کتاب پرتگاه تمدن

کتاب پرتگاه تمدن (بازاندیشی در نظم بین‌الملل و امکان صلح پایدار) نوشته مهران فتحی است؛ اثری که نرگس مولوی ویراستاری آن را برعهده داشته و انتشارات متخصصان آن را منتشر کرده است. این کتاب از دل یک پرسش محوری شکل می‌گیرد؛ چرا جهان با وجود پیشرفت فنی و انباشت دانش همچنان در مدار جنگ، ترس و بی‌اعتمادی می‌چرخد؟ نویسنده با تمرکز بر نظم بین‌الملل، بحران رهبری، نقش رسانه‌ها و امکان صلح پایدار تصویری از جهانی ارائه می‌دهد که میان فروپاشی و بازسازی معلق مانده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پرتگاه تمدن

کتاب پرتگاه تمدن نوشته‌ی مهران فتحی به مسئله‌ای پرداخته است که در سراسر متن حضوری مداوم دارد؛ بحران جهان امروز فقط سیاسی یا اقتصادی نیست، بلکه به بحران در فهم، اخلاق و شیوه‌ی تصمیم‌گیری هم گره خورده است. نویسنده از همان مقدمه روشن می‌کند که دغدغه‌اش صرفاً توصیف جنگ‌ها یا نهادهای بین‌المللی نیست، بلکه می‌خواهد نشان دهد چگونه پیشرفت فناوری از تأمل اخلاقی جلو زده و چگونه ساختارهای قدرت امنیت را به‌جای آرامش به ترس وابسته کرده‌اند. فضای اثر تحلیلی است، اما در لابه‌لای بحث‌ها رگه‌ای از نگرانی انسانی هم دیده می‌شود؛ نگرانی‌ای که از سرنوشت جمعی، فرسایش اعتماد و ناتوانی جهان در یادگیری از تجربه‌های پیشین شکل گرفته است.

این کتاب در هفت فصل تنظیم شده است و از بحران نظم بین‌الملل و خطر جنگ هسته‌ای آغاز می‌شود؛ سپس به ناکارآمدی رهبران سیاسی، پایان منطق برنده ـ بازنده، نقد روایت‌های رسمی غرب و رسانه‌ها، اصلاح ساختاری سازمان ملل، امکان صلح پایدار و در نهایت نظم جهانی آینده می‌رسد. عنوان فصل‌ها به‌خوبی نشان می‌دهد که مهران فتحی فقط یک موضوع واحد را دنبال نمی‌کند، بلکه زنجیره‌ای از بحران‌های به‌هم‌پیوسته را کنار هم می‌گذارد؛ از بازدارندگی هسته‌ای و جنگ‌های نیابتی تا بحران اقلیم، الگوریتم‌های رسانه‌ای، حق وتو و ایده‌ی هم‌زیستی تمدنی. در این مسیر کتاب بارها به این نکته بازمی‌گردد که جهان امروز دیگر با منطق‌های قدیمی اداره نمی‌شود، اما بسیاری از نهادها و رهبران هنوز با همان الگوهای فرسوده تصمیم می‌گیرند.

این کتاب در عین‌ حال فقط بر نقد وضع موجود متوقف نمی‌ماند. فصل‌های پایانی نشان می‌دهند که مهران فتحی به‌دنبال ترسیم امکان‌های جایگزین هم هست؛ از اصلاح شورای امنیت و محدودسازی حق وتو تا بازتعریف قدرت، امنیت و همکاری جهانی. درون‌مایه‌ی اصلی اثر بر این ایده استوار است که صلح دیگر یک آرمان دوردست نیست، بلکه به مسئله‌ی بقا تبدیل شده است. این کتاب تجربه‌ای از مواجهه با پرسش‌های بزرگ زمانه می‌سازد؛ پرسش‌هایی درباره‌ی این‌که جهان چگونه به این نقطه رسیده است و آیا هنوز می‌توان نظمی کم‌تنش‌تر و مسئولانه‌تر را تصور کرد.

خلاصه کتاب پرتگاه تمدن

کتاب پرتگاه تمدن جهان را در وضعیتی توصیف می‌کند که در آن بحران‌های امنیتی، اقلیمی، رسانه‌ای و نهادی به‌صورت جدا از هم عمل نمی‌کنند، بلکه یکدیگر را تشدید می‌کنند. مهران فتحی در فصل‌های مختلف نشان می‌دهد که بازدارندگی هسته‌ای، جنگ‌های نیابتی، کوتاه‌مدت‌گرایی رهبران، قطبی‌سازی رسانه‌ای و فرسودگی نهادهایی مانند سازمان ملل همگی نشانه‌های یک اختلال عمیق‌تر در سطح تمدنی‌ هستند. کتاب سپس از نقد عبور می‌کند و به امکان‌های جایگزین می‌رسد؛ کنارگذاشتن منطق برنده ـ بازنده، بازسازی نهادهای جهانی، تقویت همکاری میان کشورها و حرکت به‌سمت نوعی هم‌زیستی که بقا را بر سلطه مقدم بداند. هسته‌ی فکری اثر این است که آینده‌ی جهان بیش از هر چیز به بازاندیشی در مفهوم قدرت و امنیت وابسته است.

چرا باید کتاب پرتگاه تمدن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پرتگاه تمدن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان جنگ، رسانه، اقلیم و نهادهای جهانی را در یک قاب واحد بررسی می‌کند.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند بحران نظم بین‌الملل را فقط به‌عنوان یک مسئله‌ی سیاسی نبینند و ابعاد اخلاقی و ادراکی آن را هم دنبال کنند.
• این اثر هفت فصل دارد و از خطر جنگ هسته‌ای تا اصلاح سازمان ملل و امکان صلح پایدار پیش می‌رود.
• کتاب نشان می‌دهد که چگونه منطق ترس و رقابت هنوز بر تصمیم‌های جهانی سایه انداخته است.
• بخش‌های مربوط به رسانه و الگوریتم‌ها نقش روایت‌سازی در شکل‌دادن به جنگ‌ها و بحران‌ها را برجسته می‌کند.
• فصل‌های پایانی کتاب فقط به نقد بسنده نمی‌کنند و امکان‌های نهادی و فکری برای همکاری جهانی را هم مطرح می‌کنند.

خواندن کتاب پرتگاه تمدن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پرتگاه تمدن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به مسائل روابط بین‌الملل، جنگ، صلح و آینده‌ی نظم جهانی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی پیوند میان رسانه، قدرت و شکل‌گیری افکار عمومی جهانی بیشتر بدانند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که درباره‌ی سازمان ملل، بحران مشروعیت نهادهای بین‌المللی و اصلاح آن‌ها کنجکاوند.
• مخاطبانی که به بحث‌های فکری درباره‌ی امنیت، اخلاق سیاسی و هم‌زیستی میان کشورها توجه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تصویری کلی از بحران‌های به‌هم‌پیوسته‌ی جهان امروز به دست آورند.