کتاب کریم شیره ای

کتاب کریم شیره ای نوشته مهناز سید جواد جواهری، داستان زندگی مردی است که خنداندن دیگران برایش از دل فقر و ترس آغاز می‌شود. کریم در کودکی پناه چندانی ندارد اما توانایی او در تقلید و حاضرجوابی، بچه‌های محله را دورش جمع می‌کند. قصه از خانه‌ای کوچک در اطراف اصفهان راه می‌افتد و به کوچه‌های طهران و نزدیکی صاحبان قدرت می‌رسد. انتشارات صبای الوند این کتاب را منتشر کرده است. روایت، در کنار شیرین‌کاری‌های شخصیت اصلی، به خشونت، بی‌پناهی و همدلی با گرفتاران نیز توجه دارد؛ خنده در این مسیر هم وسیله‌ی گذران زندگی است و هم امکانی برای اعتراض. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کریم شیره ای

کتاب کریم شیره ای نوشته مهناز سید جواد جواهری، رمانی تاریخی بر اساس سرگذشت یکی از چهره‌های شوخ‌طبع دربار ناصرالدین‌شاه است. نویسنده به‌جای آغازکردن قصه از شهرت و حضور کریم نزد شاه، سراغ روزهایی رفته است که او هنوز میان بچه‌های محله به کریم پشه معروف است. فضای داستان را خانه‌های کوچک، گذرها، میدان‌های پررفت‌وآمد، قهوه‌خانه‌ها و مجلس‌های عروسی می‌سازند. راوی سوم‌شخص، علاوه‌بر شرح اتفاق‌ها، ترس‌ها، آرزوها و فکرهای کریم را نیز بیان می‌کند. توصیف غذا، لباس، وسایل خانه و رسم‌های جمعی، زندگی روزمره را در کنار مناسبات قدرت نشان می‌دهد. شخصیت اصلی در این فضا تنها یک آدم خندان و خنداننده نیست؛ او گرسنه می‌ماند، کتک می‌خورد، دل‌تنگ مادرش می‌شود و در جست‌وجوی کاری است که جایگاهی برایش فراهم کند. فاصله‌ی میان ظاهر خنده‌آور کریم و رنجی که تحمل می‌کند، یکی از محورهای مهم روایت است. شوخی‌ها گاهی فرصتی برای رهایی از گرفتاری هستند اما همیشه نتیجه‌ای بی‌خطر ندارند.
کتاب کریم شیره ای رابطه‌ی خنده و اقتدار را از برخوردهای کوچک و بزرگ شخصیت اصلی دنبال می‌کند. قنبرعلی‌خان، ناپدری تندخو، نخستین چهره‌ی سلطه در زندگی اوست؛ مردی که فضای خانه را ناامن کرده است. جواهر خانم نیز میان محبت به فرزند و ترس از شوهر گرفتار می‌ماند. داستان در بیرون خانه، شکل‌های دیگری از همین نابرابری را پیش می‌کشد؛ از دشواری پیداکردن کار بدون آشنا تا تهدید حاکم و رفتار مأموران با افراد بی‌پول. نویسنده در کنار این خشونت‌ها، برخوردهای یاری‌رسان را هم قرار داده است. کمک یک آشنا یا همدلی رهگذری غریبه می‌تواند جهت حرکت کریم را تغییر دهد. گفت‌وگوهای کوچه و بازار، سوءتفاهم‌ها و بداهه‌گویی‌ها سهم زیادی در پیش‌رفتن ماجرا دارند. طنز این روایت همیشه آسودگی نمی‌آورد و گاهی در مجاورت صحنه‌های تلخ قرار می‌گیرد. همین هم‌نشینی، پرسشی درباره‌ی جایگاه خنداننده پیش می‌کشد: کسی که دیگران از حضورش سرگرم می‌شوند، خودش چه اندازه امنیت و احترام دارد؟ تجربه‌ی مطالعه‌ی این رمان میان موقعیت‌های کمیک، نگرانی برای سرنوشت شخصیت و توجه به بی‌عدالتی‌های پیرامون او حرکت می‌کند.

خلاصه کتاب کریم شیره ای

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کریم در خانه‌ای فقیرانه در اطراف اصفهان بزرگ می‌شود. ناپدری‌اش او را آزار می‌دهد و مادرش، با همه‌ی دلبستگی، نمی‌تواند امنیتی پایدار برایش فراهم کند. کریم دلخوشی خود را در خنداندن بچه‌های محله پیدا کرده است اما تقلیدکردن از قنبرعلی‌خان گرفتاری تازه‌ای به‌بار می‌آورد. او پس از درگیری و فرار از خانه، همراه گاری یکی از آشنایان به اصفهان می‌رود. جست‌وجوی کار نتیجه‌ای ندارد و نمایش‌های خنده‌آورش تنها درآمدی ناچیز فراهم می‌کنند. برخورد با حاکم اصفهان نیز ماندن را دشوارتر می‌کند. کریم به امید پیداکردن فرصتی دیگر، پیاده راه طهران را در پیش می‌گیرد. شهر تازه ابتدا چیزی جز گرسنگی و سرگردانی نصیبش نمی‌کند اما ورود اتفاقی به یک عروسی و سپس کمک‌کردن به مردی گرفتار، او را به آشنایی‌هایی می‌رساند که با آرزوی هنرمندشدنش پیوند می‌خورند.

چرا باید کتاب کریم شیره ای را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کریم شیره ای را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت، مسیر شکل‌گرفتن استعداد نمایشی کریم را در دل محرومیت دنبال می‌کند.
• شوخی و حاضرجوابی، نسبت میان خنداننده و صاحبان قدرت را آشکار می‌کنند.
• توصیف گذرها، خوراک‌ها و مجلس‌ها، تصویری از زندگی روزمره در فضای قاجاری می‌سازد.
• داستان امکان فکرکردن به مرز میان سرگرمی، تحقیر و اعتراض را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب کریم شیره ای به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های تاریخی با فضای قاجاری.
• خوانندگانی که به پیوند طنز و نقد قدرت علاقه دارند.
• مخاطبانی که سرگذشت شخصیت‌های محروم و جست‌وجوی آن‌ها برای یافتن جایگاهی اجتماعی را دنبال می‌کنند.