کتاب نواحی بهبود کسب و کار شهری و تناقضات مکان سازی

کتاب نواحی بهبود کسب و کار شهری و تناقضات مکان سازی (شهرسازی بی آی‌دی در واشنگتن دی.سی.) نوشته‌ سوزانا اف. شالر و ترحمهٔ سعید زنگنه شهرکی و فاطمه ملاح زاده توسط انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است. این اثر رابطه‌ی رونق اقتصادی محله‌ها و حق ساکنان بر فضای شهری را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که نظافت، امنیت و جذابیت خیابان‌ها تنها بخشی از ماجرای بازسازی شهر است؛ قدرت تصمیم‌گیری و امکان ماندن در محله نیز اهمیت دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نواحی بهبود کسب و کار شهری و تناقضات مکان سازی

کتاب نواحی بهبود کسب و کار شهری و تناقضات مکان سازی (به انگلیسی: Dc DBusiness Improvement Districts and the Contradictions of Placemaking bID urbanism in washington) نواحی بهبود کسب‌وکار یا بی‌آی‌دی‌ها را فراتر از نهادهایی برای زیباسازی خیابان معرفی می‌کند. سوزانا اف. شالر این نواحی را در پیوند با حکمرانی شهری، بازار املاک و مشارکت عمومی ـ خصوصی بررسی کرده است. بی‌آی‌دی‌ها محدوده‌های جغرافیایی مشخصی هستند که هزینه‌های دریافتی از مالکان در آن‌ها صرف خدماتی مانند نظافت، امنیت و بازاریابی می‌شود. 

مسئله‌ی نویسنده، گسترش نفوذ این نهادها به تصمیم‌های مربوط به کاربری زمین، حمل‌ونقل و بازسازی است. مالکان در مدیریت این نواحی جایگاه تعیین‌کننده‌ای دارند؛ ساکنان و دیگر استفاده‌کنندگان از فضای عمومی لزوماً از قدرت مشابهی برخوردار نیستند. پژوهش، تحلیل نظری و تاریخی را در کنار تجربه‌های محلی قرار می‌دهد. مصاحبه‌ها، بحث‌های گروهی و کارگاه‌های نقشه‌برداری نیز در شکل‌گیری پژوهش نقش داشته‌اند. محله‌های آدامز مورگان و مونت‌پلیزنت بستر بررسی تعارض میان هویت محلی و توسعه‌ی اقتصادی هستند. خاطره، تعلق، تنوع قومی و حضور کسب‌وکارهای کوچک در این بررسی اهمیت دارند. نویسنده می‌پرسد کدام تصویر از محله حفظ می‌شود و کدام تجربه‌ها در بازسازی هویت شهری کنار گذاشته می‌شوند.

کتاب نواحی بهبود کسب‌وکار شهری و تناقضات مکان‌سازی در هشت فصل و سه بخش اصلی تنظیم شده است. بخش نخست به مبانی نظری بی‌آی‌دی‌ها می‌پردازد و موضوعاتی مانند نقش سیاسی این نهادها و ارتباط مکان‌سازی با حق به شهر را بررسی می‌کند. بخش دوم، جایگاه بی‌آی‌دی‌ها در برنامه‌ریزی شهری و تحولات محله‌های واشنگتن را شرح می‌دهد. بخش سوم نیز بر سیاست‌های محلی در شکل‌گیری و اداره‌ی این نهادها تمرکز دارد و مسائلی مانند تعارض هویت‌های محله‌ای و نقش بی‌آی‌دی‌ها در جداسازی شهری را بررسی می‌کند. 

کتاب مکان‌سازی را فراتر از طراحی محیط می‌داند و رویدادهای فرهنگی، الگوهای مصرف و بازاریابی محله را نیز در شکل‌گیری هویت مکان مؤثر می‌شمارد. نویسنده با بررسی تعارض میان حضور اجتماعات محلی و منافع اقتصادی، پیامدهای رشد شهری را برای جابه‌جایی جمعیت، دسترسی به فضای عمومی و عدالت اجتماعی تحلیل می‌کند.

خلاصه کتاب نواحی بهبود کسب و کار شهری و تناقضات مکان سازی

شالر استدلال می‌کند که بی‌آی‌دی‌ها را نمی‌توان صرفاً ارائه‌دهنده‌ی خدمات تکمیلی شهری دانست. این نهادها در کنار دولت و سازمان‌های خصوصی، جهت توسعه و تصویر مطلوب از زندگی شهری را شکل می‌دهند. استدلال نخست این کتاب به تمرکز قدرت بر منافع صاحبان املاک مربوط است؛ چنین تمرکزی می‌تواند الگوهای محرومیت و جابه‌جایی را تقویت کند. استدلال دوم نشان می‌دهد که مکان‌سازی کارآفرینانه، گروه‌های کم‌قدرت‌تر را در تعریف هویت محله به حاشیه می‌راند. استدلال سوم، غلبه‌ی ارزش تجاری بر روابط اجتماعی محله را بررسی می‌کند. 

نظریه‌ی انتخاب عمومی نیز در این میان نقد می‌شود؛ امکان انتخاب محل زندگی، بدون توجه به تفاوت قدرت خرید و سابقه‌ی تبعیض، نشانه‌ی کافی برای مشارکت برابر نیست. پیام محوری کتاب، ضرورت ارزیابی باززنده‌سازی از منظر توزیع قدرت و منافع است، نه فقط افزایش سرمایه‌گذاری و جذابیت محیط.

چرا باید کتاب نواحی بهبود کسب و کار شهری و تناقضات مکان سازی را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• این کتاب سازوکار تأمین هزینه و تصمیم‌گیری در بی‌آی‌دی‌ها را توضیح می‌دهد.
• بررسی واشنگتن، پیوند بازاریابی محله و تغییر ترکیب اجتماعی شهر را روشن می‌کند.
• بحث حق به شهر، معیاری برای سنجیدن سهم گروه‌های مختلف از توسعه فراهم می‌کند.
• تجربه‌های محلی نشان می‌دهند که بهبود ظاهر محیط لزوماً به معنای حفظ تعلق ساکنان نیست.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران شهرسازی علاقه‌مند به حکمرانی شهری و اقتصاد سیاسی فضا پیشنهاد می‌شود.
• خواندن این کتاب برای برنامه‌ریزان و مدیران شهری که پیامدهای مشارکت عمومی ـ خصوصی را بررسی می‌کنند، مناسب است.
• این کتاب به فعالان محلی و خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی مسکن، جابه‌جایی ساکنان و حفظ هویت محله‌ها را دارند.