کتاب اوا براون

کتاب اوا براون (زندگی با هیتلر) نوشته هایکه بی. گورتماکر، زندگی زنی را بررسی می‌کند که رابطه‌اش با رهبر آلمان نازی، او را در مرکز قدرت قرار داد اما تصویر تاریخی‌اش اغلب در حاشیه ماند. نویسنده به‌جای محدودکردن این رابطه به ماجرایی عاطفی، پیوندهای خانوادگی، شغلی و سیاسی اوا را دنبال کرده است. پرسش اصلی این است که زندگی خصوصی در کنار یک دیکتاتور، تا چه اندازه می‌تواند از سیاست جدا باشد. هوشنگ جیرانی مترجم این کتاب است و انتشارات جمهوری این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اوا براون

کتاب اوا براون نوشته هایکه بی. گورتماکر، زندگی‌نامه‌ای تاریخی است که جایگاه شخصیت اصلی خود را میان مناسبات شخصی و سازوکار قدرت بررسی می‌کند. نویسنده تصویر رایج زنی بی‌اهمیت و بی‌علاقه به سیاست را موضوع پرسش قرار داده است؛ تصویری که صرف حضور در زندگی خصوصی هیتلر را دلیلی برای بیرون‌ماندن از بررسی تاریخی می‌داند. اوا در این بررسی، نه صرفاً معشوقه‌ی یک رهبر سیاسی بلکه عضوی از محیطی اجتماعی است که دسترسی، وفاداری و وابستگی در مناسباتش نقش دارند. علایق او به عکاسی، مد، سینما، سفر و ورزش نیز در کنار الگوی زن مطلوب ایدئولوژی نازی قرار می‌گیرد تا فاصله‌ی میان زندگی شخصی و تصویر رسمی روشن‌تر شود. نویسنده رابطه‌ی عاطفی را از زمینه‌ی اجتماعی جدا نمی‌کند؛ پرسش درباره‌ی انتخاب‌ها و موقعیت اوا، همواره به شناخت اطرافیان و محیط زندگی او وابسته است. بخش نخست، ملاقات، فصل‌هایی با عنوان استودیو هاینریش هوفمان، مونیخ پس از جنگ جهانی اول، خانواده‌ی براون و صعود به قدرت در کنار هیتلر دارد. این فصل‌ها آشنایی دو شخصیت را در کنار وضعیت شهر، پیشینه‌ی خانوادگی و محیط کاری اوا توضیح می‌دهند.
کتاب اوا براون همچنین فرصتی برای مشاهده‌ی شیوه‌ی سنجش روایت‌های تاریخی فراهم می‌کند. گورتماکر خاطرات، نامه‌ها، عکس‌ها و شهادت‌های اطرافیان را صرفاً کنار هم نمی‌چیند؛ او درباره‌ی منشأ اطلاعات، تناقض گفته‌ها و انگیزه‌ی شاهدان سؤال می‌کند. روایت مشهور نخستین دیدار اوا و هیتلر، نمونه‌ای از همین بررسی است: جزئیاتی که بارها بازگو شده‌اند، لزوماً پشتوانه‌ای قطعی ندارند. هاینریش هوفمان نیز شخصیتی محوری در این بررسی است؛ عکاسی که هم کارفرمای اوا بود و هم به حلقه‌ی نزدیک هیتلر دسترسی داشت. فعالیت او نشان می‌دهد عنوان شغلی غیررسمی، الزاماً به‌معنای بی‌اهمیتی سیاسی نیست. نویسنده ادعاهای هوفمان درباره‌ی غیرسیاسی‌بودنش را در کنار نقش تبلیغاتی، منافع اقتصادی و کوشش او برای تبرئه‌ی خود می‌سنجد. بررسی تفاوت مسیر خواهران براون نیز نشان می‌دهد روابط خانوادگی چگونه با فرصت‌های شغلی و امتیازهای ناشی از نزدیکی به قدرت گره می‌خورند. حاصل این بررسی، معرفی محیطی است که مرزهای خصوصی و عمومی در روابط روزمره‌اش روشن و قطعی نیست.

