کتاب معماری‌اندیشی

پتر زومتور( -۱۹۴۳)، معمار سوئیسی است. «معماری‌اندیشی» برنده جایزه پریتکز ۲۰۰۹ است. زومتور بی‌گمان یکی از درخشان‌ترین و تأثیرگذارترین چهره‌ها در جمع معماران معاصر است: هنرمندی اصیل، نوجو و سازش‌ناپذیر که با تکیه بر وظایف ذاتی و امکانات اساسی معماری آثار زیبا و مسحورکننده‌ای پدید آورده و از این طریق در شناساندن و گسترش بسیاری از مفاهیم بنیادین معماری نقشی بی‌بدیل ایفا کرده است. زومتور همواره کوشیده است تا از به‌کارگیری شکل‌های قالبی بیان هنری و رمزگان مسلط در سبک‌های رایج معماری بپرهیزد و از راه تمرکز بر اصل موضوع و کار صبورانه، بناهایی بیافریند که فقط یک بنا باشند، بازنمودِ چیز دیگری نباشند، تجلی خالص ذات خود باشند. بنیان کار زومتور بر آفرینش «اتمسفر» استوار است. او بارها بر این نکته تأکید کرده است که یک اثر معمارانه صرفاً زمانی می‌تواند از کیفیت‌های یک اثر هنری برخوردار شود که ترکیب فرم‌ها و محتواهایش، اتمسفر غنی و پرقدرتی بیافریند که بتواند تمام حواس ــ و نه فقط چشم ــ آدمی را تحت تأثیر قرار دهد و حس منزلت و آزادی، صمیمیت و سرخوشی، هماهنگی و زیبایی، و اقامت در جوار چیزها را در او برانگیزد. در بخش از کتاب به نام «جادوی امر واقعی» می‌خوانیم: «ما جادوی نقاشی و شعر، جادوی کلمه و تصویر، و جادوی افکار ناب را هم می‌شناسیم. اما من در این‌جا می‌خواهم از چیز دیگری سخن بگویم که در کار من به عنوان معمار بسیار اهمیت دارد: جادوی امر واقعی، جادوی مواد، جادوی چیزهای مادی پیرامون ما، چیزهایی که دیده می‌شوند، لمس می‌شوند، شنیده و بوییده می‌شوند. چه بسیار وقت‌ها که این جادو را تجربه کرده‌ایم: در یک محیط معمارانه یا طبیعی حاضر بوده‌ایم و در لحظه‌ای خاص، ناگهان حضور حسی را دریافته‌ایم که به واسطه عوامل آن محیط در ما شکل گرفته است، آهسته و آرام، بی آن‌که در آغاز توجه ما را به خود جلب کرده باشد».