کتاب از «چرا» تا «چگونه»

کتاب از چرا تا چگونه (سفری به درون گنجینه‌های پنهان) نوشته محمدعلی بابایی ملیکی، درباره‌ی شناخت و پرورش استعدادهای کودکان است. نویسنده، استعدادیابی را فراتر از آزمون و نمره می‌بیند و مشاهده‌ی رفتارهای روزمره، شناخت علایق و فراهم‌کردن فرصت تجربه را در مرکز بحث قرار می‌دهد. پرسش اصلی این است که خانواده و مربی چگونه می‌توانند توانایی کودک را تشخیص دهند، بی‌آنکه آینده‌ی او را به انتظارات خود محدود کنند. نشر سنجاق این کتاب را منتشر کرده است. مباحث هوش‌های چندگانه، نقاط قوت و شناخت احساسات، مسیر بحث را شکل می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از «چرا» تا «چگونه»

کتاب از چرا تا چگونه (سفری به درون گنجینه‌های پنهان) نوشته محمدعلی بابایی ملیکی، استعداد را ظرفیتی نیازمند فرصت، هدایت و تمرین معرفی می‌کند. نویسنده سه وجه «کشف»، «شکوفایی» و «زیستن با استعداد» را برای بحث در نظر گرفته است؛ این سه وجه در سراسر مطالب درهم‌تنیده‌اند و فصل‌های جداگانه نیستند. کشف، به مشاهده‌ی نشانه‌های توانمندی مربوط است؛ شکوفایی، نقش انگیزه و تمرین را روشن می‌کند؛ زیستن با استعداد نیز ارتباط توانایی‌ها با رضایت از زندگی و انتخاب‌های آینده را پیش می‌کشد. بخش‌هایی مانند «شناخت بنیادین استعداد»، «ابزارهای عملی کشف استعداد» و «شناسنامه جامع استعدادهای فرزند شما» از تعریف مفاهیم به‌سوی بررسی رفتارهای قابل‌مشاهده حرکت می‌کنند. نویسنده، مقایسه‌ی مداوم کودکان، تحمیل آرزوهای والدین، تمرکز صرف بر درس، شتاب برای نتیجه و نپذیرفتن شکست را از موانع رشد می‌داند. مسئله‌ی اصلی، پیداکردن عنوانی ثابت برای کودک نیست؛ بزرگسال باید تفاوت میان همراهی و فشار را بشناسد و برای تغییر علاقه یا مسیر نیز جا باز بگذارد.
کتاب از چرا تا چگونه (سفری به درون گنجینه‌های پنهان) در معرفی حوزه‌های توانایی، از کلمات و استدلال تا حرکت، موسیقی، ارتباط اجتماعی، خودشناسی و توجه به طبیعت پیش می‌رود. مطالب مربوط به هر حوزه، نشانه‌های رفتاری، شیوه‌های تقویت، فعالیت‌های پیشنهادی، عوامل تضعیف‌کننده و پرسش‌های خودارزیابی را کنار هم قرار می‌دهند. بخش «راهنمای خودشناسی» نیز ۱۰ نقطه‌ی قوت، ازجمله کاشف، حمایت‌گر، سازمان‌دهنده، آینده‌نگر و مسئولیت‌پذیر را برای کودکان هفت تا ۱۳ سال معرفی می‌کند. بخش هوش هیجانی، توجه را به شناخت احساسات و مدیریت واکنش‌ها می‌برد و برای گروه‌های سنی سه تا شش سال و هفت تا ۱۳ سال تنظیم شده است. نامه‌های خطاب به کودک و والدین، فضای گفت‌وگو درباره‌ی توانمندی‌ها را تکمیل می‌کنند. پیشنهادهایی مانند بازی نوبتی، نقاشی احساسات و ثبت کشف‌ها نشان می‌دهند که موضوع فقط انتخاب کلاس نیست. نویسنده، پرسش‌های مشاهده‌ای را گواه قطعی استعداد نمی‌داند و نقش بزرگسال را بیشتر در دیدن، ثبت‌کردن و فراهم‌کردن زمینه‌ی رشد تعریف کرده است. توجه به مسئولیت اخلاقی و جنبه‌های معنوی زندگی نیز در کنار پیشرفت تحصیلی و شغلی حضور دارد.

خلاصه کتاب از «چرا» تا «چگونه»

کتاب از چرا تا چگونه (سفری به درون گنجینه‌های پنهان) این ایده را دنبال می‌کند که شناخت استعداد، آغاز یک فرایند تربیتی است و به‌تنهایی نتیجه را تضمین نمی‌کند. متن، ظرفیت‌های طبیعی، محیط و تمرین هدفمند را سه عامل مؤثر در تبدیل توانایی به مهارت می‌شمارد. خانواده ابتدا رفتارهای کودک را مشاهده می‌کند، سپس فرصت‌های متناسب برای تجربه فراهم می‌آورد و پیشرفت را بدون مقایسه و سرزنش پی می‌گیرد. تمرین نیز باید بازخورد، دشواری متناسب و استراحت داشته باشد. بخش خودشناسی، کودک را به تشخیص نقاط قوت خود دعوت می‌کند و بخش هوش هیجانی، شناخت احساسات، آرام‌شدن و رعایت نوبت را به بحث می‌افزاید. پیام محوری، پرورش کودکی است که توانایی‌هایش را بشناسد، از اشتباه‌کردن نترسد و موفقیت را فقط در درآمد یا تأیید دیگران نبیند.

چرا باید کتاب از «چرا» تا «چگونه» را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از چرا تا چگونه (سفری به درون گنجینه‌های پنهان) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پرسش‌های مشاهده‌ای، توجه والدین را به نشانه‌های رفتاری توانمندی‌ها جلب می‌کنند.
• پیشنهادهای بازی و فعالیت، شناخت علاقه را به تجربه‌ی روزمره پیوند می‌دهند.
• بحث تمرین هدفمند، تفاوت تکرار صرف و تمرین همراه با بازخورد را روشن می‌کند.
• مباحث احساسات، رشد هیجانی را در کنار پرورش استعداد قرار می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب از چرا تا چگونه (سفری به درون گنجینه‌های پنهان) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که درباره‌ی علایق و توانایی‌های فرزندشان پرسش دارند.
• مربیانی که رفتارهای کودکان را در بازی و فعالیت گروهی مشاهده می‌کنند.
• خانواده‌هایی که می‌خواهند همراه کودک درباره‌ی نقاط قوت و احساسات گفت‌وگو کنند.