کتاب صوتی درخت بخشنده

کتاب صوتی درخت بخشنده نوشته شل سیلوراستاین و با ترجمه رضی خدادادی، داستانی کوتاه و تأثیرگذار درباره‌ی رابطه‌ی یک درخت و پسربچه‌ای است که در طول زندگی‌اش بارها به‌سراغ این درخت می‌آید. این کتاب صوتی با گویندگی آوا احمدی عطار به‌عنوان داستانگوی فارسی و هستی احمدی عطار به‌عنوان داستانگوی انگلیسی، از سوی نشر رهی منتشر شده است. در این کتاب صوتی، قصه‌ای ساده روایت شده که در آن یک درخت تمام داشته‌هایش را در اختیار پسربچه می‌گذارد. متن کتاب سرراست است و در عین سادگی، لایه‌هایی از احساس، دلبستگی، گذر زمان و تغییر نیازهای انسان را نشان می‌دهد. این کتاب صوتی هم‌زمان هم حال‌وهوای قصه‌گویی برای کودکان را دارد هم می‌تواند برای بزرگ‌سالان یادآور نوعی مهر بی‌قیدوشرط و بخشش بی‌انتظار باشد.

درباره کتاب صوتی درخت بخشنده اثر شل سیلوراستاین

کتاب صوتی درخت بخشنده داستانی است از شل سیلوراستاین که در قالب داستانی کوتاه، رابطه‌ی طولانی‌مدت یک درخت و یک پسر را دنبال می‌کند. در آغاز داستان، پسرک هر روز به‌سراغ درخت می‌آید، از تنه‌اش بالا می‌رود، با شاخه‌هایش تاب می‌خورد، سیب می‌خورد، زیر سایه‌اش می‌خوابد و با او بازی می‌کند. متن نشان می‌دهد که درخت از این همراهی ساده و کودکانه عمیقاً خوشحال است. اما به‌تدریج زمان می‌گذرد، پسر بزرگ می‌شود و دیگر کمتر به‌سراغ درخت می‌آید. هر بار که بازمی‌گردد، نیاز تازه‌ای دارد: یک‌بار پول می‌خواهد، بار دیگر خانه، بعد قایق و در نهایت جایی برای استراحت.

درخت در هر مرحله بخشی از خود را می‌بخشد تا پسر به خواسته‌اش برسد. در کتاب صوتی درخت بخشنده ساختار داستان بر چند دیدار مهم میان پسر و درخت استوار است که هر دیدار مرحله‌ای از زندگی پسر را نشان می‌دهد؛ از کودکی بازیگوش تا بزرگ‌سالی خسته. هر بار که پسر بازمی‌گردد، گفت‌وگوی کوتاهی میان او و درخت شکل می‌گیرد و همین گفت‌وگوها هسته‌ی اصلی داستان را می‌سازد. اگرچه در متن به فصل‌ها و بخش‌های شماره‌گذاری‌شده اشاره نشده، اما می‌توان هر بازگشت پسر را مانند یک بخش مجزا در نظر گرفت که عنوان نانوشته‌ای مثل «پسر و سیب‌ها»، «پسر و شاخه‌ها»، «پسر و تنه درخت» یا «پسر و کنده پیر» دارد.

ترجمه رضی خدادادی لحن ساده و مستقیم داستان را حفظ کرده است و نشر رهی این کتاب صوتی را در قالب یک اثر به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر کرده است. حضور دو گوینده، آوا احمدی عطار و هستی احمدی عطار، حال‌وهوای یک مجموعه‌ی دوبله‌شده را به شنونده منتقل می‌کند و باعث می‌شود داستان در ذهن مخاطب به‌صورت تصویری و زنده شکل بگیرد.

خلاصه داستان صوتی درخت بخشنده

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان صوتی درخت بخشنده داستانی است درباره‌ی یک درخت و پسربچه‌ای که از کودکی با هم همراه‌اند. در آغاز، پسر هر روز به سراغ درخت می‌آید، برگ‌هایش را جمع می‌کند، از آن‌ها تاج می‌سازد و خود را شاه جنگل می‌نامد. از تنه درخت بالا می‌رود، از شاخه‌ها آویزان می‌شود، تاب می‌خورد، سیب می‌خورد و زیر سایه‌ی درخت می‌خوابد. داستان نشان می‌دهد که پسر در این مرحله، درخت را به‌خاطر خودِ درخت‌بودنش دوست دارد و درخت هم از این دوستی ساده «خوشحال» است. با گذشت زمان، پسر بزرگ می‌شود و دیگر کمتر به دیدن درخت می‌آید.

