کتاب مهردادیان

کتاب مهردادیان (فرمانروایان ایرانی آناتولی) نوشته محسن جعفری، به سراغ دودمانی می‌رود که از دل نفوذ هخامنشیان در آناتولی برآمدند و در گذر چند سده به یکی از قدرت‌های مهم جهان باستان بدل شدند. نویسنده با تمرکز بر ریشه‌های ایرانی مهردادیان، شکل‌گیری پادشاهی پونتوس، جنگ‌های مهرداد ششم و ادامه‌ی این دودمان در کریمه، تصویری پیوسته از سرگذشت آن‌ها ارائه می‌کند. نشر سنجاق این کتاب را به صورت الکترونیکی منتشر کرده که می‌توانید آن را از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مهردادیان

کتاب مهردادیان نوشته‌ی محسن جعفری به تاریخ دودمانی می‌پردازد که در پیوند میان ایران، آناتولی، جهان یونانی و روم شکل گرفت و رشد کرد. محور اصلی اثر، بازسازی سرگذشت مهردادیان از نیاکان هخامنشی‌تبارشان تا دوران پادشاهی پونتوس و سپس ادامه‌ی فرمانروایی بازماندگانشان در کریمه است. نویسنده نشان می‌دهد که موضوع فقط زندگی مهرداد ششم نیست، بلکه با زنجیره‌ای از فرمانروایان، جابه‌جایی قدرت در آناتولی، نقش ساتراپی‌های هخامنشی و دگرگونی‌های سیاسی منطقه روبه‌رو هستیم.

کتاب ۱۸ فصل دارد و از پیش‌درآمدی مفصل درباره‌ی منابع تاریخی آغاز می‌شود. فصل‌هایی مانند ایرانیان در آناتولی، نیاکان مهردادیان، پیدایش پادشاهی پونتوس، صلح داردانوس و واپسین روزهای مهرداد بزرگ نشان می‌دهند که کتاب هم به زمینه‌های تاریخی توجه دارد و هم به فرازونشیب‌های سیاسی و نظامی. نقشه‌های متعدد کتاب هم برای دنبال‌کردن جغرافیای پیچیده‌ی آناتولی، پونتوس و پیرامون دریای سیاه نقش مهمی دارند.

کتاب مهردادیان بر پایه‌ی نوشتارهای یونانی و لاتین، یافته‌های باستان‌شناسی، سکه‌ها، سنگ‌نوشته‌ها و پژوهش‌های جدید نوشته شده است. محسن جعفری کوشیده تاریخ این دودمان را نه از زاویه‌ی روم، بلکه در متن تحولات آناتولی و با توجه به هویت ایرانی‌یونانی مهردادیان بررسی کند. به‌ همین دلیل، فضای اثر فقط شرح جنگ‌ها نیست؛ بحث از تبار، هویت، سیاست خارجی، جغرافیا، فرهنگ و شیوه‌ی قدرت‌گیری نیز در آن جای پررنگی دارد.

خلاصه کتاب مهردادیان

کتاب از توضیحی گسترده درباره‌ی آناتولی و حضور ایرانیان در این منطقه آغاز می‌شود و سپس به نیاکان مهردادیان در ساتراپی‌های هخامنشی می‌رسد. نویسنده مسیر تبدیل‌شدن یک دودمان محلی به پادشاهی پونتوس را دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه مهردادیان به‌تدریج در معادلات آناتولی جایگاهی تعیین‌کننده پیدا کردند. 

بخش مهمی از اثر به مهرداد ششم اختصاص دارد؛ فرمانروایی که در کشاکش با رومیان، قلمرو خود را گسترش داد و به چهره‌ای محوری در تاریخ منطقه بدل شد. کتاب در ادامه، از جنگ‌ها، پیمان‌ها، بازگشت‌ها و دگرگونی‌های قدرت می‌گوید و سرگذشت دودمان را تا بازماندگان آن در کریمه پی می‌گیرد.

چرا باید کتاب مهردادیان را بخوانیم؟

دلایل خواندن مهردادیان (فرمانروایان ایرانی آناتولی) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تاریخ دودمانی کمترشناخته‌شده را از ریشه‌های هخامنشی تا ادامه‌ی فرمانروایی در کریمه به‌ صورت پیوسته دنبال می‌کند.
• خواننده با جایگاه آناتولی در پیوند میان ایران، یونان و روم آشنا می‌شود و تحولات منطقه را در بستری گسترده‌تر می‌بیند.
• فصل‌بندی کتاب امکان می‌دهد مسیر قدرت‌گیری، جنگ‌ها، پیمان‌ها و افول مهردادیان به‌ شکل مرحله‌به‌مرحله دنبال شود.
• بحث از منابع یونانی و لاتین، سکه‌ها و یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد تصویر این دودمان بر چه شواهدی استوار شده است.
• کتاب فقط بر مهرداد ششم متمرکز نمی‌ماند و به نیاکان دودمان، دیگر پادشاهان و بازماندگان مهردادی نیز توجه دارد.
• نقشه‌های متعدد کتاب فهم جغرافیای آناتولی، پونتوس و پیرامون دریای سیاه را آسان‌تر می‌کنند.

خواندن کتاب مهردادیان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن مهردادیان (فرمانروایان ایرانی آناتولی) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان که می‌خواهند از نفوذ ایرانیان در آناتولی شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• خوانندگانی که به تاریخ پونتوس، دریای سیاه و کشاکش‌های ایران، یونان و روم علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران تاریخ که در مورد دودمان‌های ایرانی بیرون از فلات ایران جست‌وجو می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند زندگی و جایگاه مهرداد ششم را در متن تاریخ یک دودمان و نه به‌ صورت جداگانه بررسی کنند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های تاریخی مبتنی بر منابع، نقشه‌ها و بحث‌های تبارشناسانه لذت می‌برند.