کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه

کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه حاصل گردآوری، تدوین و نگارش عبداللطیف راشدی است و رابطه‌ی رشد ذهن کودک را با یادگیری و آموزش بررسی می‌کند. پرسش محوری این کتاب تفاوت شیوه‌ی فکرکردن کودکان و بزرگسالان است؛ تفاوتی که خطای کودک را از نشانه‌ی ندانستن به فرصتی برای شناخت استدلال او تبدیل می‌کند. مباحث از زندگی و اندیشه‌های پیاژه آغاز می‌شوند و به سازه‌انگاری، مراحل رشد شناختی، برنامه‌ی درسی و تربیت اخلاقی می‌رسند. انتشارات خانه اندیشه زحل این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه

کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه مجموعه‌ای از مباحث روان‌شناسی رشد و تعلیم‌وتربیت را حول اندیشه‌های این روان‌شناس گرد آورده است. عبداللطیف راشدی بحث را از مسیر زندگی و فعالیت‌های پژوهشی پیاژه آغاز کرده است تا زمینه‌ی شکل‌گیری پرسش‌های او درباره‌ی شناخت روشن شود. توجه پیاژه به پاسخ‌های اشتباه کودکان در آزمون‌ها، نقطه‌ی مهم این معرفی است: پاسخ نادرست می‌تواند از شیوه‌ای متفاوت برای فهم مسئله خبر دهد. مباحث سپس به سازه‌انگاری و نقش فعال یادگیرنده می‌رسند. کودک در این تلقی، دریافت‌کننده‌ی صرف اطلاعات نیست؛ تجربه‌های خود را سازمان می‌دهد و برداشت‌های پیشین را هنگام مواجهه با موقعیت تازه تغییر می‌دهد. مفاهیمی مانند طرحواره، جذب، سازگاری و تعادل‌یابی، توضیح می‌دهند که این تغییر چگونه رخ می‌دهد. چهار مرحله‌ی حسی‌حرکتی، پیش‌عملیاتی، عملیات عینی و عملیات صوری نیز چارچوب بحث درباره‌ی تحول شناخت هستند. متن تفاوت میان کارکرد حواس، بازنمایی نمادین، استدلال درباره‌ی امور ملموس و اندیشیدن به فرضیه‌ها را توضیح داده است. این مباحث، شناخت را صرفاً انباشته‌شدن دانسته‌ها در نظر نمی‌گیرند و تغییر کیفیت تفکر را برجسته می‌کنند.
کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه در بخش‌های آموزشی، فاصله‌ی میان نظریه‌ی رشد و موقعیت کلاس درس را موضوع بحث قرار می‌دهد. عنوان‌هایی مانند «برنامه درسی و نظریه‌های یادگیری»، «کاربردهای آموزشی نظریه پیاژه» و «کاربردهای نظریه پیاژه در یادگیری حساب» جهت این مباحث را نشان می‌دهند. متن، انتخاب محتوا، تعیین هدف، شیوه‌ی تدریس و ارزیابی را به سطح رشد ذهنی دانش‌آموز مرتبط می‌داند. مشاهده و مصاحبه نیز در کنار آزمون کتبی مطرح شده‌اند تا شناخت توانایی کودک به نمره محدود نماند. چرخه‌ی یادگیری شامل کشف، ارائه‌ی مفهوم و کاربرد مفهوم، نمونه‌ای از پیوند این مباحث با تدریس است. بخش‌های دیگر به رشد اخلاقی، ارزشی و دینی در نوجوانی و جوانی اختصاص دارند؛ مقایسه‌ی مراحل رشد از منظر قرآن و روان‌شناسی پیاژه نیز در فهرست مباحث آمده است. متن علاوه‌بر معرفی دیدگاه‌ها، نقدهایی درباره‌ی سازه‌انگاری و نظریه‌ی شناختی مطرح کرده است؛ ازجمله دشواری پیش‌بینی رفتار یادگیرنده و روشن‌نبودن جزئیات تأثیر محیط بر تغییر ساختارهای شناختی.

خلاصه کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه

کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه یادگیری را حاصل تعامل میان کودک و محیط معرفی می‌کند. کودک تجربه‌های تازه را در قالب‌های ذهنی موجود جای می‌دهد یا برای فهم موقعیت ناآشنا، این قالب‌ها را اصلاح می‌کند. بلوغ عصبی، تجربه، تعامل اجتماعی و تعادل‌یابی در توضیح این فرایند نقش دارند. بحث آموزشی از همین‌جا شکل می‌گیرد: محتوای درس باید با توانایی شناختی یادگیرنده تناسب داشته باشد. نمونه‌ی تدریس مساحت مستطیل نشان می‌دهد که دانش‌آموز ابتدا با ابزار و فعالیت گروهی مسئله را بررسی می‌کند، سپس به رابطه‌ی طول و عرض می‌رسد و مفهوم آموخته‌شده را در مسائل دیگر به کار می‌گیرد. پیام محوری این کتاب، اهمیت مسیر رسیدن کودک به پاسخ است؛ پاسخ درست به‌تنهایی تصویر کافی از فهم او نمی‌دهد. معلم نیز ضمن فراهم‌کردن فرصت کشف، وظیفه‌ی هدایت فعالیت‌ها و توجه به تفاوت‌های رشد را بر عهده دارد.

چرا باید کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مفاهیم طرحواره و تعادل‌یابی را در ارتباط با تجربه‌های کودک توضیح می‌دهد.
• پیوند مراحل رشد شناختی با انتخاب محتوا و ارزیابی آموزشی را نشان می‌دهد.
• نمونه‌ی تدریس ریاضی، کارکرد چرخه‌ی یادگیری را مشخص می‌کند.
• نقدهای نظریه، فرصت بررسی محدودیت‌های دیدگاه پیاژه را فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب جستاری در منظومه فکری - تربیتی ژان پیاژه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان علاقه‌مند به تناسب تدریس با رشد ذهنی دانش‌آموزان.
• دانشجویان روان‌شناسی و علوم تربیتی علاقه‌مند به نظریه‌ی پیاژه.
• مربیان پیگیر مباحث رشد شناختی و تربیت اخلاقی کودکان.