کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای

کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای نوشته زهره مسکنی، ماجرای شهرزاد و سپهر است که پس از یک بازی فضایی، با پرسشی درباره‌ی پسماندها روبه‌رو می‌شوند: چرا نباید پوست میوه‌ها را با کاغذ و پلاستیک مخلوط کرد؟ یک مورچه‌ی فضایی، آشنایی آن‌ها با پاسخ این سؤال را به سفری در شهر مورچه‌ها تبدیل می‌کند. این داستان برای کودکان هفت‌ساله و بزرگ‌تر، موضوع بازیافت را به بازی، کشف و همکاری پیوند می‌دهد. مهتا اسفندیاری تصویرگری این کتاب را بر عهده داشته و انتشارات سیمای شرق این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای

کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای از یک موقعیت آشنا در خانه آغاز می‌شود و به دنیایی خیالی راه پیدا می‌کند. زهره مسکنی، بازی دو کودک با وسایل دورریختنی را نقطه‌ی شروع داستان قرار داده است. بطری پلاستیکی، قوطی فلزی و کاغذهای رنگی ابتدا اجزای یک سفینه هستند و پس از شکستن سفینه، به وسایلی تبدیل می‌شوند که باید جمع‌آوری شوند. همین تغییر، زمینه‌ی طرح مسئله‌ی اصلی را فراهم می‌کند: چیزهایی که دیگر به کار یک بازی نمی‌آیند، لزوماً بی‌ارزش نیستند. شهرزاد و سپهر نام پسماند تر و خشک را می‌دانند، اما دلیل جدا نگه‌داشتن آن‌ها را نمی‌شناسند. داستان میان دانستن یک اصطلاح و فهمیدن معنای آن فاصله می‌گذارد. موراه، مورچه‌ای با لباس نقره‌ای و کلاهی درخشان، نقش راهنمای کودکان را بر عهده می‌گیرد. حضور این مسافر فضایی، کنجکاوی درباره‌ی یک کار روزمره را به انگیزه‌ی حرکت در ماجرا تبدیل می‌کند.
کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای برای توضیح بازیافت و تفکیک از مبدأ، از تفاوت محیط‌ها کمک می‌گیرد. تونل آلوده و بدبو در برابر فضای خشک و مرتب قرار دارد؛ کودکان نتیجه‌ی مخلوط‌شدن پسماندها را از خلال بو، آلودگی و وضعیت انبارها درک می‌کنند. گفت‌وگو با مورچه‌ها نیز روشن می‌کند که شیرابه چگونه مواد خشک را آلوده می‌کند و بازیافت را دشوارتر می‌سازد. شهر زیرزمینی فقط محلی برای دریافت اطلاعات نیست؛ کار جمعی، کمک‌خواستن و تشویق رفتار مسئولانه هم در زندگی ساکنانش دیده می‌شود. صداهای ناگهانی، شکاف روشن دیوار و رفت‌وآمد مورچه‌ها، حال‌وهوای ماجراجویانه‌ی قصه را شکل می‌دهند. موضوع محیط‌زیست در این میان از زندگی کودک جدا نمی‌ماند و به اتاق بازی، آشپزخانه و همکاری اعضای خانواده مربوط می‌شود. تصویرگری نیز در کنار ماجرای شخصیت‌ها حضور دارد. محور تجربه‌ی خواندن، دنبال‌کردن کودکانی است که از شناختن نام مواد دورریختنی، به فهمیدن پیامد رفتار خود نزدیک می‌شوند؛ تغییری که داستان آن را از مسیر مشاهده و پرسش پیش می‌برد، نه صرفاً بیان یک دستور.

خلاصه کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
شهرزاد و سپهر برای عروسک‌هایشان سفینه‌ای از بطری، قوطی و کاغذ می‌سازند. پایان بازی، اتاقی شلوغ و سفینه‌ای شکسته باقی می‌گذارد. بچه‌ها هنگام خوردن میوه تصمیم می‌گیرند پسماندهای خشک را از پوست میوه‌ها جدا کنند، اما هنوز نمی‌دانند مخلوط‌شدن این دو چه مشکلی ایجاد می‌کند. صدای خش‌خش از پشت کمد و نوری در شکاف دیوار، توجه آن‌ها را جلب می‌کند. موراه، مورچه‌ای فضایی، از راه می‌رسد و آن‌ها را به سفری غیرمنتظره دعوت می‌کند. کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای ماجرا را در تونل‌ها و انبارهای شهر مورچه‌ها ادامه می‌دهد؛ جایی که مواد دورریختنی ارزش تازه‌ای پیدا می‌کنند. دو کودک در این گردش با محیط‌های متفاوت و مورچه‌های مشغول کار روبه‌رو می‌شوند و کم‌کم رابطه‌ی میان جداسازی پسماند، امکان استفاده‌ی دوباره از مواد و پاکیزگی محیط را می‌فهمند.

چرا باید کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان، دلیل جداکردن پسماند تر و خشک را از طریق مشاهده‌ی پیامدهای مخلوط‌شدن آن‌ها توضیح می‌دهد.
• سفر خیالی به شهر مورچه‌ها، موضوع بازیافت را به ماجرایی برای کودکان تبدیل می‌کند.
• همکاری شخصیت‌ها، زمینه‌ای برای گفت‌وگوی خانوادگی درباره‌ی مسئولیت مشترک در پاکیزگی محیط فراهم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مورچه ای با کلاه ستاره ای به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کودکان هفت‌ساله و بزرگ‌تر که به سفرهای خیالی و موجودات کوچک علاقه دارند.
• خانواده‌هایی که می‌خواهند درباره‌ی جداسازی پسماند با کودکان گفت‌وگو کنند.
• مربیانی که برای آشنایی کودکان با بازیافت، داستان می‌جویند.