کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع)

کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع) (مجموعه مقالات منتخب استان ها)، مجموعه‌ای از پژوهش‌های نویسندگان مختلف درباره‌ی پیوند باور دینی و رفتار فردی و اجتماعی است. دبیرخانه‌ی دائمی جشنواره بین‌المللی امام رضا (ع) این مجموعه را گرد آورده و علی شریفی ویراستار علمی این کتاب است. انتشارات بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا علیه السلام این کتاب را منتشر کرده است. مقاله‌ها نشان می‌دهند که موضوعاتی مانند بخشندگی، آراستگی و فروتنی چگونه در گزارش‌های مربوط به زندگی امام رضا معنا پیدا می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع)

کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع) حاصل مشارکت چند پژوهشگر است؛ علیرضا مبصر، بهارک بسامی، گلی حجتی فر، علی صحبت لو، زهرا جعفری، مریم کتابی، شهرزاد کتابی، مدینه اکبری و سیدمهدی نریمانی نویسندگان مقاله‌های این مجموعه‌اند. این کتاب هفت مقاله دارد که موضوعاتشان از رفتار با مردم تا تربیت اخلاقی، علم و دانش و نام‌ها و القاب امام رضا امتداد یافته است. «سیره اخلاقی و رأفت امام رضا در برخورد با مردم»، «اخلاق امام رضا از نگاه روایات»، «علم و دانش امام رضا» و «تربیت اخلاقی از دیدگاه امام رضا» از عنوان‌های مجموعه هستند. مقاله‌ها در بستر برنامه‌های پژوهشی جشنواره بین‌المللی امام رضا گردآوری شده‌اند. نویسندگان، گزارش‌های زندگی و سخنان نقل‌شده از امام رضا را مبنای توضیح مفاهیم اخلاقی قرار داده‌اند. چکیده، مقدمه، دسته‌بندی موضوعی و ارجاع به منابع، شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب را در مقاله‌های آغازین شکل می‌دهند. منابعی مانند قرآن، عیون اخبارالرضا، اصول کافی و بحارالانوار نیز پشتوانه‌ی نقل‌ها و توضیحات این مقاله‌ها هستند. نویسندگان به‌جای محدودکردن بحث به تعریف فضیلت‌ها، نمونه‌هایی از رفتار را کنار مباحث مفهومی آورده‌اند.
کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع) اخلاق را هم در نسبت انسان با خویشتن و خدا بررسی می‌کند و هم در مناسبات میان انسان‌ها. شکرگزاری، اخلاص، زهد، فروتنی و پرهیز از خودستایی در کنار انفاق، ادای قرض، صله‌رحم و مهمان‌نوازی قرار گرفته‌اند. این هم‌نشینی نشان می‌دهد که نویسندگان، دینداری را از مسئولیت در برابر دیگران جدا نمی‌بینند. یکی از بحث‌های قابل‌تأمل، تمایز میان زهد و ظاهر زندگی است؛ مقاله‌ها آراستگی را لزوماً مخالف دل‌نبستن به دارایی نمی‌دانند. بحث دانش نیز دو وجه دارد: سخنان امام رضا درباره‌ی ارزش آموختن و گزارش‌هایی از جایگاه علمی ایشان. نویسندگان این موضوع را در پیوند با ترویج و گسترش دانش بررسی کرده‌اند. این مجموعه از منظر اعتقادی شیعه نوشته شده است و گزارش‌های تاریخی و روایی را در همین چارچوب تفسیر می‌کند. خواننده در مواجهه با مطالب، با مجموعه‌ای از موضوعات مرتبط روبه‌رو می‌شود که هریک از زاویه‌ای به رابطه‌ی ایمان، منش و رفتار اجتماعی نظر دارند.

خلاصه کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع)

کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع) بر این ایده استوار است که تربیت اخلاقی تنها از مسیر بیان دستورها پیش نمی‌رود؛ رفتار الگوهای دینی نیز در شکل‌گیری منش انسان نقش دارد. مقاله‌های آغازین، مهربانی را در توجه به نیاز دیگران، حفظ آبروی نیازمند و خودداری از تحقیر افراد توضیح می‌دهند. نویسندگان، شکرگزاری را فراتر از سپاس زبانی می‌دانند و قدردانی از واسطه‌های رسیدن نعمت را نیز بخشی از این وظیفه معرفی می‌کنند. بحث مصرف، بر فاصله‌گرفتن از دو سوی اسراف و سخت‌گیری در هزینه‌های زندگی متمرکز است. پیوند خویشاوندی نیز در کنار گذشت و بردباری معنا می‌یابد. مجموعه در ادامه، ارزش دانش و کوشش برای گسترش آگاهی را به تصویر اخلاقی امام رضا اضافه می‌کند. پیام مشترک این مباحث، پیوستگی اعتقاد، عمل و مسئولیت‌پذیری است؛ فضیلت باید در تصمیم‌ها و مناسبات روزمره نمود پیدا کند.

چرا باید کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• دسته‌بندی اخلاق فردی و اجتماعی، نسبت میان خودسازی و رفتار با دیگران را روشن می‌کند.
• نمونه‌های مربوط به آداب معاشرت، مصداق‌های احترام به شأن انسان را نشان می‌دهند.
• ارجاع‌های مقاله‌ها، سرنخ‌هایی برای پیگیری موضوعات در منابع روایی فراهم می‌کنند.
• بحث آراستگی و زهد، تفاوت ظاهر زندگی و وابستگی به دارایی را توضیح می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب اخلاق و آداب از منظر امام رضا (ع) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به سیره‌ی اخلاقی امام رضا و معارف رضوی.
• خوانندگانی که درباره‌ی نسبت باور دینی و روابط اجتماعی مطالعه می‌کنند.
• دانشجویان و پژوهشگران علاقه‌مند به مقاله‌های موضوعی درباره‌ی اخلاق اسلامی و تربیت دینی.