کتاب غریبه

کتاب غریبه، مجموعه‌ای از شعرهای کوتاه زینب حیدری درباره‌ی دورشدن از خویشتن، تنهایی و پرسش از معنای بودن است. گوینده‌ی این شعرها میان کارهای روزمره، خاطرات و تصویر خود در آینه به‌ دنبال کسی می‌گردد که زمانی برایش آشنا بوده است. مسئله‌ی اصلی، ازدست‌دادن دیگری نیست؛ فاصله‌ای است که آرام‌آرام میان آدم و خودش شکل می‌گیرد. انتشارات کاریز خیال این مجموعه را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب غریبه

کتاب غریبه مجموعه‌شعری از زینب حیدری است که قطعه‌های کوتاهش حول تجربه‌ی ناآشنایی با خود شکل گرفته‌اند. گوینده با ضمیر «من» از احساسات، مشاهده‌ها و تردیدهایش سخن می‌گوید اما این «من» برای خودش هم چهره‌ای شناخته‌شده ندارد. گذشته، دست‌خط و خاطرات نشانه‌هایی از زندگی او هستند که دیگر احساس تعلق پیشین را ایجاد نمی‌کنند. سطرهای کوتاه و مکث‌های فراوان، پرسش‌ها را برجسته می‌کنند و میان تصویرها فاصله می‌اندازند.

آینه یکی از تصویرهای تکرارشونده‌ی مجموعه است؛ جایی که دیدن چهره لزوماً به شناختن خود نمی‌انجامد. بدن نیز گاه به خانه‌ای تشبیه می‌شود که ساکنش دیگر احساس مالکیت ندارد. این تصویرها تجربه‌ی بیگانگی را از یک مفهوم ذهنی به موقعیت‌هایی محسوس نزدیک می‌کنند. فضای غالب قطعه‌ها خلوت، پرسشگر و گاه آمیخته به هراس است. زینب حیدری به‌ جای توضیح‌دادن علت قطعی این وضعیت، لحظه‌های مواجهه با آن را ثبت کرده است؛ لحظه‌هایی که در اتاق، زیر باران یا میان جمعیت اتفاق می‌افتند. تکرار واژه‌هایی مانند «بودن»، «خود» و «سکوت» نیز پیوند میان قطعه‌ها را حفظ می‌کند.

کتاب غریبه رابطه‌ی انسان با نقش‌های اجتماعی را نیز به پرسش می‌کشد. گوینده میان تصویری که دیگران از او انتظار دارند و احساسی که در درونش تجربه می‌کند، فاصله می‌بیند. محیط کار، جمع دوستان و برخوردهای گذرا، موقعیت‌هایی برای آشکارشدن این فاصله هستند. تقابل «داشتن» و «بودن» بخشی از همین دغدغه است؛ موفقیت و دارایی در برابر پرسشی قرار می‌گیرند که به کیفیت حضور در زندگی مربوط می‌شود.

نوشتن هم جایگاهی دوگانه دارد: گوینده از کلمات برای ثبت حضورش کمک می‌گیرد اما درباره‌ی توانایی همان کلمات در بیان تجربه تردید می‌کند. سکوت نیز همیشه نشانه‌ی خالی‌بودن نیست و گاهی امکان ارتباط یا شنیدن احساسات را فراهم می‌آورد. مشاهده‌ی کودک، مرد تنها در پارک و آدم‌های خیابان، توجه گوینده را از اتاق به جهان بیرون می‌برد. مجموعه از خلال این برخوردها موضوع‌هایی مانند اصالت، انتخاب و نیاز به دیده‌شدن را پیش می‌کشد، بی‌آنکه آن‌ها را به توصیه‌هایی قطعی تبدیل کند.

چرا باید کتاب غریبه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب غریبه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تصویرهای آینه، خانه و بدن، احساس بیگانگی با خود را به تجربه‌هایی ملموس پیوند می‌دهند.
• قطعه‌ها فرصتی برای تأمل در تفاوت میان خواسته‌های درونی و نقش‌های اجتماعی فراهم می‌کنند.
• پرسش‌های گوینده درباره‌ی خاطره، انتخاب و حضور، زمینه‌ی فکرکردن به رابطه‌ی هویت و زندگی روزمره را ایجاد می‌کنند.

خواندن کتاب غریبه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب غریبه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعرهای کوتاه با مضمون تنهایی و خودشناسی.
• خوانندگانی که پرسش‌های مربوط به هویت و معنای بودن را دنبال می‌کنند.
• کسانی که به بازتاب احساس ناآشنایی با خود در شعر علاقه دارند.