کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع)

کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع) حاصل پژوهش محققان بنیاد علمی فرهنگی دارالحکمة کانادا، راهنمایی برای شناخت نوشته‌های مرتبط با زندگی، اندیشه و تعالیم امام صادق است. این مجموعه به‌جای بازگویی یک زندگی‌نامه، منابع پژوهش را معرفی می‌کند و تصویری اجمالی از محتوای هریک به دست می‌دهد. انتشارات میراث شرق این کتاب را منتشر کرده است. معرفی کتاب‌ها، مقاله‌ها و پایان‌نامه‌ها در کنار نمایه‌های موضوعی و نام پدیدآورندگان، امکان پیگیری موضوع‌های مشخص را فراهم می‌کند. نکته‌ی مهم، تفاوت میان توصیف منابع و داوری درباره‌ی اعتبار آن‌هاست؛ مجموعه بر معرفی محتوای آثار تمرکز دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع)

کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع) را محققان بنیاد علمی فرهنگی دارالحکمة کانادا برای شناسایی و گردآوری پژوهش‌های مرتبط با امام ششم شیعیان تدوین کرده‌اند. موضوع اصلی، شناخت دامنه‌ی نوشته‌هایی است که زندگی، جایگاه علمی، سیره و آموزه‌های امام صادق را بررسی کرده‌اند. پدیدآورندگان، مجموعه را مأخذشناسی توصیفی معرفی کرده‌اند؛ بنابراین متن قرار نیست درباره‌ی درستی استدلال‌ها یا اعتبار همه‌ی مطالب منابع حکم صادر کند. هر مدخل، اطلاعات شناسایی اثر را همراه با گزارشی از موضوع‌ها و مباحث اصلی عرضه می‌کند. دامنه‌ی منابع به زندگی‌نامه‌های مستقل محدود نیست و نوشته‌هایی را نیز در بر می‌گیرد که بخشی از مطالبشان به امام صادق اختصاص دارد. حوزه‌های قرآن و تفسیر، حدیث، کلام، فقه و احکام، فلسفه و عرفان، اخلاق و علوم رفتاری و اجتماعی در این گستره جای دارند. این تنوع نشان می‌دهد که پژوهش درباره‌ی امام صادق چگونه میان رشته‌های مختلف توزیع شده است.
کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع) منابع را در پنج گروهِ کتاب‌های عربی و فارسی، کتاب‌های لاتین، پایان‌نامه‌ها، مقاله‌های نشریات و مقاله‌های روزنامه‌ها معرفی کرده است. مقدمه از مجموع ۳۱۶۷ پژوهش مکتوب سخن می‌گوید. بخش آغازین نیز عنوان‌هایی مانند اهداف مأخذشناسی، ساختار مأخذشناسی و صورت‌بندی متن و شیوه‌ی تدوین دارد تا منطق انتخاب و تنظیم مدخل‌ها روشن شود. ترتیب منابع بر پایه‌ی الفبای نام آثار است و نمایه‌های مؤلفان، موضوعات، ادیان، فرق و مذاهب، اشخاص و اماکن، مسیرهای دیگری برای جست‌وجو فراهم می‌کنند. نمونه‌ی مدخل‌ها از بررسی حقوق زندانیان در فقه جعفری تا مطالعه‌ی بلاغت سخنان، نامه‌ها و مناظرات امام امتداد دارد. پدیدآورندگان توضیح داده‌اند که طول بیشترِ معرفی یک اثر، لزوماً نشانه‌ی اهمیت بیشتر آن نیست. همچنین معرفی‌های برگرفته از منابع اطلاع‌رسانی را با عنوان اقتباس مشخص کرده‌اند. این توضیحات، حدود استفاده از توصیف‌ها را روشن می‌کند و مانع یکی‌گرفتنِ گزارش محتوای یک منبع با تأیید همه‌ی ادعاهای آن می‌شود.

خلاصه کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع)

کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع) بر یک نیاز پژوهشی متمرکز است: شناخت نوشته‌های موجود، پیش از ورود به مطالعه‌ی تخصصی یک موضوع. پدیدآورندگان، مشخصات منابع را گرد آورده‌اند و در توصیف هر اثر، پرسش‌ها، موضوع‌ها و مسیر بحث آن را گزارش می‌کنند. خواننده از این راه درمی‌یابد که یک پژوهش به مبانی اخلاق اختصاص دارد، پژوهشی دیگر مناسبات سیاسی را بررسی کرده است و منبعی دیگر سراغ روایت‌ها یا استدلال‌های کلامی رفته است. هدف‌های اعلام‌شده‌ی طرح، ایجاد گردایه‌ی اطلاعاتی، شناخت پژوهش‌های انجام‌شده و زمینه‌سازی برای فعالیت‌های دانشنامه‌ای و کتابخانه‌ای است. معرفی منابع در این چارچوب، مقدمه‌ای برای آسیب‌شناسی و نیازسنجی پژوهش‌ها به‌شمار می‌آید. حرف اصلی مجموعه، فراهم‌کردن امکان جست‌وجوی هدفمند میان نوشته‌های پراکنده است؛ نه جایگزین‌کردن گزارش‌های کوتاه با مطالعه‌ی اصل منابع.

چرا باید کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• توصیف مدخل‌ها، موضوع و محدوده‌ی بحث منابع را پیش از مراجعه روشن می‌کند.
• گردآوری کتاب، مقاله و پایان‌نامه، امکان شناسایی شکل‌های مختلف پژوهش را فراهم می‌سازد.
• نمایه‌های متنوع، جست‌وجوی موضوعی و پیگیری نام پژوهشگران را آسان‌تر می‌کنند.
• توضیح شیوه‌ی تدوین، به شناخت حدود اطلاعات هر معرفی کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ماخذشناسی توصیفی حضرت امام صادق (ع) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران تاریخ تشیع و معارف امام صادق.
• دانشجویانی که برای پژوهش یا پایان‌نامه به شناسایی منابع نیاز دارند.
• کتابداران و تدوین‌کنندگان کتاب‌شناسی‌های تخصصی علوم اسلامی.
• علاقه‌مندان به شناخت گستره‌ی مطالعات درباره‌ی مکتب جعفری.