به‌عنوان فرزند، برادر و همسر سنجیده می‌شود؛ کسی که هم باید به میدان خطر برود و هم دل مادر و همسر و فرزندان را نگه دارد. شنیدن کشمکش‌های درونی مادر هنگام رضایت‌دادن، وابستگی عاطفی برادر، و تنهایی همسر بعد از شهادت، کمک می‌کند مفهوم «مدافع حرم» از شعار فاصله بگیرد و به تجربه‌ی زیسته‌ی آدم‌ها نزدیک شود. برای مخاطبانی که به دنبال شناخت فضای اجتماعی و خانوادگی نسل مدافعان حرم هستند، آن کتاب نمونه‌ای زنده و پرجزئیات ارائه کرده است؛ نسلی که کودکی‌اش در خانه‌های کوچک و سال‌های جنگ و کمبود گذشته، نوجوانی‌اش با هیئت و بسیج و کار از سن پایین گره خورده و جوانی‌اش در سپاه و مأموریت‌های امنیتی و درنهایت سوریه ادامه پیدا کرده است. شنیدن این مسیر، کمک می‌کند انتخاب نهایی عبدالله در زمینه‌ی تاریخی و خانوادگی خودش دیده شود، نه به‌صورت تصمیمی ناگهانی و بی‌ریشه.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی مدافعان حرم ۱۱؛ بادیگارد؛ شهید عبدالله باقری به کسانی پیشنهاد می‌شود که به زندگی‌نامه‌های روایی و خاطرات خانوادگی علاقه‌مند هستند و می‌خواهند از زاویه‌ی نزدیکان، با زندگی یک مدافع حرم آشنا شوند. همچنین به مخاطبانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی شناخت تجربه‌ی زیسته‌ی خانواده‌های شهدا، فضای عاطفی پس از شهادت، و مسیر شکل‌گیری انتخاب‌های اعتقادی و شغلی نسل مدافعان حرم را دارند. برای علاقه‌مندان به تاریخ اجتماعی سال‌های جنگ، دهه‌های بعد و زندگی در محله‌های قدیمی تهران نیز این کتاب صوتی می‌تواند جذاب باشد، چون جزئیات زیادی از سبک زندگی، روابط خانوادگی و فرهنگ محلی در آن روایت شده است.