کتاب عملیات مرصاد

کتاب عملیات مرصاد نوشته اسماعیل احمدی مقدم و محمد طیب توسط انتشارات سرو منتشر شده است. این کتاب روایت یک فرمانده از نبرد مرصاد را کنار بررسی نظامی این عملیات قرار می‌دهد. اسماعیل احمدی مقدم در جریان نبرد، سرپرست قرارگاه نجف اشرف بود و خاطراتش بخشی از تصمیم‌ها، محدودیت‌ها و وضعیت نیروهای حاضر در منطقه را بازگو می‌کند. این کتاب علاوه‌بر خاطرات، پایان‌نامه‌ی نظامی او و مجموعه‌ای از اسناد و روایت‌های دیگر را در بر دارد. موضوع محوری این مجموعه، چگونگی مقابله با حمله‌ی سازمان مجاهدین خلق پس از پذیرش قطعنامه‌ی ۵۹۸ است؛ مقابله‌ای که شناخت زمین، هماهنگی نیروها و پشتیبانی هوایی در بررسی آن جایگاه مهمی دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عملیات مرصاد

کتاب عملیات مرصاد نوشته‌ی اسماعیل احمدی مقدم و محمد طیب، خاطرات فرماندهی، مصاحبه و تحقیق نظامی را برای بررسی یک نبرد مشخص کنار هم آورده است. احمدی مقدم مشاهدات و برداشت‌های شخصی خود را از حضور در منطقه بیان می‌کند و محمد طیب در مقدمه، فرایند گردآوری مصاحبه‌ها، مطالعه‌ی مستندات و بررسی روایت‌های گوناگون را توضیح داده است. موضوع اصلی، حمله‌ی سازمان مجاهدین خلق با نام فروغ جاویدان و مقابله‌ی نیروهای ایرانی با این حمله است. نویسندگان زمینه‌ی سیاسی نبرد را به پذیرش قطعنامه‌ی ۵۹۸ و وضعیت جبهه‌ها پیوند می‌دهند. 

نگاه این مجموعه از موضع فرماندهان ایرانی شکل گرفته و مقدمه نیز دغدغه‌ی نویسندگان درباره‌ی حفظ خاطرات جنگ و مقابله با فراموشی و تحریف را بیان کرده است. بخش خاطرات، موضوع‌هایی مانند اطلاع‌یافتن از حمله، استقرار در قرارگاه، تعیین منطقه‌ی رزم یگان‌ها، وضعیت مهمات و حضور فرماندهان را دنبال می‌کند. پرسش‌های مصاحبه در تنظیم نهایی حذف شده‌اند و عنوان‌های موضوعی، مسیر مطالعه‌ی گفته‌های راوی را مشخص می‌کنند. توضیحات و پانوشت‌ها نیز برای روشن‌کردن زمینه‌ی وقایع به متن افزوده شده‌اند.

خلاصه کتاب عملیات مرصاد

روایت اصلی از وضعیت پس از پذیرش قطعنامه‌ی ۵۹۸ آغاز می‌شود؛ زمانی که حمله‌ی سازمان مجاهدین خلق، نیروهای ایرانی را با ضرورت واکنش سریع در غرب کشور روبه‌رو می‌کند. اسماعیل احمدی مقدم، آشنایی پیشین خود با منطقه‌ی چهارزبر و تجربه‌ی حضور در قرارگاه را به شرح تصمیم‌های هنگام نبرد پیوند می‌دهد. کتاب عملیات مرصاد سپس موضوع را از سطح خاطرات به بررسی توان رزمی، مسیر پیشروی، امکانات پشتیبانی و سازمان‌دهی نیروها گسترش می‌دهد. پایان‌نامه، نبرد را در سه مرحله‌ی سدکردن پیشروی و تثبیت، آفند متقابل و تعاقب بررسی کرده است. دغدغه‌ی محوری نویسندگان، ثبت جزئیات واقعه و توضیح عوامل مؤثر بر جریان عملیات است. ضمیمه‌ها نیز نشان می‌دهند که تدارکات، روایت فرماندهان دیگر و اختلاف در گزارش‌ها، بخشی از شناخت این نبرد هستند.

چرا باید کتاب عملیات مرصاد را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خاطرات سرپرست قرارگاه نجف اشرف، بخشی از تصمیم‌ها و محدودیت‌های فرماندهی در میدان نبرد را روشن می‌کند.
• پایان‌نامه‌ی نظامی، نقش زمین، سازمان رزمی و پشتیبانی را در سه مرحله‌ی عملیات بررسی می‌کند.
• ضمیمه‌ها، شناخت نبرد را به موضوع‌هایی مانند تأمین مهمات، جابه‌جایی نیروها با بالگرد و اختلاف روایت‌ها گسترش می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• علاقه‌مندان به تاریخ جنگ ایران و عراق که خواهان شناخت جزئیات عملیات مرصاد هستند.
• پژوهشگران تاریخ شفاهی که رابطه‌ی خاطرات فرماندهان و اسناد نظامی را بررسی می‌کنند.
• خوانندگان مباحث نظامی که به نقش جغرافیا، تدارکات و هماهنگی نیروها در نبرد علاقه دارند.