یک روز که بازمی‌گردد، دیگر حوصله‌ی بازی ندارد و می‌گوید که می‌خواهد چیزی بخرد و سرگرمی تازه‌ای پیدا کند و برای این کار به پول احتیاج دارد. درخت که پولی ندارد، پیشنهاد می‌دهد سیب‌هایش را بچیند و در شهر بفروشد. پسر سیب‌ها را می‌چیند و می‌برد و درخت از این‌که توانسته کمکی بکند خوشحال است، هرچند پس از آن مدت‌ها تنها می‌ماند. بار دیگر که پسر برمی‌گردد، حالا مردی است که از گرفتاری‌های زندگی می‌گوید. او زن و بچه می‌خواهد و به خانه احتیاج دارد. درخت خانه‌ای ندارد، اما پیشنهاد می‌دهد شاخه‌هایش را ببرد تا با آن‌ها خانه‌ای بسازد. پسر شاخه‌ها را می‌برد و می‌برد و باز درخت با وجود ازدست‌دادن بخش مهمی از خود، احساس خوشحالی می‌کند.

در دیدار بعدی، پسر آن‌قدر پیر و خسته شده که دیگر نه حوصله‌ی بازی دارد، نه دل‌بستگی به ماندن. او قایقی می‌خواهد تا از آن‌جا دور شود. درخت این‌ بار تنه‌اش را پیشنهاد می‌دهد تا پسر از آن قایقی بسازد. پسر تنه را می‌برد و می‌رود و درخت می‌ماند و کنده‌ای پیر. سال‌ها بعد، پسر که حالا بسیار سالخورده است، بازمی‌گردد. درخت می‌گوید چیزی برای بخشیدن ندارد؛ نه سیبی مانده، نه شاخه‌ای، نه تنه‌ای برای بالارفتن. پسر اما دیگر جز جایی برای نشستن و آسودن نمی‌خواهد. درخت می‌گوید یک کنده پیر برای نشستن و استراحت به‌ درد می‌خورد و پسر روی آن می‌نشیند. داستان با همین تصویر ساده از نشستن مرد پیر بر کنده درخت و خوشحالی آرام درخت پایان می‌یابد.

چرا باید کتاب صوتی درخت بخشنده را بشنویم؟

کتاب صوتی درخت بخشنده با داستانی کوتاه و قابل‌دنبال‌کردن، موضوعی عمیق را در قالب رابطه‌ی یک درخت و یک انسان نشان می‌دهد. این کتاب صوتی به‌خاطر حجم کم و زبان ساده، برای کسانی که زمان زیادی برای شنیدن ندارند، مناسب است، چرا که در همین زمان کوتاه، تصویری از چرخه‌ی زندگی انسان از کودکی تا پیری ارائه می‌دهد. شنونده می‌تواند در هر دوره‌ای از زندگی خود، بخشی از تجربه‌هایش را در رفتار پسر یا درخت بازشناسی کند.

این داستان صوتی همچنین برای گفت‌وگوهای خانوادگی در مورد مفاهیمی مثل محبت، وابستگی، مسئولیت و قدرشناسی زمینه ایجاد می‌کند. والدین می‌توانند با تکیه‌ بر این داستان، با کودکان درباره‌ی این‌که «چقدر باید بخشنده بود» و «چطور می‌توان قدردان بود» صحبت کنند. اجرای دو گوینده فضای شنیداری را از حالت یکنواخت خارج کرده است و شنیدن آن را برای کودکان و بزرگ‌سالان جذاب‌تر می‌کند.

شنیدن کتاب صوتی درخت بخشنده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی درخت بخشنده به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های کوتاه و نمادین درباره‌ی دوستی، فداکاری و گذر زمان علاقه‌مند هستند. این کتاب صوتی به والدینی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال متنی برای گفت‌وگو با فرزندان خود درباره‌ی محبت، قدردانی و رابطه‌ی انسان با طبیعت هستند. همچنین به مربیان، مشاوران کودک و نوجوان و کسانی که در حوزه‌ی آموزش کار می‌کنند، پیشنهاد می‌شود تا از آن کتاب به‌عنوان نقطه‌ی شروع بحث در کلاس‌ها و کارگاه‌ها استفاده کنند. به بزرگ‌سالانی هم پیشنهاد می‌شود که مایل‌اند در زمانی کوتاه، داستانی بشنوند که آن‌ها را به بازنگری در شیوه‌ی دوست‌داشتن و بخشیدن در روابط نزدیکشان دعوت می‌کند.