کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس

کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس نوشته بهنام دارابی، نام‌ها، مکان‌ها و روایت‌های مرتبط با ایران را در عهد عتیق و عهد جدید بررسی می‌کند. موضوع فقط حضور شاهان ایرانی نیست؛ شهرهایی مانند ری، همدان و شوش نیز در سرگذشت شخصیت‌های این متون جای دارند. نویسنده میان بازخوانی روایت‌های دینی و سنجش تاریخی رویدادها تفاوت می‌گذارد و هدف اصلی پژوهش را شناخت تصویر ایران در کتاب مقدس می‌داند. سید حسن امین مقدمه‌ی این کتاب را نوشته است و انتشارات دایره المعارف ایرانشناسی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس

کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس پژوهشی درباره‌ی بازتاب سرزمین ایران، فرمانروایان، مردمان و شهرهای ایرانی در مجموعه‌ی متون مقدس یهودیان و مسیحیان است. بهنام دارابی در این پژوهش، روایت‌هایی را گرد آورده است که ماجرایشان در محدوده‌ی ایران رخ می‌دهد یا شخصیت‌هایی ایرانی در شکل‌گیری آن‌ها نقش دارند. نویسنده، کتاب مقدس را صرفاً گزارشی از وقایع گذشته در نظر نمی‌گیرد؛ این متون در کنار شرح سرگذشت‌ها، مقاصدی دینی مانند امیدبخشیدن، بیم‌دادن و معرفی الگوهای رفتاری دارند. از همین جهت، پژوهش حاضر ادعای تطبیق همه‌ی روایت‌ها با اسناد تاریخی را مطرح نمی‌کند. ارجاع به سنگ‌نبشته‌ها و منابع دیگر، در مواردی برای توضیح اختلاف نام‌ها یا ترتیب پادشاهان آمده است. مسئله‌ی محوری، شناخت تصویری است که این روایت‌ها از ایران ساخته‌اند؛ تصویری که نویسنده، بخشی از آشنایی غرب با ایران را به این تصویر مرتبط می‌داند. توجه به رواداری فرمانروایان ایرانی نیز در همین چارچوب مطرح شده است و باید به‌عنوان برداشت نویسنده از روایت‌های مورد بررسی خوانده شود.
کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس پس از مقدمه و سرآغاز، ۱۲ فصل دارد. فصل‌ها استقلال متون مورد بررسی را حفظ کرده‌اند و ترتیبشان بیشتر تابع سیر تاریخی ماجراهاست تا جایگاه هر متن در کتاب مقدس. مسیر بحث از جغرافیای تورات و نزدیک‌شدن بنی‌اسرائیل به سرزمین ماد آغاز می‌شود و به روایت‌های طوبیا، یهودیت، دوم تواریخ، عزرا، دانیال، نحمیا و استر می‌رسد. فصل‌های پایانی نیز کتاب‌های مکابیان، انجیل متی و میراث مسیحی ایران را در بر می‌گیرند. عنوان‌هایی مانند «امانتی در ری و دلداری در همدان» و «راوی رواداری کورش و جانشینانش» نشان می‌دهند که جغرافیا، زندگی روزمره و مناسبات سیاسی هم‌زمان در کانون توجه‌اند. نویسنده در بررسی روایت یهودیت، ناسازگاری‌های تاریخی را یادآور شده است و در بحث عزرا، مکاتبات، فرمان‌ها و نقش بایگانی‌های حکومتی را بررسی می‌کند. نقل بندهای کتاب مقدس و ارجاع به منابع پژوهشی، امکان دنبال‌کردن مبنای بحث‌ها را فراهم می‌آورد. فهرست نام‌ها و جای‌های ایرانی نیز در کنار کتابنامه، مسیر مراجعه به اشخاص و مکان‌های مطرح‌شده را مشخص می‌کند.

خلاصه کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس

کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس، حضور ایران را از نام رودها و سرزمین‌ها تا نقش پادشاهان و کارگزاران دنبال می‌کند. بحث نخست به جغرافیای سفر پیدایش و احتمال تطبیق بعضی رودهای نام‌برده با رودهای ایران اختصاص دارد؛ سپس تبعید بنی‌اسرائیل به شهرهای ماد، زمینه‌ی بررسی ارتباط نزدیک‌تر این مردمان با ایران می‌شود. روایت طوبیا، ری و همدان را به امانت‌داری، سفر و پناه‌یافتن پیوند می‌دهد. بخش مربوط به عزرا نیز فرمان کورش، بازگشت تبعیدیان، بازسازی معبد اورشلیم و اختلاف‌های اداری پیرامون این کار را مرور می‌کند. نویسنده از خلال این نمونه‌ها نشان می‌دهد که ایران در این متون فقط نام یک قدرت سیاسی نیست؛ سرزمینی برای دادوستد، سکونت و تعامل دینی نیز هست. تمایز میان مضمون دینی روایت‌ها و اعتبار تاریخی جزئیات، یکی از ملاحظات اصلی این بررسی است.

چرا باید کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نمونه‌های حضور شهرها و شخصیت‌های ایرانی را در متون مقدس گرد آورده است.
• خواننده با تفاوت روایت دینی و گزارش تاریخی آشنا می‌شود.
• بررسی مکاتبات و فرمان‌ها، مناسبات دربار هخامنشی و جامعه‌ی یهودی را روشن‌تر می‌کند.
• ارجاع‌ها و فهرست نام‌ها، پیگیری موضوعات را آسان‌تر می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ایران و ایرانیان در کتاب مقدس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان و مناسبات دینی.
• خوانندگانی که بازتاب ایران در عهد عتیق و عهد جدید را دنبال می‌کنند.
• پژوهشگران جغرافیای تاریخی که به نام‌های ایرانی در متون دینی توجه دارند.