کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند

کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند نوشته لوئیس میگوئل روندن گارسیا و ترجمه احمد برجعلی، حسن طاهری و رضا نیکنام است که انتشارات ابن سینا آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از مسئله‌های مهم سالمندی می‌پردازد: فاصله میان تنها بودن، انزوای اجتماعی و احساس‌تنهایی. نویسنده با نگاهی بین‌رشته‌ای، از تعریف و گونه‌شناسی این تجربه شروع می‌کند و سپس به مدل‌های توضیحی، نقش روابط اجتماعی، سالمندی فعال، طراحی مداخله و ابزارهای سنجش می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند

کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند نوشته لوئیس میگوئل روندن گارسیا، تنهایی را نه به‌عنوان یک وضعیت یکدست، بلکه به‌صورت پدیده‌ای چندوجهی بررسی می‌کند که با زندگی فردی، روابط اجتماعی، شرایط فرهنگی و تجربه‌ی سالمندی گره خورده است. متن از همان فصل‌های آغازین نشان می‌دهد که میان تنها زندگی‌کردن، انزوای اجتماعی و احساس‌تنهایی تفاوت وجود دارد و همین تمایز، پایه‌ی فهم دقیق‌تر مسئله است. نویسنده سالمندی را نیز صرفاً دوره‌ای وابسته به بیماری یا ناتوانی نمی‌بیند و بر این نکته تکیه دارد که کیفیت زندگی سالمندان به ابعاد روانی، اجتماعی و عاطفی هم وابسته است.
کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند در ۸ فصل تنظیم شده و دامنه‌ی بحث آن از مفهوم‌سازی تا پیشگیری و مداخله امتداد پیدا می‌کند. فصل نخست به مفهوم، گونه‌شناسی و ویژگی‌های احساس‌تنهایی می‌پردازد و انواعی مانند تنهایی عاطفی، اجتماعی، گذرا، مزمن و وجودی را از هم جدا می‌کند. فصل دوم مدل‌های توضیحی، به‌ویژه رویکردهای شناختی، تعاملی، روان‌پویشی و وجودگرایانه را کنار هم می‌گذارد تا روشن شود این تجربه چگونه شکل می‌گیرد و چرا در افراد مختلف یکسان نیست. در فصل‌های بعدی، علوم اعصاب، سالمندی فعال، نقش روابط اجتماعی در کیفیت زندگی، وضعیت گروه‌هایی مانند مهاجران، زنان و افراد وابسته، طراحی برنامه‌های همراهی و پیشگیری و نیز ابزارهای اندازه‌گیری مطرح می‌شوند.
کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند فقط به توصیف مسئله بسنده نمی‌کند و از دل بحث‌های نظری، به سمت فهم موقعیت‌های واقعی سالمندان حرکت می‌کند؛ موقعیت‌هایی مانند بازنشستگی، دگرگونی ساختار خانواده، کاهش شبکه‌های حمایتی، جابه‌جایی محل زندگی یا از دست‌دادن پیوندهای نزدیک. در این مسیر، متن نشان می‌دهد که احساس‌تنهایی همیشه نتیجه‌ی کمبود تعداد رابطه‌ها نیست و گاهی از کیفیت پایین پیوندها یا ناتوانی در تجربه‌ی تعلق شکل می‌گیرد. همین نگاه باعث شده این کتاب هم برای شناخت ابعاد مفهومی موضوع مفید باشد و هم برای آشنایی با شیوه‌های ارزیابی و مداخله، تصویری روشن و چندلایه ارائه دهد.

خلاصه کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند

کتاب از این پرسش آغاز می‌کند که احساس‌تنهایی در سالمندی دقیقاً چیست و چرا نباید آن را با تنها بودن یا انزوای اجتماعی یکی دانست. سپس نشان می‌دهد که این تجربه می‌تواند عاطفی، اجتماعی، گذرا، مزمن یا وجودی باشد و هر شکل آن، زمینه‌ها و پیامدهای متفاوتی دارد.
نویسنده در ادامه، نقش تغییرات جمعیتی، دگرگونی خانواده، سن‌گرایی، کاهش حمایت اجتماعی و کیفیت روابط را در شکل‌گیری این وضعیت بررسی می‌کند. بعد از بخش‌های مفهومی، بحث به مدل‌های توضیحی، یافته‌های علوم اعصاب، ایده‌ی سالمندی فعال، برنامه‌های همراهی و ابزارهای سنجش می‌رسد. حاصل کار، ترسیم تصویری است که در آن احساس‌تنهایی فقط یک حس شخصی نیست، بلکه مسئله‌ای مرتبط با محیط، رابطه، معنا و شیوه‌ی زندگی نیز هست.

چرا باید کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب میان تنها بودن، انزوای اجتماعی و احساس‌تنهایی مرز روشنی می‌گذارد و از خلط این مفاهیم جلوگیری می‌کند.
• خواننده با انواع مختلف احساس‌تنهایی در سالمندی آشنا می‌شود و می‌تواند تفاوت تنهایی عاطفی، اجتماعی، گذرا و مزمن را بهتر تشخیص دهد.
• این اثر نشان می‌دهد که مسئله‌ی تنهایی فقط به تعداد رابطه‌ها مربوط نیست و کیفیت پیوندها نیز نقش تعیین‌کننده دارد.
• کتاب پیوند میان سالمندی، تغییرات خانوادگی، سن‌گرایی و کاهش شبکه‌های حمایتی را به‌صورت منظم توضیح می‌دهد.
• بخش‌های مربوط به سالمندی فعال، همراهی اجتماعی و طراحی مداخله، مسیرهای پیشگیری و کاهش احساس‌تنهایی را قابل‌فهم‌تر می‌کنند.
• معرفی ابزارها و مقیاس‌های ارزیابی، این کتاب را برای کسانی که می‌خواهند موضوع را دقیق‌تر بسنجند، کاربردی‌تر می‌کند.
• نگاه بین‌رشته‌ای اثر کمک می‌کند موضوع از زاویه‌های روان‌شناختی، اجتماعی، پزشکی و عصب‌شناختی کنار هم دیده شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب احساس تنهایی در افراد سالمند به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند با ابعاد روان‌شناختی و اجتماعی سالمندی دقیق‌تر آشنا شوند.
• مشاوران، روان‌شناسان و فعالان حوزه‌ی سالمندی که با مسئله‌ی انزوا و کاهش پیوندهای اجتماعی سروکار دارند.
• مراقبان و اعضای خانواده‌ی سالمندانی که می‌خواهند تفاوت میان تنها بودن و احساس‌تنهایی را بهتر درک کنند.
• خوانندگانی که به موضوع سالمندی فعال، کیفیت زندگی و نقش روابط اجتماعی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی سن‌گرایی، تغییرات خانواده و اثر آن‌ها بر زندگی سالمندان شناخت منظم‌تری به‌دست آورند.