خلاصه کتاب اوا براون

کتاب اوا براون زندگی شخصیت اصلی را از خانواده‌ای متعلق به طبقه‌ی متوسط و کارآموزی در استودیوی عکاسی تا ورود به حلقه‌ی نزدیک هیتلر دنبال می‌کند. استودیوی هوفمان فقط محل آشنایی نیست؛ این محل به شبکه‌ای از تبلیغات، روابط حزبی و اعتماد شخصی متصل است. نویسنده از همین پیوندها برای طرح مسئله‌ی اصلی بهره می‌گیرد: آیا نزدیکی شخصی به قدرت را می‌توان امری کاملاً غیرسیاسی دانست؟ زندگی خواهران اوا، نقش واسطه‌ای هوفمان و تفاوت میان چهره‌ی عمومی هیتلر و رفتار خصوصی او، مسیر بررسی این سؤال را شکل می‌دهند. گورتماکر همچنین نشان می‌دهد خاطرات اطرافیان باید باتوجه‌به موقعیت و منافع گویندگان خوانده شوند. ادعای بی‌اطلاعی یا بی‌تفاوتی سیاسی، در این بررسی نقطه‌ی پایان نیست؛ چنین ادعایی خود به موضوع تحقیق تبدیل می‌شود. دغدغه‌ی محوری، شناخت زندگی روزمره در نزدیکی دیکتاتوری بدون تبدیل‌کردن شخصیت‌ها به چهره‌هایی افسانه‌ای است.

چرا باید کتاب اوا براون را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اوا براون را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند زندگی خصوصی و مناسبات قدرت در حلقه‌ی نزدیک هیتلر را بررسی می‌کند.
• خواننده با نمونه‌های مشخصی از سنجش اعتبار خاطرات و شهادت‌های تاریخی آشنا می‌شود.
• بررسی فعالیت هوفمان، نقش عکاسی در ساختن تصویر عمومی رهبر نازی را روشن می‌کند.
• سرگذشت خواهران براون، زمینه‌ای برای شناخت امتیازهای ناشی از ارتباطات شخصی فراهم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب اوا براون به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به زندگی‌نامه‌های تاریخی و تاریخ آلمان نازی.
• خوانندگانی که درباره‌ی جایگاه زنان در نزدیکی قدرت سیاسی پرسش دارند.
• دانشجویان تاریخ که به نقد خاطرات و اعتبارسنجی شهادت‌ها علاقه‌مندند.
• مخاطبان کنجکاو درباره‌ی ارتباط تبلیغات سیاسی و زندگی خصوصی رهبران.

بخشی از کتاب اوا براون

«ولی چرا هیتلر به‌طور خاص هوفمان را به‌عنوان محرم اسرار و همراه همیشگی‌اش انتخاب کرد که به شل‌مغزی و تن‌پروری معروف بود؛ آدمی که شخصیت و عادت‌هایش به‌هیچ‌وجه سنخیتی با او نداشت. این پرسشی مهم است زیرا مناسبات هیتلر و هوفمان با رابطه بین هیتلر و اوا براون قابل قیاس است. این‌طور به نظر می‌رسد که اوا هم هیچ تناسبی با معشوقش نداشت، نه در چشم عموم و نه در محافل خصوصی. هوفمان و هیتلر به‌خاطر تجارب مشترکشان در جنگ جهانی اول، دیدگاه‌های ناسیونالیستی و یهودستیزانه، پیشینهٔ خرده‌بورژوازی و بلندپروازی‌های اولیه‌شان برای هنرمندشدن به هم پیوند خورده بودند. بااین‌حال آنچه که در ارتباط با هوفمان به‌عنوان «عکاس شخصی» مهم بود، وفاداری بی‌چون‌وچرا و تبعیت او از هیتلر بود که از همان ابتدا خود را نشان داد. هوفمان تمام محدودیت‌های تحمیلی در زمینه عکاسی‌کردن یا انتشار عکس‌ها را رعایت می‌کرد و روتوش عکس‌ها را بر اساس دستورالعمل‌های صادره انجام می‌داد. (۳۸) هیتلر در مقابل اطمینان حاصل کرد که موقعیت عکاس خبری شخصی او تا پایان کمابیش غیررسمی باقی بماند، به‌گونه‌ای که هوفمان به او وابسته ماند و در همه‌حال تحت کنترلش بود.
در واقع، هوفمان نه‌تنها عضو حزب، دوست و عکاس هیتلر بود بلکه در مواقعی به‌نوعی رابط -حتی به‌عبارتی گماشتهٔ شخصی‌اش- عمل می‌کرد که مرزهای بین وظایف پروپاگاندایی، زندگی شخصی و بعدها فعالیت‌های سیاسی‌اش در قلمروی هنر را در نوردید.»