کتاب ماجراهای ژژو (این قسمت؛ صرفه جویی یعنی چی؟)

کتاب ماجراهای ژژو،این قسمت: صرفه جویی یعنی چی؟ نوشته مهربان رضایی، داستان جوجه‌تیغی کنجکاوی است که معنای صرفه‌جویی را در خانه و میان کارهای روزمره کشف می‌کند. ژژو ابتدا نمی‌داند روشن‌ماندن چراغ اتاق خالی یا بازبودن پنجره هنگام کارکردن کولر چه اشکالی دارد. گفت‌وگوی او با پدر و مادرش، موضوع مصرف برق را به ارزش آب و پول پیوند می‌دهد. نشر آد این کتاب را برای کودکان نوخوان منتشر کرده است. داستان، صرفه‌جویی را به‌عنوان مراقبت از چیزهای ارزشمند معرفی می‌کند، نه صرفاً مصرف‌نکردن آن‌ها. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ماجراهای ژژو (این قسمت؛ صرفه جویی یعنی چی؟)

کتاب ماجراهای ژژو،این قسمت: صرفه جویی یعنی چی؟ از مجموعه‌ای است که مهربان رضایی برای آشنایی کودکان با مفاهیم پایه‌ی سواد مالی نوشته است. شخصیت اصلی مجموعه، جوجه‌تیغی کنجکاو و بازیگوشی به نام ژژو است که پرسش‌هایش از اتفاق‌های معمول زندگی شکل می‌گیرند. موضوع این قسمت، استفاده‌ی درست از منابع و فهمیدن تفاوت میان مصرف لازم و هدررفتن است. خانه، محل شکل‌گرفتن ماجراست و پدر و مادر، همراهان ژژو در شناخت این تفاوت هستند. نویسنده مفهوم صرفه‌جویی را از یک موقعیت مشخص آغاز کرده است: چراغ اتاق روشن مانده و پنجره هنگام کارکردن کولر باز است. ژژو علت تغییر وضعیت اتاقش را می‌پرسد و همین سؤال، زمینه‌ی توضیح بزرگ‌ترها را فراهم می‌کند. متن، توضیح‌های خود را در دل گفت‌وگوهای کوتاه جای داده است؛ بنابراین مفهوم اصلی، جدا از اتفاق‌های داستان مطرح نمی‌شود. کودک می‌تواند رابطه‌ی میان یک رفتار معمول و نتیجه‌ی آن را دنبال کند. حضور نقاشی، تلویزیون و فضای خانه نیز موضوع را به تجربه‌های آشنای مخاطب نزدیک نگه می‌دارد.
کتاب ماجراهای ژژو،این قسمت: صرفه جویی یعنی چی؟ صرفه‌جویی را محدود به کم‌خرج‌کردن نمی‌داند. توضیح مادر درباره‌ی ارزش برق و مقایسه‌ی پدر میان مصرف منابع و خرج‌کردن بی‌فکر پول، دامنه‌ی این مفهوم را گسترش می‌دهد. نکته‌ی محوری، توجه به چیزی است که مصرف می‌شود: آیا استفاده از آن ضروری است یا بدون نیاز ادامه پیدا می‌کند؟ داستان از همین پرسش کوچک برای معرفی مسئولیت در برابر منابع استفاده کرده است. لحن گفت‌وگوها محاوره‌ای است و پرسش ژژو، فرصتی برای توضیح فراهم می‌کند، نه بهانه‌ای برای سرزنش. والدین علت رفتارشان را بیان می‌کنند تا کودک فقط یک دستور را نشنود، بلکه دلیل آن را نیز بفهمد. این شیوه، موضوع مراقبت از منابع را به رابطه‌ی میان اعضای خانواده پیوند می‌زند. مخاطب نوخوان با داستانی کوتاه روبه‌روست که یک مفهوم مشخص را دنبال می‌کند و برای شناخت آن به اصطلاحات تخصصی متکی نیست. جایگاه این قسمت در مجموعه نیز روشن است: آشنایی با ارزش منابع، در کنار موضوع‌هایی مانند پول توجیبی و پس‌انداز، بخشی از یادگیری درباره‌ی مصرف و انتخاب‌های روزمره به‌شمار می‌آید.

خلاصه کتاب ماجراهای ژژو (این قسمت؛ صرفه جویی یعنی چی؟)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
ژژو در یک بعدازظهر تابستانی از تماشای تلویزیون خسته می‌شود و برای نقاشی‌کشیدن به اتاقش می‌رود. او چراغ را روشن می‌کند و پنجره را باز می‌گذارد. مادر صدایش می‌زند و ژژو از اتاق بیرون می‌رود، اما چراغ همچنان روشن می‌ماند. پدر چراغ را خاموش می‌کند و پنجره را می‌بندد. ژژو پس از برگشتن، علت این کار را می‌پرسد. پدر توضیح می‌دهد که هوا هنوز روشن است و کولر هم کار می‌کند. مادر نیز از هدررفتن چیزهایی می‌گوید که بدون استفاده روشن می‌مانند. ژژو با شنیدن این توضیح، به آب و شیوه‌ی مصرف آن فکر می‌کند. کتاب ماجراهای ژژو،این قسمت: صرفه جویی یعنی چی؟ از این گفت‌وگوی خانوادگی برای روشن‌کردن ارتباط میان مصرف برق، آب و پول استفاده می‌کند.

چرا باید کتاب ماجراهای ژژو (این قسمت؛ صرفه جویی یعنی چی؟) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ماجراهای ژژو،این قسمت: صرفه جویی یعنی چی؟:

• داستان، تفاوت میان استفاده‌ی ضروری و هدررفتن منابع را در یک موقعیت خانگی نشان می‌دهد.
• پرسش‌های ژژو فرصتی برای گفت‌وگوی والدین و کودکان درباره‌ی دلیل مصرف‌کردن فراهم می‌کنند.
• پیوند ارزش برق و آب با پول، معنای صرفه‌جویی را فراتر از کم‌خرج‌کردن معرفی می‌کند.
• متن کوتاه و گفت‌وگومحور، برای همراهی با کودکان نوخوان مناسب است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• خواندن این کتاب به کودکان نوخوان هفت‌ساله و بالاتر که درباره‌ی مصرف آب و برق سؤال دارند پیشنهاد می‌شود.
• این داستان به والدینی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند درباره‌ی صرفه‌جویی گفت‌وگو کنند.
• این اثر به مربیانی پیشنهاد می‌شود که برای معرفی ارزش منابع، داستانی کوتاه می‌خواهند.